بهداشت حج

ای خدای بیت الله:
چشم ما را از سنگ و خاك بگیر و به جمال صاحب خانه روشن كن.
از آنجایی كه كشور ما از نظر جغرافیایی معتدل است لذا مردم به خوردن آب و مایعات كمتر عادت دارند اما در سرزمین حجاز و (حرم مطهر پیامبر«صلی الله علیه و آله» در مدینه منوره و طواف بیت الله الحرام و طی نمودن مسافت طولانی برای رمی جمرات) به علت ازدحام جمعیت و گرمای زیاد تعریق افزایش یافته و میزان مایعات بدن كاهش می یابد.در نتیجه حجم ادرار در كلیه ها كاهش یافته و احتمال ابتلا به سنگ كلیه، عفونت ادرای و كلیوی افزایش می یابد، در مجموع برای جلوگیری از تشكیل سنگ بایستی حجم ادرار 24 ساعته را به 3تا4 لیتر در شبانه روز رساند. توصیه می شود در این مسافرت روحانی با همراه داشتن یك قمقمه آب و نوشیدن آب بیشتر از بی آبی (خشكی) كلیه ها جلوگیری كرده و در صورت سوزش ادار یا تغییر رنگ ادرار به پزشك كاروان مراجعه نمایید.
گرمازدگی
گرمازدگی یكی از مشكلاتی است كه به علت گرما یا ازدحام جمعیت ایجاد می شود.
علایم گرمازدگی
1- گرفتگی دردناك عضلات: این بیماری به دنبال فعالیت عضلانی زیاد در محیط گرم ایجاد می شود.
درمان: نوشیدن آب و مصرف متناوب نمك با غذا در افرادی كه ممنوعیت مصرف نمك (بیماران قلبی، كلیوی، كبدی) ندارند.
2- خستگی شدید و ضعف ناشی از گرما:
این حالت در اثر كاهش آب و نمك و تعریق زیاد ایجاد شده و منجربه نارسایی قلبی و عروقی می شود.
علائم:
احساس ضعف، سردرد، سرگیجه، تشنگی، بی اشتهایی، تهوع و استفراغ.
درمان:
استراحت كردن بیمار به حالت درازكش در محیط خنك به نحوی كه پاها كمی بالاتر از سر قرارگیرد.
خوردن مایعات و مقداری نمك (برای افرادی كه ممنوعیت ندارند). این بیماری در افراد مسن بیشتردیده می شود.
 افراد چاق، بانوان و بیماران مبتلا به بیماری های مزمن(كبدی، قلبی وریدی) ‌بیشتر از خود مراقبت كنند.
توصیه های لازم به افرادی كه مبتلا به بیماری های مزمن (قلبی، كلیوی و دیابت) هستند:
1. توصیه به بیماران قلبی
 استفاده از رژیم غذایی مناسب (كم چربی و كم نمك)
 پرهیز از گرسنگی طولانی مدت و مصرف غذا در وعده غذایی منظم.
 كاهش فعالیت بدنی
 مصرف روزانه مركبات در رژیم غذایی.
 مصرف كردن دارو به موقع.
 پرهیز از اضطراب و عدم حضور در اماكن شلوغ
 عدم رعایت این موارد باعث افزایش ضربان قلب و شدت یافتن بیماری می شود و درصورت تنگی نفس یا درد قفسه سینه به پزشك كاروان مراجعه كنید.
2.تپش قلب و دردهای نامشخص غیرقلبی در سینه
در سفر حج به علت اضطراب یا در اثرمصرف بی رویه قرص های ضدبارداری در بانوان و بسیاری از افراد جوان و سالم از تپش قلب و درد شكایت دارند كه باید به پزشك مراجعه كنند.
3.افزایش بیماری های اپیدمی:
در ایام حج بعضی از بیماریها مانند: سرماخوردگی، آنفولانزا، لارنژیت و حملات آسمی اپیدمی می شود.
عوامل ایجاد كننده این امراض:
* هوای خشك عربستان
* افزایش درجه حرارت محیط و تراكم جمعیت.
* قرارگرفتن زائرین در معرض سیستم های تهویه به طورمستقیم
* آلودگی هوا به مواد مختلف و مصرف دخانیات
* افزایش فعالیت بدن و عرق كردن زیاد
( حتما باید از ماسك استفاده شود)
توصیه های لازم برای بیماران كلیوی :
◄ استفاده از رژیم غذایی مناسب
◄ مصرف كردن مایعات به اندازه كافی (چون به علت افزایش تعریق حجم مایعات در بدن كاهش یافته و باعث سوزش ادرارمی گردد)
◄انجام ورزش های مناسب
◄در صورت غلیظ شدن و تغییر رنگ ادرار یا سوزش ادارباید ابتدا مایعات به مقدارزیاد خورده شود در صورتی كه بهبودی حاصل نشد به پزشك كاروان مراجعه كنید.
توصیه های لازم به بیماران دیابتی :
1 - كنترل دیابت قبل از آمدن به سفر حج و در حین سفر
2 - رژیم غذایی مناسب (كم خوردن غذا ولی زیاد كردن دفعات غذایی)
3 - پرهیز از ضعف، خستگی و استرس
4- كاهش فعالیت بدن
5- مصرف به موقع دارو
6- همراه داشتن كارتی كه مشخص كننده دیابت باشد (در افرادی كه قند خون پایین دارند همراه داشتن شكلات یا قند)
نكات بهداشتی كه در ایام حج رعایت آنها الزامی است:
1-همراه دا شتن یك قمقمه كوچك آب و یك بادبزن برای هر زائرضروری است.
2-همراه داشتن یك لیوان نشكن تا زائرمجبورنشود از لیوان های آلوده استفاده كند.
3- پوشیدن لباسهای نخی و فاقد الیاف مصنوعی به رنگ سفید و روشن( مناسب با شئونات ملی و اسلامی باشد)
4- عدم حمل غذاهای آماده از منزل تا فرودگاه و هم چنین در فرودگاه جده و شهر مكه و سایر اماكن، چون باعث فاسد شدن و مسمومیت غذایی می شود.
5- رعایت بهداشت فردی و استحمام
6- شستشوی مكرر دست با آب و صابون قبل از خوردن غذا و بعد از استفاده از دستشویی.
7- آشامیدن آب كافی و مایعات برای جبران تعریق.
8- همراه داشتن قرص های ملین و مصرف سبزیجات و مایعات در طول سفر برای جلوگیری از یبوست.
9- در طول سفرازغذاهای پخته استفاده شود.
10- در صورت بروز هرگونه ناراحتی معده ( تهوع، سوزش معده، استفراغ و بی اشتهایی) یا سوزش ادرار و تكرار ادرار فورا به پزشك كاروان مراجعه شود.
11- شام و ناهار باید كم خورده شود.
12- در هنگام عرق داشتن بدن از خوردن آب سرد اجتناب شود.