دوستى با يار مهربان

يكى از مهم ترين نقش هايى كه والدين مى توانند در زندگى بچه ها ايفا كنند، ايجاد علاقه به خواندن و نوشتن است. موفقيت در مدرسه و بعدها در امور كارى تا حد زيادى به داشتن مهارت هاى بالاى خواندن و نوشتن بستگى دارد. براى به دست آوردن اين مهارت بايد به فرزند خود بياموزيد كه چگونه از خواندن لذت ببرد. شروع اين كار از سنين پايين از نكات كليدى براى موفقيت دراين زمينه است. تحقيقات نشان مى دهد مطالعه يك كتاب به همراه فرزندتان به مدت ۳۰ دقيقه در روز توانايى او را در خواندن به طور چشمگيرى افزايش مى دهد. به فرزندتان بياموزيد كتابها مى توانند دوستانى مادام العمر باشند.
رفتن به كتابخانه ها اقدام مؤثر ديگرى براى ارتقاى سطح سواد كودكان است. داشتن كارت عضويت كتابخانه مى تواند مشوق خوبى براى بچه ها باشد. براى هريك از فرزندان خودكارت عضويت كتابخانه بگيريد و تا جايى كه امكان دارد براى انتخاب كتاب هاى جديد به كتابخانه برويد. مى توانيد براى يافتن كتاب هاى مناسب با كتابدار مشورت كنيد. به فعاليت هاى روزانه خود دقت كنيد و به فرزندتان كمك كنيد تا ارتباط ميان كارهاى روزمره شما و خواندن و نوشتن را دريابند. خواندن برچسب هاى محصولات غذايى ، بازى هاى كلامى و نوشتن داستان مى تواندمفيد باشد.زمان بيشترى را صرف بچه هايى كنيد كه علاقه به مطالعه ندارند ممكن است از بازخوانى مكرر داستان هاى تكرارى خسته شويد، اما همين تكرار براى فرزند شما بسيار مهم است. در دوره پيش دبستانى يا كمى بعد از آن، بچه ها به وسيله حدس و گمان يا املاى ابداعى خودشان شروع به نوشتن مى كنند. به تدريج متوجه مى شوند كه نوشتن مى تواند آنها را در اطلاعات و تجربيات مهم ديگران سهيم كند.

* يك فرصت طلايى

بسيارى از والدين ، به محض اين كه بچه ها به طور مستقل قادر به خواندن و نوشتن شدند، آنها را در ادامه اين مسير تنها مى گذارند، در حالى كه روند سوادآموزى و آموختن يك فعاليت هميشگى است. مطالعه يك فعاليت شگرف اجتماعى است، يك فرصت طلايى براى پيشنهاد دادن و سهيم كردن ديگران در مطالب خواندنى و داشتن بحث هاى مختلف كه مى تواند به گسترش علايق ، دانش و عقايدمان بينجامد. به كتاب خواندن با صداى بلند براى فرزندان در طول دوره دبستان ادامه دهيد.برخى از جوامع، روزهايى از سال را به اين موضوع اختصاص داده اند. مثلاً روز كتابخوانى يا جشن نويسندگان، كه در آن روز نويسندگان و تصويرسازان كارگاه هاى آموزشى براى بچه ها، والدين و ديگر طيف هاى علاقه مند برگزار مى كنند. داستان خوانى، قصه گويى، بحث و گفت وگو و نمايش هاى كوتاه و شاد از جمله فعاليت هاى اين كارگاههاست.ايجاد انجمن هاى كتاب خوانى از ديگر راه هايى است كه مى تواند براى كودكان بزرگتر لذت كتابخوانى را فراهم آورد. شما خودتان مى توانيد با ايجاد يك انجمن كتاب خوانى در كتابخانه محل يا مدرسه ابتكار عمل را به دست گيريد. بچه ها مى توانند دور هم جمع شوندو به بحث در باره كتابى كه قبلاً در جلسه براى خواندن انتخاب شده بپردازند. اين انجمن ها دريچه جديدى از زندگى را به روى بچه ها مى گشايد و فرصتى طلايى براى مبادله افكار با دوستانشان پديد مى آورد. راه هاى ساده اى براى با هم كتاب خواندن، در خانه يا مدرسه وجود دارد.

* در خانه

ايميل هايى را كه خيلى شخصى نيستند همراه با فرزندتان بخوانيد. يك تقويم خانوادگى درست كنيد و مناسبت ها و پيغام ها را در آن بنويسيد. با مشاركت فرزندتان به مناسبت هاى مختلف كارت تبريك براى ديگران ارسال كنيد.يك كتابخانه خانوادگى از مجلات، روزنامه ها و كتابها ايجاد كنيد. يك فضاى اختصاصى براى نوشتن و نقاشى كردن، در اتاق كودك يا حتى در كنار ميز ناهارخورى ايجاد كنيد. با هم كتاب بخوانيد.

* در ماشين

نوشته ها و اسامى خيابانها و مغازه ها را با هم بخوانيد.
با قافيه كلمات بازى كنيد (چه كلماتى با «چاق» هم قافيه اند؟ باغ، زاغ و...) يا اين كه چند تا ميوه مى توانى اسم ببرى؟
با هم آواز بخوانيد و شعرهاى جديد بسازيد.

* در مغازه

فهرست خريد را با همكارى فرزندتان بنويسيد. در مورد دستورالعمل غذا و مواد لازم براى تهيه آن با بچه ها صحبت كنيد. برچسب هاى محصولات غذايى را با هم بخوانيد. حروف روى كيك هاى تولد يا مراسم ديگر را براى بچه ها بخوانيد.

* مطالب خواندنى و نوشتنى

يك مكان خاص براى مطالعه كودك در نظر بگيريد ، مثلاً يك ميز تحرير كم ارتفاع كه كودك بتواند پشت آن به خواندن يا نوشتن بپردازد.
تخته هاى مغناطيسى با حروف الفبا و اعداد، تخته سياه و گچ ، حروف و اعداد پلاستيكى يا سفالى، جدول، تمبرها، پوشه هايى كه در آن پرونده ها نگهدارى مى شوند و پاكت نامه و كاغذ (در اندازه و رنگ هاى مختلف) از اين جمله است. همچنين مجلات و كاتالوگ ها، خودكار و مداد (در رنگ هاى مختلف)، مداد شمعى و ماژيك (دقت كنيد كه موادسمى در آنها به كار نرفته باشد)، قلم موى نقاشى و ديگر وسايل آن، وسايل صحافى كتاب مانند منگنه، كاغذ سوراخ كن، نخ و قيچى و دفتر يادداشت هم مى تواند به علاقه مند شدن كودكان شما به مطالعه تأثيرگذار باشد.

* يك مهدكودك مناسب

مهدكودك هايى كه برنامه هاى مناسب آموزشى دارند ، امكان استفاده از كتاب هاى متنوع و همچنين اسباب بازى هايى مانند لگوها و جدول ها را براى بچه ها فراهم مى آورند. مربيان مهدكودك مى توانندبا ايجاد يك محيط گرم و دوستانه به شيوه هاى مختلف به بچه ها در خواندن و نوشتن كمك كنند. فهرستى كه در اينجا آورده شده، مثل يك فهرست بازبينى به شما يادآورى مى كند كه هنگام بررسى يك مهدكودك چه نكاتى را بايد مدنظر داشته باشيد.
ـ داشتن كتاب هاى متنوع براى تمام رده هاى سنى كودكان
ـ قراردادن كتاب ها در معرض ديد و استفاده بچه ها
ـ رعايت طبقه بندى موضوعى در هرقفسه و زدن برچسب روى قفسه ها و كتاب ها
ـ نوشتن عقايد بچه ها در باره كتابى كه خوانده شده و خواندن آن براى بقيه بچه ها
ـ قراردادن برنامه مطالعه در برنامه هاى اصلى مهدكودك در طول روز.
ـ قراردادن بوم نقاشى و سه پايه نقاشى در مهدكودك
ـ مركز مطالعه (بهتر است اتاقى به اين منظور در مهد درنظر گرفته شود كه در آن انواع ماژيك ، مدادشمعى ، قيچى، تمبر و كاغذ سفيد و با خط قرار دهند).
ـ استفاده از حروف پلاستيكى يا سفالى، جدول ها، حروف مغناطيسى
ـ پاسخ مثبت مربيان به درخواست بچه ها براى خواندن و تكرار يك قصه
ـ قراردادن هنرهاى نمايشى، موسيقى ، نقاشى و زبان انگليسى در جدول برنامه هاى مهد كودك
ـ اختصاص ساعتى براى بحث و گفت وگو و سؤال و جواب از سوى مربيان

* مشكلات مطالعه

هرچند بعضى از بچه ها پيشرفت كندى درخواندن و نوشتن دارند اما مى توان اغلب مشكلات مربوط به مطالعه را برطرف كرد. يكى از بهترين راهها براى كمك به رفع اين قبيل مشكلات شروع از نقطه اى است كه كودك در انجام آن تواناست. مثلاً انجام كارى يا صحبت در باره موضوعى كه بچه اطلاعاتى در باره آن دارد. والدين و معلم ها مى توانند با رفتار مناسب حس خودباورى را دركودك تقويت كنند. با رفتار تشويقى خود مى توانيم به آنها بياموزيم كه مى توان تجربه كرد، گاهى اوقات مكث كرد ياحتى شك و ترديد داشت و در صورت به دست نياوردن موفقيت براى يادگيرى بيشتر از گذشته تلاش كرد.