نیایش و تسبیح موجودات در مثنوی

درخت‌زار و چمن‌زار، بدون زبان، شکرِ آب و شکرِ عدالت بهار نو رسیده را می‌گویند. طبیعت جامه‌های نو پوشیده و خرامان و رقص‌کنان و عطرافشان جلوه‌گری می‌کند. همه‌ی اجزای طبیعت از شاه بارور شده‌اند و اندامشان مانند
شنبه، 19 تير 1395
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: علی اکبر مظاهری
موارد بیشتر برای شما
نیایش و تسبیح موجودات در مثنوی
 نیایش و تسبیح موجودات در مثنوی

 

مؤلف: محمدرضا افضلی




 
بی‌زبان گویند سرو و سبزه‌زار *** شکر آب و شکر عدل نوبهار
حله‌ها پوشیده و دامن‌کشان *** مست و رقاص و خوش و عنبرفشان
جزء جزء آبستن از شاه بهار *** جسمشان چون درج پر درّ ثمار
مریمان بی‌شوی آبست از مسیح *** خامشان بی‌لاف و گفتاری فصیح
ماه ما بی‌نطق خوش بر تافته است *** هر زبان نطق از فر او یافته است
نطق عیسی از فر مریم بود *** نطق آدم پرتو آن دم بود
تا زیادت گردد از شکر‌ای ثقات *** پس نبات دیگر است اندر نبات
عکس آن این‌جاست ذل من قنع *** اندرین طورست عز من طمع

درخت‌زار و چمن‌زار، بدون زبان، شکرِ آب و شکرِ عدالت بهار نو رسیده را می‌گویند. طبیعت جامه‌های نو پوشیده و خرامان و رقص‌کنان و عطرافشان جلوه‌گری می‌کند. همه‌ی اجزای طبیعت از شاه بارور شده‌اند و اندامشان مانند صندوقچه‌ای از مرواریدِ میوه‌ها آکنده است. گویی که درختان و گیاهان طبیعت هم چون مریم‌هایی هستند که شوهر ناکرده از دم مسیحایی نوبهار آبستن شده‌اند. با آن‌که خاموش و ساکت‌اند ولی نطقی فصیح دارند.
مولانا تسبیح جمادات و نباتات را با نطق می‌داند، برای آنها زبانی خاص قائل است که اگر کسی مستعد شد صدای آن را می‌شنود. اگر در این جا آنان را خاموش نامیده، نسبت به عموم است، نه خصوص. ابن عربی نیز در ذیل آیه‌ی: (وَإِن مِن شَیْ‏ءٍ إِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ)، می‌گوید: تسبیح، مختص حی عاقل است و من بارها از طریق کشف و شهود شنیده‌ام که سنگ‌ها با نطقی مخصوص ذکر خدا می‌گویند.
مولانا از زبان پروردگار می‌گوید: ماه او بدون نطق بر همه اثر دارد و هر زبان، نطق از فرش او می‌یابد. «آن دم»، یعنی پیوندی میان حق و مردان حق که از طریق باطن و زبان و لفظ، اسرار را به آنها می‌آموزد و از عالم غیب آگاهشان می‌کند. حضرت آدم آن‌چه می‌گفت و می‌دانست، نتیجه‌ی چنان پیوندی بود. اشاره دارد به آیه 31 سوره بقره: (وَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّهَا). گفتار عیسی از فروغ ایزدی مریم حاصل شده است و گفتار آدم نیز از فروغ نفخه الهی ظاهر گشته است. با شکرگزاری، آن عنایت و لطف حق بیشتر می‌شود و از دل هر گیاهی گیاهان دیگری می‌روید. البته اگر قدر ارزش‌های معنوی را بدانی و لحظه به لحظه در روح و ضمیر تو بالنده‌تر گردد. مولانا می‌گوید: مضمون این مثال که هر که قناعت ورزد عزیز شود و هر که طمع ورزد ذلیل گردد، در راه حق، معکوس است. در ادراک عالم معنا و پیوند با آن باید طمع ورزید و عنایت حق را هرچه بیشتر خواست. هرکه در این راه قناعت ورزد ذلیل می‌شود.
منبع مقاله :
افضلی، محمدرضا؛ (1388)، سروش آسمانی (شرح و تفسیر موضوعی مثنوی معنوی (جلد اول))، قم: مرکز بین‌المللی و نشر المصطفی (صلی الله علیه و آله و سلم)، چاپ اول

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم