آداب تلاوت قرآن (4)
خلوص نيت
به همين لحاظ، در اين شرفيابي عظيم، تنها کساني توفيق مي يابند محضر پروردگار عالم را درک نمايند، که از نيت و انديشه اي خالص و پاک، برخوردار باشند.
و از سوي ديگر، چون تلاوت قرآن عبادت است و « بالاترين عبادت هاست »(1)
و « قوام عبادت به خلوص نيت است »(2) پس شرط پذيرش آن « خلوص نيت » است.
بطور کلي، شرط قبولي هر عمل و عبادتي، از جانب پروردگار، آراسته بودن آن به « خلوص نيت » است.
گواه اين مطلب، بيان حضرت اميرالمؤمنين علي عليه السلام است که بايد از آن بعنوان يک دستورالعمل کلي، در زندگي روزانه ي خود، استفاده نمائيم :
« هيچ عملي از تو در پيشگاه خداوند مورد قبول واقع نمي شود، مگر آن را که با خلوص انجام داده باشي »(3)
در چندين حديث معتبر که از رسول اکرم (ص) و ائمه معصومين (ع) نقل گرديده، صريحا اشاره شده که عذاب سختي در انتظار ريا کاران و متظاهرين به قرآن است :
« رسول خدا (ص) فرمود : کسي که قرآن را از روي تظاهر و ريا و يا جلب توجه مردم بخواند، در روز قيامت محشور مي شود در حالي که در صورت او جز استخوان چيزي نيست، و قرآن گريبان او را مي گيرد و کشان کشان بسوي آتش برده و در شعله ها رهايش مي سازد. »(4)
در حديثي ديگر امام صادق عليه السلام، تلاوت کنندگان قرآن را به سه گروه تقسيم نموده و نتيجه ي عمل آنان را بيان مي فرمايند :
« تلاوت کنندگان قرآن سه گروه هستند :
1- عده اي براي نزديک شدن به سلاطين و زورمندان، و براي سلطه يافتن بر مردم ( قرآن مي خوانند ) که اين دسته اهل آتش اند.
2- گروهي حروف قرآن را حفظ کرده و حدود آن را ضايع کرده اند. اين دسته نيز اهل آتش اند.
3- و گروهي قرآن مي خوانند تا زير پوشش آن قرار گيرند. اينان به محکم و به متشابه آن اعتقاد دارند، فرايض قرآن را بجاي مي آورند، حلال آن را حلال و حرام آن را حرام دانسته، و در مقام عمل، تسليم قوانين قرآنند.
اين دسته همان کساني هستند که دست رحمت الهي آنان را از هر سقوطي نجات مي دهد. و آنان اهل بهشت اند و درباره هر که بخواهند حق شفاعت دارند. »(5)
« هر گاه دلي پاک گردد، هرگز از قرائت قرآن سير نمي گردد »(6)
و بعد اين سئوالات را مطرح نموده و حتما پاسخي براي آنها بجوئيم:
راستي! ما هم چون دلمان پاک پاک است، از قرائت قرآن سير نمي شويم؟!
يا نه، پس از چند دقيقه مصاحبت با قرآن، احساس سيري و خستگي مي کنيم، و بهانه اي براي گريز از آن مي يابيم؟!!
آيا وقت آن نرسيده است که براي پذيرش قرآن، دلهايمان را از هر چه غيرخدائي است، پاک گردانيم؟!
آيا بايد براي جلب تحسين مردم کار کرد، و براي خوشايند آنان قرآن را قرائت نمود؟!
آيا همين مردم هستند که در سکرات مرگ، و در تنهائي قبر، و در روز هولناک جزا، به کمک و ياري ما مي آيند؟!
راستي چه پاسخي بايد بدهيم؟! ... پناه بر خدا.
تصاوير زيبا و مرتبط با اين مقاله
شرط تشرف به محضر الهي
به همين لحاظ، در اين شرفيابي عظيم، تنها کساني توفيق مي يابند محضر پروردگار عالم را درک نمايند، که از نيت و انديشه اي خالص و پاک، برخوردار باشند.
و از سوي ديگر، چون تلاوت قرآن عبادت است و « بالاترين عبادت هاست »(1)
و « قوام عبادت به خلوص نيت است »(2) پس شرط پذيرش آن « خلوص نيت » است.
بطور کلي، شرط قبولي هر عمل و عبادتي، از جانب پروردگار، آراسته بودن آن به « خلوص نيت » است.
گواه اين مطلب، بيان حضرت اميرالمؤمنين علي عليه السلام است که بايد از آن بعنوان يک دستورالعمل کلي، در زندگي روزانه ي خود، استفاده نمائيم :
« هيچ عملي از تو در پيشگاه خداوند مورد قبول واقع نمي شود، مگر آن را که با خلوص انجام داده باشي »(3)
عذاب متظاهرين به قرآن
در چندين حديث معتبر که از رسول اکرم (ص) و ائمه معصومين (ع) نقل گرديده، صريحا اشاره شده که عذاب سختي در انتظار ريا کاران و متظاهرين به قرآن است :
« رسول خدا (ص) فرمود : کسي که قرآن را از روي تظاهر و ريا و يا جلب توجه مردم بخواند، در روز قيامت محشور مي شود در حالي که در صورت او جز استخوان چيزي نيست، و قرآن گريبان او را مي گيرد و کشان کشان بسوي آتش برده و در شعله ها رهايش مي سازد. »(4)
در حديثي ديگر امام صادق عليه السلام، تلاوت کنندگان قرآن را به سه گروه تقسيم نموده و نتيجه ي عمل آنان را بيان مي فرمايند :
« تلاوت کنندگان قرآن سه گروه هستند :
1- عده اي براي نزديک شدن به سلاطين و زورمندان، و براي سلطه يافتن بر مردم ( قرآن مي خوانند ) که اين دسته اهل آتش اند.
2- گروهي حروف قرآن را حفظ کرده و حدود آن را ضايع کرده اند. اين دسته نيز اهل آتش اند.
3- و گروهي قرآن مي خوانند تا زير پوشش آن قرار گيرند. اينان به محکم و به متشابه آن اعتقاد دارند، فرايض قرآن را بجاي مي آورند، حلال آن را حلال و حرام آن را حرام دانسته، و در مقام عمل، تسليم قوانين قرآنند.
اين دسته همان کساني هستند که دست رحمت الهي آنان را از هر سقوطي نجات مي دهد. و آنان اهل بهشت اند و درباره هر که بخواهند حق شفاعت دارند. »(5)
نشانه ي پاکي دل
« هر گاه دلي پاک گردد، هرگز از قرائت قرآن سير نمي گردد »(6)
و بعد اين سئوالات را مطرح نموده و حتما پاسخي براي آنها بجوئيم:
راستي! ما هم چون دلمان پاک پاک است، از قرائت قرآن سير نمي شويم؟!
يا نه، پس از چند دقيقه مصاحبت با قرآن، احساس سيري و خستگي مي کنيم، و بهانه اي براي گريز از آن مي يابيم؟!!
آيا وقت آن نرسيده است که براي پذيرش قرآن، دلهايمان را از هر چه غيرخدائي است، پاک گردانيم؟!
آيا بايد براي جلب تحسين مردم کار کرد، و براي خوشايند آنان قرآن را قرائت نمود؟!
آيا همين مردم هستند که در سکرات مرگ، و در تنهائي قبر، و در روز هولناک جزا، به کمک و ياري ما مي آيند؟!
راستي چه پاسخي بايد بدهيم؟! ... پناه بر خدا.
پي نوشت ها:
1- رسول اکرم (ص) به نقل از قرآن در احاديث اسلامي.
2- حضرت علي (ع) به نقل از الحديث ( روايات تربيتي ) جلد يکم.
3- فهرست غرر - به نقل از الحديث ( روايات تربيتي ) جلد يکم.
4- عقاب الاعمال - به نقل از قرآن در احاديث اسلامي.
5- خصال ج 1 - به نقل از قرآن در احاديث اسلامي.
6- معراج السعاده - صفحه 668 .
تصاوير زيبا و مرتبط با اين مقاله
