0
ویژه نامه ها

افشای استثمار (قسمت سوم)

در جوامع سرمایه داری، کلیسا نه فقط یک شریک فرهنگی و سیاسی است، بلکه شریک اقتصادی طبقه استعمارگر نیز هست. آنچه مورد ضدیت و مخالفت فئودالها، شاهان، شاهزادگان و سپس سرمایه داران و استعمارگران بوده و هست، دینی است که مخالف استثمار انسان از انسان، مخالف فئودالیسم و سرمایه داری
افشای استثمار (قسمت سوم)
محتوای اجتماعی جامعه مدنی در یک جامعه مستعمراتی
 
چکیده:
در جوامع سرمایه داری، کلیسا نه فقط یک شریک فرهنگی و سیاسی است، بلکه شریک اقتصادی طبقه استعمارگر نیز هست. آنچه مورد ضدیت و مخالفت فئودالها، شاهان، شاهزادگان و سپس سرمایه داران و استعمارگران بوده و هست، دینی است که مخالف استثمار انسان از انسان، مخالف فئودالیسم و سرمایه داری، استثمار و استعمار باشد نه دینی که بی عدالتیهای اقتصادی و مظالم سیاسی طبقات حاکم را توجیه کند و رهبرانش درباره بی عدالتیها و فجایع سرمایه داری و استعمار سرمایه داری سکوت نمایند.
 
تعداد کلمات: 1136 کلمه / تخمین زمان مطالعه: 5 دقیقه
 
افشای استثمار (قسمت سوم)
 نویسنده: شاپور رواسانی

 در جوامع سرمایه داری کلاسیک، دین به صورت ابزار ایدئولوژیک دولت و طبقه حاکم سرمایه دار، برای حفظ آرامش اجتماعی و سرگرمی توده های مردم در داخل و برای مشروعیت دادن و پنهان کردن مقاصد اقتصادی در خارج (مستعمرات) به کار گرفته شده است.
 
در جوامع سرمایه داری، کلیسا نه فقط یک شریک فرهنگی و سیاسی است، بلکه شریک اقتصادی طبقه استعمارگر نیز هست. آنچه مورد ضدیت و مخالفت فئودالها، شاهان، شاهزادگان و سپس سرمایه داران و استعمارگران بوده و هست، دینی است که مخالف استثمار انسان از انسان، مخالف فئودالیسم و سرمایه داری، استثمار و استعمار باشد نه دینی که بی عدالتیهای اقتصادی و مظالم سیاسی طبقات حاکم را توجیه کند و رهبرانش درباره بی عدالتیها و فجایع سرمایه داری و استعمار سرمایه داری سکوت نمایند.
 جامعه مدنی، جامعه سیاسی و جامعه اقتصادی در کشورهای سرمایه داری استعماری تا زمانی بر یکدیگر منطبق بوده و هماهنگ عمل میکنند که جامعه اقتصادی (سرمایه داری استعماری بتواند به حساب و خرج مردم مستعمرات و با غارت آنان آسایش مادی و رفاه نسبی عامه مردم را فراهم کند. با بروز بحران در جامعه اقتصادی، بحران در جامعه سیاسی و جامعه مدنی سرمایه داری به صورت جدا شدن آن دو از یکدیگر نیز بروز و ظهور خواهد کرد.
در جامعه سرمایه داری، دین در مخالفت و ضدیت با سیاست و اقتصاد قرار ندارد، بلکه در تمام این زمینه های با سرمایه داری به توافق رسیده است. از همان بدو پیدایش و رشد شیوه تولید سرمایه داری این نکته مشخص بود که دین را از سیاست نمی توان جدا کرد، زیرا دین پایه اعتقادات اجتماعی عامه مردم است و سیاست نمی تواند بر ضد اعتقادات دینی مردم باشد، مگر اینکه جهان بینی خاصی را به عنوان بدیل دین تبلیغ کند؛ اما ممکن است با واسطه سرمایه و ثروت دین را به شریک دولت مبدل نمود.
 
همکاری و معاضدت اربابان دین و سازمانهای دینی سرمایه دار و ثروتمند با طبقات حاکم را در همه سرزمینها و در همه زمینه های فرهنگی، سیاسی و اقتصادی می توان نشان داد و جایی که دین و دولت یکی باشد سازمانهای دینی و رهبران مذهبی دیگر نقشی در جامعه مدنی ندارند و نمی توانند از حقوق افراد در برابر دولت و حکومت دفاع کنند، چون خود بخشی از دولت حکومت شده اند و با طبقات حاکم منافع مشترک یافته اند. در چنین نظامهایی دولت هم مدافع دین است چون تحت عنوان دین می تواند همه اقدامات خود را توجیه کند و مشروع جلوه دهد، و از آن مهمتر می تواند مخالفت با دولت را مخالفت با دین قلمداد نموده و همه حرکتها و اعتراضات اجتماعی و حتی دینی و اعتقادی ضد ستم مردم محروم و معترض را به نام دین سرکوب کند.
 
فردگرایی سرمایه داری نیز تاریخچه ای شبیه سکولاریزم دارد. در دوران مبارزه فرهنگی و سیاسی سرمایه داری در حال رشد با فئودالیسم و در دوره روشنگری اروپا، فردگرایی به منزله دفاع از حقوق و شخصیت فرد، در فکر و فعالیتهای اجتماعی و علمی و فرهنگی و زندگی خصوصی، در برابر سلطه و اختناق کلیسای کاتولیک مطرح گردید، اما با توسعه شیوه تولید سرمایه داری و تحت نفوذ اقتصاد سرمایه داری از پایه های اصلی خود منحرف شد و خصلت ارتجاعی یافت و نظریه ای برای مشروعیت فرهنگی و اجتماعی سرمایه شد. در این شیوه تولید فردگرایی به خصوص از جانب وابستگان طبقات سرمایه دار و حاکمان اقتصادی، به معنای تکیه بر منافع فردی در برابر منافع اجتماعی و ترجیح دادن خواستها و منافع فردی بر اصول اخلاقی و انسانی است. در مبارزه بی امان و همه جانبه و لذا وحشیانه همه با همه، فردگرایی سرمایه داری فکر راهنما و عذر سودجوییهای بی حد و مرز می باشد. فردگرایی سرمایه داری موجب ضعف جامعه مدنی در این جوامع است، زیرا هر کس خود را فقط ملزم به دفاع از حقوق خود می بیند و میداند در برابر لطمات و صدماتی که به دیگران می رسد بی تفاوت است.
 
در جوامع سرمایه داری تا زمانی که منافع اقتصادی فردی ۔ البته آنهم تا حدودی به تأمین گردد، نه فقط مخالفتی جدی با زورگوییها و غارتهای استعمار سرمایه داری در مورد مردم مستعمرات ابراز نمی شود، بلکه در این زمینه فرد جانبدار دولت و طبقه حاکم خودی است و تضادی میان جامعه مدنی و جامعه سیاسی و جامعه اقتصادی وجود ندارد.
 
شیوه تولید سرمایه داری با شرط مقدس و مشروع دانستن مالکیت و شیوه تولید سرمایه داری و در چارچوب آن، وجود طبقات مختلف در کنار هم و همکاری آنان را پذیرفته و سودجویی و بهره کشی دستجمعی را در همه اشکال آن، چه در داخل جوامع سرمایه داری و چه در مستعمرات، چه با مکانیسم بازار داخلی و جهانی و چه با زور و قهر و غلبه امری کاملا منطقی و مشروع می داند. تضادهای طبقاتی که در بدو پیدایش و رشد سرمایه داری موجب بروز اعتراضات و قیامهای اجتماعی شده و در جامعه مدنی منعکس می گردید، در دوران توسعه استعمار سرمایه داری و به برکت غارت مردم مستعمرات جای خود را به هماهنگی و همکاریطبقاتی داده و این روند اجتماعی موجب شده که جامعه مدنی بدان صورت که در مراحل اولیه رشد سرمایه داری وجود داشت معنا و مفهوم و محتوای اجتماعی و فرهنگی خود را از دست بدهد.

   بیشتر بخوانید :  نظریه جهانی شدن را چگونه بخوانیم

پلورالیسم (تعددگرایی) سیاسی متأثر از پلورالیسم فلسفی است که در تفاوت با وحدانیت و ثنویت بر این اعتقاد بنا شده که جهان از اشیا و مقولات قائم بالذات و مستقل از یکدیگر ساخته شده و براساس و اصول متعددی است. در پلورالیسم سیاسی وجود سازمانهای سیاسی و اجتماعی متعدد و مستقل از یکدیگر پذیرفته می شود تا گروههای شغلی یا اجتماعی که از افراد مشترک المنافع تشکیل شده اند بتوانند در چارچوب شیوه تولید و فرهنگ سرمایه داری از منافع و خواستهای خود دفاع کنند. در هر حال پایگاه و زمینه اصلی توافقات و اختلافات قبول مشروعیت طبقه حاکم سرمایه دار و نظام سرمایه داری از جانب کل جامعه است.
 
جامعه مدنی، جامعه سیاسی و جامعه اقتصادی در کشورهای سرمایه داری استعماری تا زمانی بر یکدیگر منطبق بوده و هماهنگ عمل میکنند که جامعه اقتصادی (سرمایه داری استعماری بتواند به حساب و خرج مردم مستعمرات و با غارت آنان آسایش مادی و رفاه نسبی عامه مردم را فراهم کند. با بروز بحران در جامعه اقتصادی، بحران در جامعه سیاسی و جامعه مدنی سرمایه داری به صورت جدا شدن آن دو از یکدیگر نیز بروز و ظهور خواهد کرد.
 
در نظریاتی که به عنوان بدیل و برای رفع تضاد میان کار و سرمایه و به طور کلی تضادهای جامعه سرمایه داری و در زمینه های اقتصادی و سیاسی و فرهنگی ارائه و به نام تئوریهای سوسیالیستی شناخته شده، مسئله جامعه مدنی به صورت دیگری بررسی می گردد.
 
مارکس در آثار خود از جامعه مدنی ذکری به میان نیاورده و به طور عمده و اساسی به کالبدشکافی طبقاتی و اقتصادی نظام سرمایه داری پرداخته، نه به توضیح و تشریح روبنای جامعه سرمایه داری (Die Bugerliche Gesellschaft). بر طبق نظریات وی، جامعه از دو بخش زیربنا شیوه تولید و روبنا که شامل سیاست، فلسفه، هنر، ادبیات، مذهب و... می شود تشکیل شده و زیربنا و روبنا با یکدیگر پیوستگی داشته و بر هم اثر متقابل دارند و آنچه صاحب نظران مارکسیست به عنوان جامعه مدنی مطرح کرده و می کنند در روبنا جا دارد.
 
منبع:
مفاهیم اجتماعی در جوامع مستعمراتی(مجموعه مقالات سیاسی- اقتصادی) ، شاپور رواسانی ، طهران: امیر کبیر، چاپ اول (1386)

   بیشتر بخوانید :
  چه چیزی جای سرمایه‌داری را خواهد گرفت؟
  شرکتهای چندملیتی چه می‌خواهند؟
  تصور غلط دانش‌ورزی و فناوری جدید

 
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
قدرت مادری و چالش های فرارو
قدرت مادری و چالش های فرارو

قدرت مادری و چالش های فرارو

بازگشت معمار تحریم‌ها به دولت بایدن/ ریچارد نفیو، معاون مسئول امور ایران در دولت آمریکا شد
بازگشت معمار تحریم‌ها به دولت بایدن/ ریچارد نفیو، معاون مسئول امور ایران در دولت آمریکا شد

بازگشت معمار تحریم‌ها به دولت بایدن/ ریچارد نفیو، معاون مسئول امور ایران در دولت آمریکا شد

خطرات فشار خون ریوی بالا و علائم و روشهای درمان آن
خطرات فشار خون ریوی بالا و علائم و روشهای درمان آن

خطرات فشار خون ریوی بالا و علائم و روشهای درمان آن

کم خونی یا آنمی و تآثیر آن بر قلب و عروق
کم خونی یا آنمی و تآثیر آن بر قلب و عروق

کم خونی یا آنمی و تآثیر آن بر قلب و عروق

بیماری شریان های محیطی PAD ، و راه های درمان آن
بیماری شریان های محیطی PAD ، و راه های درمان آن

بیماری شریان های محیطی PAD ، و راه های درمان آن

دلایل بزرگ شدن قلب یا کاردیومگالی و روش های درمان این بیماری قلبی
دلایل بزرگ شدن قلب یا کاردیومگالی و روش های درمان این بیماری قلبی

دلایل بزرگ شدن قلب یا کاردیومگالی و روش های درمان این بیماری قلبی

ماجرای انحلال جمعیت امام علی چیست؟ + واکنش ها
ماجرای انحلال جمعیت امام علی چیست؟ + واکنش ها

ماجرای انحلال جمعیت امام علی چیست؟ + واکنش ها

حکمت | همسرِ همراه / استاد معاونیان
حکمت | همسرِ همراه / استاد معاونیان

حکمت | همسرِ همراه / استاد معاونیان

حکمت (نسخه اینستاگرام) | شاه‌ کلید موفقیت / استاد عالی
حکمت (نسخه اینستاگرام) | شاه‌ کلید موفقیت / استاد عالی

حکمت (نسخه اینستاگرام) | شاه‌ کلید موفقیت / استاد عالی

اخوت اسلامی و معیارهای مسلمان بودن
اخوت اسلامی و معیارهای مسلمان بودن

اخوت اسلامی و معیارهای مسلمان بودن

حکمت | هفت ساعت بهش مهلت بده! / استاد توکلی
حکمت | هفت ساعت بهش مهلت بده! / استاد توکلی

حکمت | هفت ساعت بهش مهلت بده! / استاد توکلی

اولویت راهبردی و اصلی ایران در قبال برجام
اولویت راهبردی و اصلی ایران در قبال برجام

اولویت راهبردی و اصلی ایران در قبال برجام

خلاصه دیدار بارسلونا ۳-۰ سویا
خلاصه دیدار بارسلونا ۳-۰ سویا

خلاصه دیدار بارسلونا ۳-۰ سویا

طرز تهیه چند مدل اسموتی سیب
طرز تهیه چند مدل اسموتی سیب

طرز تهیه چند مدل اسموتی سیب

یک بام و دو هوای آلمان در قبال عربستان
یک بام و دو هوای آلمان در قبال عربستان

یک بام و دو هوای آلمان در قبال عربستان

شکار پشه با «تُف»!
شکار پشه با «تُف»!

شکار پشه با «تُف»!

وقت تلف نکنید!
وقت تلف نکنید!

وقت تلف نکنید!

مجموعه یک تکه از ماه/شهید سید مجتب علمدار
مجموعه یک تکه از ماه/شهید سید مجتب علمدار

مجموعه یک تکه از ماه/شهید سید مجتب علمدار

آشپزی|طرز تهیه نان پرتقالی
آشپزی|طرز تهیه نان پرتقالی

آشپزی|طرز تهیه نان پرتقالی

درباره حضرت نرجس خاتون(سلام الله علیها)/ استاد پیشوایی
درباره حضرت نرجس خاتون(سلام الله علیها)/ استاد پیشوایی

درباره حضرت نرجس خاتون(سلام الله علیها)/ استاد پیشوایی

درباره حضرت خضر(علیه السلام)/ استاد پیشوایی
درباره حضرت خضر(علیه السلام)/ استاد پیشوایی

درباره حضرت خضر(علیه السلام)/ استاد پیشوایی