حضور زن در میراث تمدنی

در این مقاله ما تلاش می کنیم پیوندهایی بیابیم که پل‌های ارتباطی میان رشته مطالعات زنان و میراث تمدنی و فرهنگی عربی اسلامی برقرار سازد و با وجود اینکه موضوع زن..
دوشنبه، 18 آذر 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
حضور زن در میراث تمدنی
در طرحی که ما ارائه می کنیم، حضور میراث تمدنی و فرهنگی حضوری اصیل است. در حقیقت، این فهرست کتاب شناسی برای ما حکم آزمایشگاهی را دارد که برای فعالیت در این رشته بر اساس این دیدگاه مناسب است. ما در جریان فعالیت در این زمینه دریافتیم که این ارتباط با میراث تمدنی و فرهنگی از نظر معنی و مفهوم بیش از یک سطح است که از شکل تا محتوا را دربر می گیرد.
 
اولا سطح ظاهری قرار دارد که طبیعت اعمال را مد نظر قرار می دهد و اینجاست که مجال رایزنی و ارتباط بدون ورود به کشمکش و درگیری فراهم می شود؛ جایی که ما به عنوان صاحبان این میراث که روزگاری پیشتاز تصنیف، تألیف و طبقه بندی رشته های مختلف علمی بوده و میراث ما از این طریق در فرهنگ ها، دائرة المعارف ها، کتاب ها و زندگینامه ها درج شده، موقعیت خود را می شناسیم. بنابراین جای تعجب نیست اگر ما با میراثمان که در این زمینه ید طولایی دارد، از طریق تنظیم این فهرست ارتباط برقرار کنیم. ولی در عین حال ما مترصد لحظه ارتباط هستیم تا در سنتهایی که صاحبان آثار در این زمینه آنها را پذیرفته اند تحول و نوآوری به وجود آوریم. و در نتیجه نسبت به این فعالیت دیدگاهی جامع، تحلیل گر و انتقادی عرضه کنیم چه از جهت موضوع، چه مطلب علاوه بر پرداختن به امر خطیر طبقه بندی و تقسیم بندی.
 
اما سطح دوم به مسئله توجه برمی گردد. اگرچه ما از موضع دیدگاه معاصر و واقعیات موجود در تعامل با گفتمان روز با پیچیدگی ها و ابهامات مسئله زن برخورد می کنیم، اما متوجه این نکته هستیم که میراث تمدنی و فرهنگی ما به عناوین مختلف مسئله زن را مورد توجه قرار داده؛ از جمله درج زندگینامه زنان مشهور در دائرة المعارفها و زندگینامه ها که تقریبا در همه آنها زنانی که در زمان خود، در رشته های علمی، فرهنگی و عرصه سیاست سرشناس و صاحب نام بوده اند، معرفی شده اند. علاوه بر این یاد و نام زنان برجسته صدر اسلام مانند همسران پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و زنانی که در زمره صحابه و تابعین بودند به عنوان الگو و مقتدا، زنده نگه داشته شده است.
 
صرف نظر از وضعیتی که زن مسلمان دچار آن شد و ضرورت بسیج امکانات برای اصلاح و راهنمایی، مسلم است که خودآگاهی براساس چنین دیدگاهی می بایست به هنگام پرداختن به پیچیدگی ها و ابهامات و مسائل زنان بر مبنایی متفاوت شکل گیرد چه در جهت تقویت و تثبیت رشته و چه در زمینه فراخوانی برای راهنمایی و اصلاح ما از این مبنا که ابعاد تمایز در تجربه فرهنگی را در برمی گیرد، به اصل مطلب می رسیم و آن عبارتست از این سؤال که ویژگی و امتیاز طرح ما در زمینه مطالعات زنان چیست؟ از آنجایی که طرح ما در تمامیت خود در سطح دیدگاه کلی یا دیدگاه هماهنگ با آن با میراث تمدنی و فرهنگی ما در ارتباط است؛ ضمن کوشش برای تقویت مطالعات زنان به عنوان یک رشته مستقل، این تلاش را از طریق دیدگاهی مبتنی بر مطالعه واقعیات معاصر زنان و دیدگاهی که ما در خلال تهیه منابع اصیل این میراث در ابعاد عقیدتی - معرفتی و ارزش آن استنباط می کنیم، انجام میدهد.

نتیجه این تعامل چیزی شد که ما آن را دیدگاه اجتماعی تمدنی نامیدیم و به اقتصار تحت عنوان دیدگاه تمدنی به آن اشاره کردیم. در این موقعیت، تجربه و پیشینه الگوی ابن خلدون برای ما تداعی میشود. کسی که برای نخستین بار کوشید چهارچوبی روشمند بیابد تا بتواند برای تدوین علم تاریخ در مطالعه و ارزیابی حوادث و اخبار بر آن تکیه کند. و در نهایت این علامه، صاحب کتاب العبر و دیوان المبتدأ والخبر در مقدمه خود توسعه تمدنی را به عنوان شرط تحقق مجموعة «مبتدا و خبر» مورد تأکید قرار میدهد. در اینجا مجالی برای مطالعه الگوی ابن خلدون و بررسی مباحث دیالکتیک او به منظور نظریه پردازی برای برخی با همه رشته های علمی وجود ندارد .
 
ولی ما پیشینه منحصر به فردی را در این خصوص در اختیار داریم که ریشه در عمق میراث فکری ما دارد که می توانیم برای کاری که در رابطه با تأسیس رشته مطالعات زنان در صدد انجام آن هستیم به آن استناد کنیم تا به جایی برسیم که او رسید. هرچند که موضوع، سرآغاز، مطالعات مقدماتی، نتایج، محورهای مورد تأکید، دیدگاهها، اهداف و روشها متفاوت است.
 
خلاصه کلام اینکه در خلال فرایند تأسیس و مطالعات مقدماتی در خصوص رشته مطالعات زن معاصر، مکتبها و روشهای آن تأمل و درنگ کردیم تا به این نتیجه رسیدیم که می بایست با مسائل مربوط به زنان و پیچیدگیها و ابهامات آن در چهارچوب جامعی برخورد کرد تا میان ابعاد توسعه ای به هم مرتبط، ارتباط ایجاد کند و از دیدگاهی که آن ابهامات را در چهارچوبهای تمدنی خود قرار دهد و آنها را از هم جدا نداند تا بتوان به درک جامع تری از این پیچیدگی ها دست یافت. به این ترتیب دوباره به بازشناسی دیدگاه تمدنی رسیدیم که طبیعتا دیدگاهی است کلی که بدون ورود به جزئیات و تقسیم بندی به بررسی پدیده‌ها می پردازد.
 
ما در این فرایند از دو زاویه به این دیدگاه رسیدیم: یکی که با برخی سنت های فکری و فلسفی که ریشه در میراث ما دارد پیوند خورده و در مکتب تاریخی در اندیشه ابن خلدون به آن شکل که گفتیم تجلی یافت. و دیگری، پالایش شده که از روشهای عصر جدید و تجربیات و دستاوردهای آن بهره می گیرد که با تواناییها و آگاهی هایی که داراست، شامل واقعیات ارتقاء سطح شناخت در علوم جدید نیز هست و به همین علت این واقعیات باید در آگاهی روشمندی منعکس شود که دیدگاه تمدنی امروز را به تفصیل بیان کند و آن را تثبیت نماید و ابعاد شناختی که در آگاهی ابن خلدون واضح نبود، به روشنی در آن منعکس و متجلی شود.
 
منبع: زن و جوامع عرب در طول یک قرن، منی ابوالفضل، مترجم دکتر هومن ناظمیان،صص20-18، مؤسسه انتشارات امیر کبیر، چاپ اول، تهران، 1394
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی
درگیری فیزیکی در جریان مناظره زنده تلویزیونی در ارمنستان + فیلم
play_arrow
درگیری فیزیکی در جریان مناظره زنده تلویزیونی در ارمنستان + فیلم
نبویان: اگر محاصره برداشته شود حاصل فشارهای نیروهای مسلح در تنگه هرمز است نه امضای تفاهم‌نامه و مذاکره + فیلم
play_arrow
نبویان: اگر محاصره برداشته شود حاصل فشارهای نیروهای مسلح در تنگه هرمز است نه امضای تفاهم‌نامه و مذاکره + فیلم
تصاویر از حمله پهپادی ایران به پایگاه آمریکا در کویت در جنگ رمضان + فیلم
play_arrow
تصاویر از حمله پهپادی ایران به پایگاه آمریکا در کویت در جنگ رمضان + فیلم
سرهنگ‌ تاجیک: آموزش «جان‌فدا» در ۱۰۰ میدان کشور برگزار می‌شود
play_arrow
سرهنگ‌ تاجیک: آموزش «جان‌فدا» در ۱۰۰ میدان کشور برگزار می‌شود
خنجر یمنی روی گلوی مزدوران سعودی
play_arrow
خنجر یمنی روی گلوی مزدوران سعودی
ما شاخ آمریکایی‌ها را خواهیم شکست
play_arrow
ما شاخ آمریکایی‌ها را خواهیم شکست
بازگشت رونالدینیو به فوتبال در ۴۶ سالگی؛ اسطوره برزیلی پس از ۱۱ سال دوباره به میدان رفت + فیلم
play_arrow
بازگشت رونالدینیو به فوتبال در ۴۶ سالگی؛ اسطوره برزیلی پس از ۱۱ سال دوباره به میدان رفت + فیلم
پیشنهادهای خارجی به امیرحسین زارع؛ از مرسدس‌بنز تا آپارتمان لوکس برای تغییر تابعیت + فیلم
play_arrow
پیشنهادهای خارجی به امیرحسین زارع؛ از مرسدس‌بنز تا آپارتمان لوکس برای تغییر تابعیت + فیلم
لایه‌های پنهان سفر رئیس موساد به آمریکا
play_arrow
لایه‌های پنهان سفر رئیس موساد به آمریکا
شهید محمود باقری: سید مجید موسوی شهید زنده است
play_arrow
شهید محمود باقری: سید مجید موسوی شهید زنده است
نگاهی به یک قرن مجاهدت مرحوم آیت الله العظمی حسین وحید خراسانی
play_arrow
نگاهی به یک قرن مجاهدت مرحوم آیت الله العظمی حسین وحید خراسانی
سخنرانی تاریخی آیت الله وحید خراسانی
play_arrow
سخنرانی تاریخی آیت الله وحید خراسانی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان