عدم آلودگی غذایی که می خوریم یک اصل است. اینکه: نباید گوشت خام خورد؛ ذبح شرعی شرایط خاصی دارد که باید آنها را رعایت کرد؛ سبزی ها و میوه ها را باید به دقت شست؛ هنگام غذا خوردن، و پس از آن باید دست ها را شست؛ از غذاهای مانده نباید استفاده کرد؛ غذاهای گیاهی بهتر از غذاهای حیوانی است، یا خام خواری بر پخته خواری مزیت دارد؛ و اعتدال بهتر از پرخوری و کم خوری است، اصولی است که عدم آلودگی و بهداشت غذا را به عنوان یکی از اسرار سلامت در پیری، و تداوم عمر اعمال می کند.
از دیدگاه کلی، بایدها و نبایدهای اصولی در تغذیه، سلامت را بیش از پیش تضمین کرده و سبب افزایش عمر می گردند نوشیدن حداقل دوازده لیوان آب و مایعات، که می تواند نیمی از آن چای باشد؛ جایگزینی غذاهای گیاهی، اعم از روغن ها و پروتئین ها، با غذاهای حیوانی؛ تغذیه بر اساس رژیم های کم کالری، این سیستم تغذیه تا حدود یک سوم به عمر فرد می افزاید؛ کاربرد مواد معدنی و ویتامین ها، خصوصا ویتامین C و ویتامینهای گروه B در سبزی های تیره، مرکبات، مخمر آبجو (ویتامین C، علاوه بر سرماخوردگی، در مبارزه با پیری مفید است)؛ مصرف غذاهای ضد عفونی کننده، تصفیه کننده خون و ضد سم، که موادی مثل گوگرد و آرسنیک دارند، مانند کلم ها، شلغم، گلابی، عسل، سیر و پیاز (مهم ترین خاصیت سیر، میکروبکشی و پیشگیری از سرطان روده است).
مصرف نان کامل (از نانهای حاوی سبوس «نان جو، سنگک، بربری» استفاده کنید) برنج کامل و حبوبات، خصوصأ سویا و عدس؛ مصرف شیر و ماست کم چرب اگر شیر و ماست به عنوان غذای اصلی تناول گردد، لزومی بر چربی کم ندارد و کشک در غذاهای روزانه و به مقدار لزوم از اصول تغذیه است. در حالت استرس غذا نخورید، تند و نجویده غذا نخورید، هنگام غذاخوردن فکرتان را مشغول نکنید؛ در مواقع کار و اضطراب در فواصل کوتاه غذا بخورید و به جای غذاهای شیرین از غذاهای هیدروکربنی مثل نان، غلات، و سیب زمینی استفاده کنید.
مراقب غذاهای ممنوع (غذاهایی که در رژیم های غذایی نمی توان از آنها استفاده نمود، یا موادی که نوعا برای انسان های سالم زیان آورند) مثل گوشتهای پرچرب، کره و روغن هیدروژنه باشید؛ از خوردن غذاهای خنثی کننده و مانع خودداری کنید؛ مثلا از خوردن چای همراه کره و پنیر، یا مصرف چای، بی درنگ پس از صرف غذاهای آهن دار امتناع ورزید؛ برنامه غذایی خود را متنوع کنید، یعنی از پنج گروه مواد غذایی (نان و غلات، شیر و فراورده های لبنی، گوشت و جانشینها، میوه و سبزی ها، و گروه متفرقه، مثل دانه ها، مغزها، عسل) استفاده کنید.
بهداشت، فرآیند مؤثری در طول عمر، و در نتیجه ازدیاد نفوس است. علم طب پس از شناسایی امراض و ماهیت آنها، از طریق دارو به درمان مریض ها، ناتوانان، کهنسالان و افراد در معرض تهدید بیماریهای عفونی می پردازد. انسان بر خلاف ماهی ها خونسرد نیست. و نیز نمی تواند مانند خرس ها در خواب زمستانی، متابولیسم خود را کاهش دهد و به اصطلاح زندگی اش راگند کند. گند کردن زندگی و کاهش متابولیسم (انسانها گاه با برداشتن غده تیروئید متابولیسم بدن را کاهش می دهند، اما این امر سبب کاهش حرارت بدن می گردد) تا کنون برای آدمی امیدوار کننده نبوده، ولی از طریق داروها توانسته تعادل نسبی را در فعل و انفعالات داخل بدن ایجاد کرده و مجددا سلامت خویش را بازگرداند.
اما رعایت بهداشت و سلامت بدن وابسته به کیفیت و چگونگی کاربری دارو است، و مقصود ما از بهداشت داروها، رعایت همین اصول، و کیفیت کاربرد دارو در پروسه سلامت و تأمین درمان است. مصرف زیاد و سریع دارو، به معنای بهداشت و سلامت نیست؛ مصرف بی رویه دارو، به منزله سست کردن و لوس کردن بدن است؛ بهداشت محیط و بهداشت تن بر مصرف داروها ارجحیت دارد؛ از این نظر که منبع بسیاری از داروهای شیمیایی - صنعتی داروهای طبیعی است، امروزه نیز داروهای گیاهی نسبت به داروهای صنعتی اساسی تر و ریشه ای ترند؛ در مقوله بهداشت تن، داروهای گیاهی نسبت به داروهای شیمیایی زیان کمتری دارند؛ مصرف داروهای شیمیایی - صنعتی، دقت و حساسیت بیشتری را می طلبد، زیرا مقدار زیادی از این داروها چون غالبا اساسی و ژنریک نیستند - بی خاصیت، مردم فریب، و حتی پزشک فریب هستند؛ در مصرف داروها باید مراقب آثار «درمانی»، «اسمی» و «جانبی» آنها بود؛ برای بدن دارو به عنوان یک جسم بیگانه تلقی می شود از این نظر نتایج درمانی یا سمی داروها برای هر فرد متفاوت است.
برخی آثار جانبی دارو که تأثیری اساسی بر سلامت و طول عمر انسان می گذارند، عبارتند از: کری کامل، تیرگی قرنیه چشم، آسیب شبکیه و عصب بینایی چشم، زخم معده، اسهال، آسیب صفراوی و کبدی، آسیب مراکز عصبی، افسردگی و جنون، سرگیجه، اختلال حرکات عضلانی، افزایش یا کاهش فشار خون، اختلال در ضربان قلب، وقفه و ایست قلبی، تأثیر بر غده هیپوفیز، تیرویید و بسیاری از اختلالهای دیگر.
منبع: رمز سلامت و طول عمر، حسین حسنی، 69-61، مؤسسه بوستان کتاب، قم، چاپ اول، 1391
