0
ویژه نامه ها

بررسی فواید مولتی ویتامین و عوارض آن

سالیان زیادی است که مکمل های ویتامین توصیه می شوند. این ویتامین ها، مخصوصا به کسانی که رژیم دارند و یا از نظر مصرف میوه و سبزیجات محدودیت دارند کمک می کند ویتامین های کلیدی را دریافت کنند. در ادامه به بررسی ترکیبات موجود در این قرص و محدودیت های مصرف آن میپردازیم.
بررسی فواید مولتی ویتامین و عوارض آن

مولتی ویتامین چیست؟ درباره مولتی ویتامین چه می‌ دانید؟

ویتامین‌ ها یکی از ضروری‌ ترین ترکیبات موردنیاز بدن ما هستند و به تندرستی ما کمک می‌کنند. حداقل ۱۳ ویتامین و ۱۶ ماده معدنی برای سلامتی ما ضروری‌ اند.

بدن معمولا بسیاری از ویتامین‌ها را از طریق غذاها به دست می‌آورد. با این‌ حال، گاهی به‌ دلیل رژیم غذایی نامناسب، برخی بیماری ها و نیز در دوران بارداری ممکن است بدن ما با کمبود ویتامین رو به‌ رو شود.

مولتی‌ ویتامین‌ ها مکمل‌هایی حاوی ویتامین ها و مواد معدنی مختلف هستند و گاهی ترکیبات دیگری هم در آنها به کار می‌رود.

ازآنجاکه هیچ استانداردی درباره محتویات مولتی ویتامین وجود ندارد، مواد مغذی داخل آنها بسته به نوع برند و محصول متفاوت است. مولتی‌ ویتامین‌ ها را ماینرال هم می‌نامند.

مولتی‌ ویتامین‌ ها به‌ شکل قرص، کپسول، آدامس‌های جویدنی، پودر و مایع موجود هستند. اما در هر صورت خوراکی هستند.

مولتی ویتامین را معمولا یک یا دو بار در روز می‌خورند. بااین‌حال، بهتر است آن را طبق توصیه پزشک یا دستورالعمل درج‌ شده روی خود محصول مصرف کنیم.

مولتی ویتامین را می‌توان از داروخانه، فروشگاه‌ها، سوپرمارکت‌ها و نیز به‌شکل آنلاین خریداری کرد.
 

ترکیبات موجود در مولتی ویتامین کدام‌ اند؟

هر مولتی ویتامین ممکن است حاوی ویتامین‌ها یا ترکیبات متفاوتی باشد.

بسیاری از ترکیبات به واکنش‌های آنزیمی در بدن یا کارکرد آنها به‌ عنوان مولکول‌های سیگنالینگ یا عناصر ساختاری کمک می‌کنند. به‌ علاوه، بدن ما برای تکثیر، نگهداری، رشد و تنظیم همه فرایندهای موجود در بدن به این مواد مغذی نیاز دارد.

مولتی‌ ویتامین‌ ها بسیاری از این ویتامین‌ها و مواد معدنی را در شکل‌ها و مقادیر مختلف به ما ارائه می‌کنند و ممکن است شامل ترکیباتی مانند گیاهان، اسیدهای آمینه و اسیدهای چرب هم باشند.

ازآنجاکه سازمان غذا و دارو بر مکمل‌های غذایی نظارت مستقیم ندارد، ممکن است مقادیر برخی از مواد مغذی در مولتی‌ ویتامین‌ ها نسبت به آنچه روی برچسب نوشته شده است بیشتر یا کمتر باشد.

در برخی موارد، ممکن است این محصولات همه آن ترکیباتی را که روی برچسبشان نوشته شده است ارائه نکنند. بارها در صنعت مکمل‌های غذایی، شاهد کلاهبرداری و تقلب بوده‌ایم. بنابراین، بسیار مهم است که مولتی ویتامین را از تولیدکنندگان معتبر خریداری کنید.

به یاد داشته باشید که مواد مغذی موجود در مولتی ویتامین ممکن است از غذاهای واقعی استخراج شده باشند یا اینکه آنها را به‌ شکل مصنوعی در آزمایشگاه تولید کرده باشند.
 

آیا مولتی ویتامین با بیماری قلبی ارتباط دارد؟

بیماری قلبی شایع‌ترین عامل مرگ‌ و میر در سراسر جهان است.

بسیاری از افراد بر این باورند که مصرف مولتی ویتامین می‌تواند به پیشگیری از بیماری‌های قلبی کمک کند، اما شواهد قطعی در حمایت از این مطلب وجود ندارد.

برخی مطالعات نشان می‌دهند که مولتی‌ ویتامین‌ ها می‌توانند خطر حمله قلبی و مرگ ناشی از آن را کاهش دهند، درحالی‌که برخی مطالعات تأثیر خاصی نیافته‌اند.

در مطالعاتی که بیش از یک دهه طول کشید، پزشکان اثرات مصرف روزانه مولتی‌ ویتامین‌ را در ۱۴هزار پزشک مرد میان‌سال بررسی کردند. آنها هیچ نشانه‌ای از کاهش حملات قلبی، سکته یا مرگ‌ و میر نیافتند.

در مطالعه‌ای که پزشکان به‌ تازگی انجام داده‌اند، مشخص شده است که مصرف مولتی ویتامین به‌ مدت حداقل سه سال در بین زنان (و نه مردان) بیماری قلبی را تا ۳۵% کاهش داده است.
 

آیا مولتی ویتامین می‌ تواند خطر سرطان را کاهش دهد؟

شواهد موجود دربارهٔ ارتباط مصرف مولتی‌ ویتامین‌ و کاهش خطر ابتلا به سرطان هم کمی پیچیده است.

درحالی‌ که برخی مطالعات نشان دادند مولتی‌ ویتامین‌ هیچ ارتباطی با کاهش خطر ابتلا به سرطان ندارد، نتایج برخی مطالعات دیگر حاکی از آن است که مصرف مولتی‌ ویتامین‌ حتی ممکن است با افزایش خطر ابتلا به سرطان در ارتباط باشد.

در یک مطالعه، دانشمندان ۵ آزمایش تصادفی و کنترل‌شده را که درمجموع درمورد ۴۷،۲۸۹ نفر انجام شده بود بررسی کردند. نتایج حاکی از آن بود که احتمال ابتلا به سرطان در مردانی که مولتی‌ ویتامین‌ مصرف می‌کردند تا ۳۱ درصد کاهش یافت، اما دربارهٔ زنان نتیجه‌ای به دست نیامد.

دو مطالعه مشاهداتی، که به‌ صورت جداگانه روی زنان و مردان انجام شدند، نشان دادند که مصرف طولانی‌ مدت مولتی‌ ویتامین‌ می‌تواند خطر ابتلا به سرطان روده را کاهش دهد.

پزشکان دریافتند که مصرف روزانه مولتی‌ ویتامین‌، در درازمدت، خطر ابتلا به سرطان را در مردانی که سابقه این بیماری را ندارند کاهش می‌دهد. اما درمورد نقش مولتی ویتامین در کاهش خطر مرگ‌ومیر نتیجه‌ای حاصل نشد.
 

آیا مولتی‌ ویتامین‌ ها واقعا برای سلامتی مفیدند؟

سال‌هاست پزشکان درمورد تأثیر مولتی‌ ویتامین‌ ها بر عملکرد مغز و سلامت چشم مطالعه می‌کنند.
 
عملکرد مغز
چندین مطالعه نشان داده‌اند که مولتی‌ ویتامین‌ ها می‌توانند قدرت حافظه افراد سالمند را بهبود بخشند و علاوه‌ بر آن در خلق‌ و خوی افراد به‌ خوبی تأثیر گذارند.

باتوجه‌ به تحقیقات انجام‌ شده، کمبود مواد مغذی و خلق‌وخوی بد باهم ارتباط نزدیک دارند و مصرف مولتی‌ ویتامین‌ به بهترشدن روحیه افراد و کاهش علائم افسردگی می‌انجامد.

سایر مطالعات هیچ تغییری را که به‌ دلیل مصرف مولتی‌ ویتامین‌ ایجاد شده باشد در خلق‌ و خوی افراد نیافتند.
 
سلامت چشم
شایع‌ ترین دلیل کوری در جهان دژنراسیون ماکولا یا تباهی لکه زرد است که با افزایش سن ارتباط دارد.

بر اساس مطالعه‌ای، مصرف ویتامین‌ های آنتی‌ اکسیدانی و مواد معدنی ممکن است سرعت پیشرفت این بیماری را کاهش دهند. بااین‌حال، هیچ شاهدی وجود ندارد که نشان دهد این دارو از این بیماری در مراحل اولیه جلوگیری می‌کند.

درعین‌حال، برخی شواهد حاکی از آن است که مولتی‌ ویتامین‌ ها ممکن است خطر آب مروارید را، که پس از تباهی لکه زرد شایع‌ترین بیماری چشمی است، کاهش دهند.
 

آیا ممکن است مولتی‌ ویتامین‌ ها مضر باشند؟

یکی از مهم‌ترین مواردی که در هنگام مصرف مولتی‌ ویتامین‌ باید در نظر گرفته شود دُز (میزان مصرف) آن است. مصرف برخی از ویتامین‌ها و مواد معدنی در دُزهای بالا مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما مقادیر زیاد برخی دیگر ممکن است برای سلامتی بدن ما به‌شدت مضر باشند.

دُز مناسب مولتی‌ ویتامین‌ معمولا به نوع ویتامین‌های موجود در آن بستگی دارد. براین‌اساس، دو دسته ویتامین داریم:
 
ویتامین‌ های محلول در آب
خود بدن مقادیر اضافی این ویتامین‌ها را از بدن خارج می‌کند. ویتامین B و ویتامین C محلول در آب هستند.
 
ویتامین‌ های محلول در چربی
ازآنجاکه بدن ما راهی برای خارج‌کردن این ویتامین‌ها ندارد، مقادیر اضافی آنها به‌ مرور زمان در بدن انباشته می‌شود.

ویتامین‌های محلول در چربی شامل ویتامین A، ویتامین D، ویتامین E و ویتامین K هستند. ویتامین‌های ای و کا نسبتا غیرسمی هستند، اما ویتامین آ و دی اگر بیش‌ از حد مصرف شوند، اثرات سمی روی بدن خواهند داشت.

زنان باردار بیشتر باید مراقب میزان مصرف ویتامین آ باشند، زیرا مقادیر اضافی آن ممکن است نقص‌های مادرزادی در کودک ایجاد کند.

مسمومیت با ویتامین دی معمولا نادر است و احتمالش کم است که به‌ دلیل مصرف مولتی‌ ویتامین‌ ایجاد شود. اما مسمومیت با ویتامین آ شایع‌تر است.

مصرف مولتی‌ ویتامین‌ هم‌ زمان با رژیم غذایی سرشار از مواد مغذی ممکن است سبب شود بسیاری از مواد مغذی را بیشتر از دُز توصیه‌ شده در روز دریافت کنید.

افراد سیگاری نباید مولتی‌ ویتامینی که مقادیر زیاد بتاکاروتن یا ویتامین آ دارد مصرف کنند. دلیلش این است که میزان بالای این ویتامین‌ها در بدن ممکن است خطر ابتلا به سرطان ریه را افزایش دهد.

مصرف مقادیر زیادی از مواد معدنی هم ممکن است خطرناک باشد. برای مثال، آهن بیش‌ از حد ممکن است برای افرادی که نیازی به آن ندارند مضر باشد.

مشکل دیگری که وجود دارد خریدن محصولات نامعتبر است. برخی شرکت‌های نامعتبر تولید کننده مولتی‌ ویتامین‌ ممکن است محصولاتی را به بازار عرضه کنند که مواد مغذی موجود در آنها بیشتر از حد مجاز باشد.
 

عوارض جانبی مولتی ویتامین کدام‌ اند؟

از عوارض معمول مولتی‌ ویتامین‌ می‌توان به یبوست، اسهال یا ناراحتی معده اشاره کرد. این عوارض معمولا موقت هستند و پس از مدتی که بدن به دارو عادت کرد رفع می‌شوند. درصورتی‌ که هریک از این عوارض مدتی طولانی باقی ماند یا بدتر شد، حتما به پزشک مراجعه کنید.

اگر هم خود پزشک آن را به شما تجویز کرده باشد، مسلما می‌داند که مزایای آن برای شما بیشتر از عوارض جانبی آن است. بیشتر افراد عوارض جانبی جدی‌ ای احساس نمی‌کنند.
 
اقدامات احتیاطی
واکنش حساسیتی نسبت به این دارو معمولا نادر است. بااین‌حال، اگر هر نوع حساسیت ازجمله خارش، جوش، تورم (مخصوصا در ناحیه صورت، دهان و گلو)، سرگیجه شدید یا مشکل در تنفس پیدا کردید، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.

البته همه عوارض مولتی‌ ویتامین‌ به همین موارد خلاصه نمی‌شود. هر عارضه دیگری برای‌تان رخ داد (خواه به‌ دلیل مصرف مولتی‌ ویتامین‌ باشد یا هر چیز دیگر) به پزشک مراجعه کنید.

اگر سابقه بیماری‌های خاص، بیماری های کبدی، مشکلات معده و بیماری های گوارشی نظیر کولیت داشته‌اید با پزشکتان مطرح کنید.

اگر مولتی‌ ویتامینی که خریداری کردید حاوی فولیک اسید است، از پزشکتان بخواهید بررسی کند که آیا به ویتامین ب ۱۲ نیاز دارید یا خیر.

کمبود این ویتامین با کم خونی شدید (آنمی) در ارتباط است. مصرف مولتی‌ ویتامین‌ حاوی فولیک اسید ممکن است بر نتیجه آزمایش‌هایی که افراد مبتلا به آنمی هرازگاهی باید انجام دهند تأثیر بگذارد. بنابراین، بر روند درمان این بیماری اثر سوء خواهد داشت.

کمبود ویتامین ب ۱۲ ممکن است به بیماری های عصبی جدی ازجمله نوروپاتی محیطی منجر شود و درمان آن از اهمیت زیادی برخوردار است.
 

آیا همه باید مولتی ویتامین مصرف کنند؟

مولتی‌ ویتامین‌ ها برای هر کسی مناسب نیستند و برخی افراد اصلا به آن نیاز ندارند.

بیشتر افراد می‌توانند با مصرف مولتی‌ ویتامین‌ ها به مزایای زیر دست یابند:
 
سالمندان
توانایی جذب ویتامین ب ۱۲ با افزایش سن کاهش می‌یابد. افراد مسن ممکن است به کلسیم و ویتامین دی نیاز داشته باشند.
 
گیاه‌ خواران
ازآنجاکه ویتامین ب ۱۲ فقط در غذاهای حیوانی یافت می‌شود، گیاه‌خواران ممکن است با کمبود کلسیم، روی (زینک)، کمبود آهن، ویتامین دی و اسیدهای چرب امگا ۳ مواجه شوند.
 
زنان باردار و شیرده
در دوران بارداری و شیردهی، برخی مواد مغذی برای خانم‌ها مناسب است و برخی دیگر هم برای خودشان و هم برای کودک‌ شان ضرر دارد.

به‌ عنوان‌ مثال، مقدار بیش‌ از حد مجاز ویتامین آ در زنان باردار ممکن است سبب نقص مادرزادی در کودک شود. مولتی‌ ویتامین‌ می‌تواند وارد شیر مادر شود.

بنابراین، قبل از مصرف مولتی‌ ویتامین‌ در دوران بارداری یا شیردهی با پزشک مشورت کنید.

مولتی‌ ویتامین‌ می‌تواند برای افرادی مفید باشد که جراحی کاهش وزن انجام داده‌اند، رژیم غذایی کم کالری دارند، اشتهای کافی ندارند یا نمی‌ توانند فقط از طریق غذاها مواد مغذی موردنیازشان را به دست آورند.
 

آیا مولتی‌ ویتامین‌ ها سلامتی را تضمین می‌کنند؟

متأسفانه شواهدی که نشان دهد مولتی‌ ویتامین‌ ها کاملا مفید هستند تاحدی ضعیف یا متناقض است. حتی در برخی موارد نشان داده شده است که ممکن است مضر باشند.

اگر کمبود مواد مغذی دارید، بهتر است مکمل‌هایی را مصرف کنید که دقیقا همان مواد مغذی را داشته باشند. مولتی‌ ویتامین‌ ها مواد مغذی زیادی دارند که بیشتر آنها را شاید نیاز نداشته باشید.

علاوه‌ بر آن، هرگز نباید مولتی‌ ویتامین‌ را جایگزین رژیم غذایی کنید. داشتن رژیم غذایی متعادل که از غذاهای کامل و تازه تشکیل شده باشد خیلی بهتر از مکمل‌ها می‌تواند در درازمدت سلامتی شما را تضمین کند.
 

آیا مولتی ویتامین با سایر داروها تداخل ایجاد می‌کند؟

تداخل دارویی ممکن است بر نحوه اثرگذاری دارو یا بروز عوارض جانبی نقش داشته باشد. در این مقاله نمی‌توانیم تمام موارد احتمالی را بررسی کنیم؛ بنابراین بهتر است فهرستی از تمام داروهایی را که مصرف می‌کنید (از داروهای بدون نسخه یا محصولات گیاهی تا داروهای تجویزی) تهیه کنید و به پزشکتان نشان دهید. هیچ دارویی را بدون تأیید او نه شروع کنید، نه قطع کنید و نه دُز آن را تغییر دهید.

به‌ طورکلی، مولتی‌ ویتامین‌ هایی را که حاوی آهن هستند نباید هم‌ زمان با آنتی‌ اسیدها، بیس فسفونات‌ها (برای مثال آلندرونات)، لوودوپا، داروهای تیروئید (مانند لووتیروکسین) یا برخی آنتی بیوتیک ها (مانند تتراسایکلین، کوئینولون‌ها مانند سیپروفلوکساسین و نظایر آنها) مصرف کنید.

پزشک به شما خواهد گفت که هر دارو را با چه فاصله زمانی از مولتی‌ ویتامین‌ باید بخورید که باهم تداخل ایجاد نکنند. به‌ این‌ ترتیب، می‌توانید برای مصرف مولتی‌ ویتامین‌ و سایر داروها برنامه ریزی کنید.

درصورتی‌ که داروی ضد تشنج (برای مثال هیدانتوئین‌ هایی مانند فنیتوئین) مصرف می‌کنید و مولتی‌ ویتامین‌ حاوی فولیک اسید خریده‌ اید، حتما به پزشکتان اطلاع دهید؛ زیرا این دارو ممکن است روی برخی آزمایش‌ها تأثیر بگذارد و نتایج را تغییر دهد. اگر چنین وضعیتی دارید، قبل از انجام‌ دادن آزمایش با پرسنل آزمایشگاه یا پزشکان درباره‌اش صحبت کنید.
 

نکات مهم درباره مصرف مولتی ویتامین

اگر این دارو را پزشک برایتان تجویز کرده است، آن را به کسی توصیه نکنید.

انجام‌ دادن آزمایش‌های منظم یا مراجعه به پزشک را فراموش نکنید. مصرف مولتی‌ ویتامین‌ ربطی به انجام‌ دادن آزمایش‌ها ندارد.

برخی برندهای مولتی ویتامین ممکن است حاوی دوکوزات (نوعی مسهل) باشند. اگر مشکلی ازنظر دفع دارید یا دارویی برای آن مصرف می‌کنید، حتما با پزشک در میان بگذارید.

اگر وعده‌ ای را فراموش کردید، به‌ محض به‌ یادآوردن آن وعده را مصرف کنید. اگر زمان آن به وعده بعدی نزدیک است، فقط وعده بعدی را بخورید. نیاز نیست دو وعده را باهم بخورید.

این دارو باید در دمای ۱۵ تا ۳۰ سانتی‌ گراد و دور از نور و رطوبت نگهداری شود. مانند هر داروی دیگر، آن را دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی قرار دهید.

در صورت منقضی‌ شدن دارو، آن را در توالت خالی نکنید. این کار سبب آلوده‌ شدن ذخایر آب می‌شود. برای دورریختن آن از دستورالعمل داده‌ شده یا روشی که در منطقه زندگی شما توصیه شده است استفاده کنید.


منبع: سایت چطور
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
هرآنچه باید راجع به افسردگی بدانیم
هرآنچه باید راجع به افسردگی بدانیم

هرآنچه باید راجع به افسردگی بدانیم

با کشور ایسلند و جاذبه های بی نظیرش آشنا شوید
با کشور ایسلند و جاذبه های بی نظیرش آشنا شوید

با کشور ایسلند و جاذبه های بی نظیرش آشنا شوید

آشنایی با تالاب چغاخور
آشنایی با تالاب چغاخور

آشنایی با تالاب چغاخور

غار علیصدر همدان
غار علیصدر همدان

غار علیصدر همدان

شگفت انگیزترین روستاها برای گردشگری
شگفت انگیزترین روستاها برای گردشگری

شگفت انگیزترین روستاها برای گردشگری

آشنایی با مراکز خرید مدرن در کشور
آشنایی با مراکز خرید مدرن در کشور

آشنایی با مراکز خرید مدرن در کشور

توکن بلاک چین چیست؟
توکن بلاک چین چیست؟

توکن بلاک چین چیست؟

ثابت شدن روند شیوع کرونا در بسیاری از استانها
ثابت شدن روند شیوع کرونا در بسیاری از استانها

ثابت شدن روند شیوع کرونا در بسیاری از استانها

نقش فرزند در استحکام خانواده
نقش فرزند در استحکام خانواده

نقش فرزند در استحکام خانواده

عصر جدید (فصل دوم) (1-8) | اجرای فرشته‌های نینجا که زنگ طلایی گرفتند
عصر جدید (فصل دوم) (1-8) | اجرای فرشته‌های نینجا که زنگ طلایی گرفتند

عصر جدید (فصل دوم) (1-8) | اجرای فرشته‌های نینجا که زنگ طلایی گرفتند

چهار دهه تقابل (از 12 فروردین 1358 تا 12 فروردین1399)
چهار دهه تقابل (از 12 فروردین 1358 تا 12 فروردین1399)

چهار دهه تقابل (از 12 فروردین 1358 تا 12 فروردین1399)

کرونا در ایران| مبتلایان به ۴۴۶۰۶ نفر رسید/۱۴۶۵۶ نفر بهبود یافته اند
کرونا در ایران| مبتلایان به ۴۴۶۰۶ نفر رسید/۱۴۶۵۶ نفر بهبود یافته اند

کرونا در ایران| مبتلایان به ۴۴۶۰۶ نفر رسید/۱۴۶۵۶ نفر بهبود یافته اند

اولین تراکنش مالی اروپا با ایران در چارچوب اینستکس انجام شد
اولین تراکنش مالی اروپا با ایران در چارچوب اینستکس انجام شد

اولین تراکنش مالی اروپا با ایران در چارچوب اینستکس انجام شد

بهداشت جهانی با کرونا در اوج حساسیت: هفتادمین سالگرد روز جهانی بهداشت
بهداشت جهانی با کرونا در اوج حساسیت: هفتادمین سالگرد روز جهانی بهداشت

بهداشت جهانی با کرونا در اوج حساسیت: هفتادمین سالگرد روز جهانی بهداشت

انفجار خط لوله گاز صادراتی ایران به ترکیه در نزدیکی مرز
انفجار خط لوله گاز صادراتی ایران به ترکیه در نزدیکی مرز

انفجار خط لوله گاز صادراتی ایران به ترکیه در نزدیکی مرز

انقلاب اسلامی و حقوق شهروندی
انقلاب اسلامی و حقوق شهروندی

انقلاب اسلامی و حقوق شهروندی

۱۰ رفتار والدین که کودکان را از کتاب خوانی متنفر می کند
۱۰ رفتار والدین که کودکان را از کتاب خوانی متنفر می کند

۱۰ رفتار والدین که کودکان را از کتاب خوانی متنفر می کند

آخرین وضعیت کرونا در بین نمایندگان مجلس شورای اسلامی
آخرین وضعیت کرونا در بین نمایندگان مجلس شورای اسلامی

آخرین وضعیت کرونا در بین نمایندگان مجلس شورای اسلامی

ممکن است از طریق کرونا به دنبال ایجاد نظمی جدید در جهان باشند / کرونا فراتر از یک مسئله بهداشتی
ممکن است از طریق کرونا به دنبال ایجاد نظمی جدید در جهان باشند / کرونا فراتر از یک مسئله بهداشتی

ممکن است از طریق کرونا به دنبال ایجاد نظمی جدید در جهان باشند / کرونا فراتر از یک مسئله بهداشتی

علائم تاخیر در رشد کودکان را بشناسید (بخش اول)
علائم تاخیر در رشد کودکان را بشناسید (بخش اول)

علائم تاخیر در رشد کودکان را بشناسید (بخش اول)

به جای سیزده به در: ۵ بازی گروهی مناسب شرایط کرونایی!
به جای سیزده به در: ۵ بازی گروهی مناسب شرایط کرونایی!

به جای سیزده به در: ۵ بازی گروهی مناسب شرایط کرونایی!