نقش زنان در جامعه غربی

مردان روشنگری، مانند نسل‌های فراوان مردان اروپایی پیش از خود، از فضایل خانه‌داری زنان نیز تمجید می‌کردند، و سخت بر این عقیده بودند که پاکدامنی والاترین فضیلت زنان است، و هیچ توجهی به این معیار دوگانه‌ی رفتار جنسی نداشتند.
سه‌شنبه، 12 فروردين 1399
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
نقش زنان در جامعه غربی
«دائرة المعارف» بدون حمایت زنان سالن دار نمی توانست نوشته شود، اما در صفحات آن هیچ نامی از سالن‌ها به میان نیامده است. در مقابل، مقاله‌های مربوط به زنان همه‌ی توجه شان به ضعف بدنی، حساسیت عاطفی، و نقش مادری آنها معطوف است. گرچه اندک مقاله‌هایی بودند که از برابری سخن می گفتند، اما اغلب آنها این دیدگاه سنتی را می پذیرفتند که زنان زیردست مردان اند، و اغلب در جبهه ی مقابل آنها قرار دارند. در سده‌ی هجدهم، این ایده که آن چه فضیلتی برای یک جنس شمرده می شود، برای جنس دیگر عیب است، بدل به یک کلیشه شده بود. هیوم نوشت: «رفتار زنانهی یک مرد، و رفتار خشن یک زن چون با شخصیت آنها سازگار نیستند ناخوش آیندند». همچنین، این دغدغه وجود داشت که هر جنس در جایگاه مناسب و درست خود باقی بماند. تماشاگر، روزنامه ی پرنفوذ جوزف ادیسون و ریچارد استیل ، مدام زنانی را که به واسطه‌ی استقلال، گستاخی، یا بی نزاکتی بیش از حد، پا را از حد خود درازتر میکردند، به باد سرزنش میگرفت. ادیسون در سال ۱۷۱۲، با بیان احساس مشترک روزافزونی که در سده‌ی هجدهم وجود داشت، نوشت: «به نظر من ضرورت تام دارد که دو جنس کاملا از هم تفکیک شوند و نباید نسبت به کوچکترین تخطی‌های یکی در برابر دیگری بی توجه بود». ولتر سال‌ها با امیلی دو شاتله ۳ (۱۷۰۶ - ۱۷۴۹)، که از فرهیخته ترین زنان عصر خود بود و به خاطر نوشته‌های علمی، و تفسیر اندیشه‌های لایبنیتس پرآوازه بود، زندگی کرد.
 

[ زنان در جامعه غربی]

ولتر در خاطراتش، با توجیه ورود او به قلمرو مردانه‌ی فلسفه، توضیح داد که «مادام دو شاتله در پی آن نبود که فلسفه را با آرایه هایی که با آن بیگانه بود بیاراید، چنین کاری از شخصیت مردانه و موجه او دور بود». گرچه این زن فرهیخته مایه‌ی خوشنودی ولتر بود، اما او چیز چندانی در مورد تحصیلات، کارکرد و نقش زنان در جامعه ننوشت. و این قصور فاحشی در مجموعه ی آثار کسی بود که بسیاری از نهادهای سنتی دیگر را به نقد کشیده بود. همچنین به نظر می‌رسد که او از هوش شاتله هم چندان خشنود نبود. او در نامه ای به یکی از دوستانش نوشت: «در واقع، امیلی، معشوقه‌ی والایی است که شفقت، شوخ طبعی، زیبایی خداداد و سایر فضایل زنانه را داراست. اما اغلب آرزو میکنم که ای کاش کمتر فرهیخته و هوشمند می بود». در این نوشته و بعضی نوشته‌های دیگر، ولتر با رقیب دیرینهی خود، ژان ژاک روسوی فیلسوف، هم عقیده بود. روسو که دیده رو در دهه ی ۱۷۴۰ پایش را به سالن های پاریس باز کرد، در نوشتهی تأثیرگذار خود، امیل (۱۷۶۲)، زبان به ملامت زنان سالن دار گشود:
 
دختری ساده و با تربیتی معمولی را هزار بار بر زن فرهیخته و با درایتی که در خانه ام یک حلقه‌ی ادبی راه بیندازد و خود را سرور خود بداند ترجیح می دهم. زن با درایت مصیبتی است برای شوهرش، بچه هایش، دوستانش، خدمتکارانش، و برای هر کس دیگر. از جایگاه والای نبوغش، هر وظیفه‌ی زنانه را خوار میشمارد، و مدام تقلا میکند تا به یک مرد تبدیل شود، مثل مادموازل دولانکلو.
 
 مردان روشنگری، مانند نسل‌های فراوان مردان اروپایی پیش از خود، از فضایل خانه داری زنان نیز تمجید می کردند، و سخت بر این عقیده بودند که پاکدامنی والاترین فضیلت زنان است، و هیچ توجهی به این معیار دوگانه ی رفتار جنسی نداشتند. دیوید هیوم بر این باور بود که فروتنی» و «پاکدامنی» وظایفی هستند که به جنس لطیف تعلق دارند. و نتیجه گرفت این تبعیض در جهت منافع جامعه‌ی مدنی ضروری است... و برای اثبات آن باید به احساسات همه‌ی ملتها و همه‌ی سنین مراجعه کرد. هیوم احساسات عصر خود را بیان می کرد. مردان روشنگری، صرف نظر از این که خود با زنان سالن دار رابطه‌ی جنسی داشتند یا نه، همگی زنانی را که در چارچوبی غیر از ازدواج، رابطه‌ی جنسی داشتند، ملامت میکردند. جانسون چنین می اندیشید که چنین زنی نباید امکانی برای بازیابی شخصیت نیک داشته باشد». روسو جرم او را با خیانت یکسان می دانست:
 
زن بی ایمان بدتر از شوهر بی ایمان است؛ زن خانواده را تباه میکند و علقه‌های طبیعی را میگسلد؛ چنان چه او فرزندانی بیاورد که از آن شوهرش نیستند، هم نسبت به او و هم نسبت به جامعه جفا کرده است؛ پس جرم او بی وفایی نیست، بلکه خیانت است. از نظر من، این منشأ هر نوع نزاع و جرمی است. افزون بر این، آنها اعتقاد داشتند که نیروی جنسی کذایی زنان که چنین مردان را می ترساند و مرعوب شان می‌کند، باید برای خیر و صلاح جامعه کنترل شود. زنانی مانند سالن داران یا معشوقه های درباری را که از نیروی جنسی خود استفاده میکنند، فقط می توان محکوم کرد... در پایان سده‌ی هجدهم، زنان سالن دار را به نفع زنان سنتی تر طرد می کردند. این دگرگونی به سرعت در عصر انقلاب فرانسه و جنگ‌ها ناپلئونی (۱۷۸۹ - ۱۸۱۵) به وقوع پیوست. قدرت اجتماعی و سیاسی ای که سالنداران پیش از انقلاب فرانسه از آن برخوردار بودند، به یکی از عمده ترین اشکالات سلطنت کهن بدل شد، و افراد متعلق به طبقات گوناگون و فیلسوفان سیاسی در محکومیت این «نفوذ زنان» متحد شدند. الیزابت ویژه بن، هنرمند فرانسوی و صورتگر ماری آنتوانت، در خاطراتش می نویسد: «در سده‌ی هجدهم زنان حکومت می کردند، اما انقلاب آنها را به زیر کشید». ویژه لبرون در مورد قدرت زنان اغراق می کرد، اما دقیقا متوجه افول نفوذ آنان بود. انقلاب باعث شد سیلی از نقدها دربارهی غصب غیر طبیعی قلمرو مردانه ی سیاست از سوی زنان صورت گیرد. فعالیت سیاسی زنان در سال ۱۷۹۳ غیر قانونی اعلام شد، و مردان سیاست مدار، روزنامه نگار و فیلسوف نفوذ سیاسی زنان را، خواه جمهوری خواه باشند و خواه سلطنت طلب، خواه انقلابی باشند و خواه ضد انقلاب، محکوم کردند.
 
منبع: درآمدی بر فهم جامعه‌ی مدرن، کتاب یکم: صورت‌بندی‌های مدرنیته، استوارت هال و برم گیبن، مترجمان: محمود متحد، عباس مخبر، حسن مرتضوی، مهران مهاجر و محمد نبوی، صص98-96، نشر آگه، تهران، چاپ چهارم، 1397
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم