هنرهای تجسمی و شعر

دیون بر اساس دلایلی که ارائه داده است دریافت که وظیفه مجسمه ساز دشوارتر از وظیفه شاعر است.
دوشنبه، 5 خرداد 1399
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
هنرهای تجسمی و شعر
تمام تغییراتی که در نوع رویکرد به هنرهای تجسمی وجود داشت، هنرهای تجسمی را به شعر نزدیک کرد و در جایگاهی هم شأن با شعر قرار داد. بنابراین علی رغم تشابه شان این پرسش به وجود آمد که تفاوت های میان هنرهای تجسمی و شعر چیست؟ در دوران گذشته این پرسش به ندرت پرسیده می‌شد، زیرا آن دو از هم بسیار جدا به نظر می رسیدند، و حتی اگر تلاش می شد، باز جایی برای مقایسه آن‌ها وجود نداشت. کاملترین پاسخ به این پرسش جدید را دیون خروسوستوم ارائه کرد، کسی که چهار تفاوت را میان هنرهای تجسمی و شعر تشخیص داد.

1. مجسمه ساز تصویری را خلق می کند که مستدام است و در زمان رخ نمی‌دهد، در حالی که شعر این گونه است.

۲. برخلاف شعر، مجسمه ساز نمی‌تواند تمام اندیشه ها را به طور مستقیم بیان کند، بلکه بایستی با واسطه و با کمک گرفتن از سمبل ها این کار را انجام دهد.

۳. مجسمه ساز مجبور است که با ماده دست و پنجه نرم کند، ماده ای که در برابر او مقاومت کرده و آزادی او را محدود می‌کند.

۴. چشم‌های مخاطبینی که مجسمه ساز برای آن‌ها مجسمه سازی می‌کند سخت راضی و متقاعد می شوند غیرممکن است که این چشم‌ها، اشیاء غیرمحتمل را باور کنند، در حالی که گوش‌ها با جذابیت و فریبندگی کلمات اغفال و گمراه می شوند. دیون به همان مسائلی اشاره کرد که لسینگ (Lessing) ۱۵۰۰ سال بعد خود را به آن‌ها مشغول کرده بود. او صریحا تفاوت های میان شعر و مجسمه سازی را ذکر کرد اما در مورد آن‌ها غلو نمود، زیرا می دانست که شعر نیز ماده ای متمرد و عصیانگر دارد. 

دیون بر اساس دلایلی که ارائه داده است دریافت که وظیفه مجسمه ساز دشوارتر از وظیفه شاعر است. برای فیدیاس بازنمایی الوهیت دشوارتر از بازنمایی آن توسط هومر بود. همچنین آن دشوارتر بود زیرا مجسمه سازی بعد از شعر به وجود آمده بود، بنابراین می باید اندیشه های به وجود آمده توسط شعر را مورد لحاظ قرار می‌داد. این فقط شعر بود که آزادی مجسمه سازی را محدود می کرد. با وجود این، دیون گفت که فیدیاس خودش را از سلطه هومر رهانید و توانست الوهیت را آنگونه که یک موجود فانی می توانست انجام دهد، به طور کامل بازنمایاند. او زئوس را با عظمتی الوهی به نمایش گذاشت: در شکلی انسانی و در عین حال بر خلاف هر انسان دیگری. یافتن رد و نشان تأثیر و نفوذ فلسفه ایدئالیستی افلاطون و احتمالا حتی پوسیدونیوس (Posidonius) در این مباحثات دشوار نیست.
 

زیبایی و هنرهای تجسمی

تقسیم بندی قدیمی یونانیان از هنر که آن را به هنرهای آزاد و صنایع دستی تقسیم می‌کردند، به قوت خود باقی ماند. این تقسیم بندی را فیلوستراتوس به کار گرفت، گرچه او زمانی که نوشته هنرهای آزاد مستلزم خرد و فرزانگی اند، در حالی که صنایع دستی تنها به تجربه و پشتکار نیازمندند، اندکی اساس تقسیم بندی را دگرگون ساخت. اما اصلی که تغییر کرد این بود که مردم هنرهای تجسمی را دیگر جزو هنرهای آزاد می دانستند و نه هنرهای برده وار. این امر علیرغم تعصب هایی که درباره نقاشان و مجسمه سازان وجود داشت، اتفاق افتاد. اکنون نقاشی و مجسمه سازی خودش را هم ردیف با فلسفه، شعر، و موسیقی می‌دید. فیلوستراتوس این طبقه بندی را چنین موجه میساخت که حقیقت دغدغه اصلی همه این هاست، در حالی که منظور و هدف از ساخت صنایع دستی سود و فایده است.
 
تنها فیلوستراتوس نبود که هنر را بدین نحو ادراک می‌کرد. ماکسیموس صوری صنایع دستی را در مقابل هنرهای تجسمی قرار می‌داد. یونانیان این دومی را تا اواخر این دوره چیزی جز صنایع دستی نمی دانستند. کالیستراتوس نیز معتقد بود که این هنرها چیزی بیشتر از صرف محصولات و آثار دست هستند. سنکا (گرچه معتقد به این دیدگاه نبود) به ما می گوید که در روزگار او هنرهای تجسمی در زمره هنرهای آزاد طبقه بندی می‌شد.
 
ارتقاء جایگاه و شأن نقاشی و مجسمه سازی مدیون این حقیقت بود که به زیبایی ناشی از آن دو، به یکباره توجه شد. پلوتارک می‌گفت که هنرمندان بر صنعت کاران به واسطه هنر زیبایی برتری یافتند.  با این عبارات او به چیزی رسید که یونانیان نخستین بدان نرسیدند: یعنی هنر زیبایی (art of beatuty). بنابراین او به مفهوم مدرن هنرهای عالی (fine arts) نزدیک شد. رواقیون (احتمالا پوسیدونیوس) این دیدگاه را به وجود آورد که چیز زیبایی به غیر از هنر نمی‌تواند به وجود آید. لوکیان هنر را به عنوان یک «جزء از زیبایی» توصیف می‌کرد. و خاریدموس (Charidemus)، دیالوگی که به لوکیان نسبت داده شده است، صنایع دستی را که هدف از آن‌ها سود و منفعت است، در برابر نقاشی که «هدفش زیبایی است»، قرار می‌دهد. سیسرو و کوئینتیلیان اندکی محافظه کارتر بودند و می‌گفتند که هنر در پی زیبایی نیست، اما با وجود این، هنر بدان نائل می شود. دیگران، نظیر ماکسیموس صوری به صراحت معتقد بودند که «هنرهای مختلف در پی بزرگ ترین زیبایی» هستند. در دوران باستان اولیه عقیده بر این بود که جذابیت هنر به تقلید دقیق از واقعیت و به مهارت به کار رفته در اثر ، بستگی دارد. نویسندگان دوران یونانی گرایی این ادعا را به روش های گوناگون اثبات می ‌کردند: به نظر آن‌ها، جذابیت هنر به خاطر آکندگی ماده از روح، تخیل، شعور، هنرمندی و زیبایی است. پلوتارک نوشت که طبیعت، عشق به زیبایی را به انسان عطا کرده است، درست مثل نویسندگان پیشین که معتقد بودند طبیعت عشق به تقلید از واقعیت را به انسان بخشیده است. دمتریوس (Demetrius) به خاطر ترجیح دادن واقع نمایی بر زیبایی مورد انتقاد قرار گرفت.
 
منبع: تاریخ زیباشناسی، جلد اول، ووادیسواف تاتارکیوچ، ترجمه: سید جواد فندرسکی، صص614-610، نشر علم، تهران، چاپ أول، 1392
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی