همسایه ها با نگاه احمد محمود

«احمدمحمود» که نام اصلی اش «احمد اعطا» است در چهارم دی ماه 1310 شمسی در شهر اهواز چشم به جهان هستی گشود و در دوازده مهرماه 1381 در تهران بارِ سفر آخرت را بست. هشتمین سال درگذشت محمود، باعث ذکر خیری
سه‌شنبه، 5 شهريور 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
همسایه ها با نگاه احمد محمود
همسایه ها با نگاه احمد محمود

 

نویسنده: الف. شبنم
منبع:راسخون



 

«احمدمحمود» که نام اصلی اش «احمد اعطا» است در چهارم دی ماه 1310 شمسی در شهر اهواز چشم به جهان هستی گشود و در دوازده مهرماه 1381 در تهران بارِ سفر آخرت را بست. هشتمین سال درگذشت محمود، باعث ذکر خیری از او شد:
دوران جوانی محمود مصادف با سال های پرشور و التهاب 30- 1320 خورشیدی بود. درگیری های سیاسی، زندان و تبعید، مجال به پایان رساندن تحصیلات را به او نداد. اما از سرگذراندن ماجراهای این دوران، تجربه ی ارزشمندی برای نگارش رُمان های واقع گرایانه (رئالیسم) او شد.
اولین داستان هایش را در مجله ی «امید ایران» به چاپ رساند. تأثیر صادق هدایت و صادق چوبک، و بدبینی رایج در دوره ی کودتای 28 مرداد 1332 بر سه مجموعه ی «مُول، 1338:» ، «دریا هنوز آرام است، 1339» و «بیهودگی، 1341» آشکار است.
در مجموعه ی «زایری زیرباران، 1347» از منظری تازه، به توصیف فضای طبیعی و اجتماعیِ جنوب ایران و رنج مردمِ اعماق اجتماع پرداخت.
پس از مجموعه داستان «غریبه ها» که در سال 1350 به دست چاپ سپرد، برخی از بهترین داستان های کوتاهش را در مجموعه «پسرک بومی، 1350» گرد آورد. در این داستان احمد اعطا با استفاده از امکان ادبیِ نهفته در نحوه ی روایتِ کودکان، جنوبی سبز و آیینی را تصویر کرد که با کشفِ نفت و ورودِ خارجی ها به جنوب و صنعت مونتاژ رو به دگرگونی و پیشرفت می نهاد.
نویسنده در داستان های دو کتاب «دیدار، 1369» و «قصه ی آشنا، 1369» جنوبِ آسیب دیده بر اثر جنگ را توصیف کرد و به کشمکش های درونیِ انسان های سرگشته ای پرداخت که می کوشند با حفظ غرورِ زخم خورده ی خود، تسلیم مقتضیات زمانه نشوند.
گزیده ای از داستان های احمد محمود با نام «از مسافر تا تب خال، 1371» منتشر شد. ولی اهمیت محمود در تاریخ ادبیات معاصر، عمدتاً به دلیل رُمان های اوست. در اولین رُمانش «همسایه ها» که در سال 1353 منشتر شد، مراحل رُشد و آگاهی جسمی و روحیِ نوجوانی به نام «خالد» را بر گستره ی سال های ملی شدن صنعت نفت ایران و فعالیت های حزبی در دهه ی 1320 باز آفرینی می کند. ماجرای «داستان یک شهر، 1360» در سال های پس از کودتا در بندر دورافتاده ی لنگه رخ می دهد و بیانگر شکست سیاسی و روحی یک نسل می شود.
رُمان «زمینِ سوخته، 1361» از نخستین گزارش های ادبی درباره ی جنگ ایران و عراق است. این رُمان از چگونگی حملات مزدوران بعثی به ایران، پرده بر می دارد.
در رُمان سه جلدی «مدار صفر درجه، 1373»
درگیر شدن اعضای یک خانواده در ماجراهای سیاسی و رخدادهای سال های منتهی به انقلاب اسلامی سال 1357 تصویر می شود. به دو، سه سطر از فصل پنجم، جلد دوم رمان «مدار صفر درجه» توجه کنید و از نثر داستانی احمد محمود لذت برید:
«...واق سگ آمد. سرها همه برگشت. دیدند که سگ از جدول خیابان پریده است و نبی بی حال دنبالش است و مردم دست می زنند و مشتریان قهوه خانه ریخته اند بیرون. نبی با دسته ی جارو کوفت به نشیمنگاهِ سگ. پاپتی دوید وسط خیابان...»
بعد از رمان معروف مدار صفر درجه،احمد محمود داستان «آدم زنده، 1376» را از ممدوح بن عاطل ابونزال در باره ی وضعیت مردم عراق، ترجمه می کند.
در کتاب «درخت انجیر معابد» که در سال 1379 انتشار یافت با تمثیلی کردن ماجرایی واقعی، به توصیف سرگشتگی جامعه ای می پردازد که با وجود کسب جلوه های نوگرایی، در اصل متحول نشده است. این رُمان برنده ی جایزه ادبی بنیاد گلشیری شد.
محمود در همین سال [1379] جایزه ی ادبی مهرگان را به پاس یک عمر تلاش در راه آفرینش ادبی، از آنِ خود کرد.
گفتنی است: گفت و گوی مفصل نویسنده معاصر خانم «لیلی گلستان» با شادروان احمد محمود، درباره ی زندگی و احوال و آثارش در کتابی با عنوان «حکایت حال» در سال های آخر عمر محمود (سال 1374) منتشر شده است. توجه خوانندگان گرامی را به کتاب ذکر شده معطوف می دارم.
در پایان یادآوری این نکته ضروری می نماید: « محمد علافی» و همکارانش داستان بلند بازگشت احمد محمود را به آلمانی ترجمه کرده اند.

/ج

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران