0
ویژه نامه ها

فواید روزه‌ داری در قرآن و روایات اسلامی

پرسش :

در قرآن کریم و روایات اسلامی چه اثاری برای روزه داری بیان شده است؟


پاسخ :

آثار و فضایل روزه از نظر قرآن

اولین و بزرگترین فایده روزه تقوا است که عاید خود روزه دار می‌شود و فایده داشتن تقوی، مطلبی است که احدی در آن شک ندارد، چون هر انسانی به فطرت خود این معنا را درک می‌کند و اگر بخواهد به عالم طهارت و رفعت متصل شود و به مقام بلند کمال ارتقا یابد، اولین چیزی که لازم است بدان ملتزم شود، این است که از افسار گسیختگی خود جلوگیری کند و بدون هیچ قید و شرطی، سرگرم لذت‌های جسمی و شهوات بدنی نباشد و خود را بزرگتر از آن بداند که زندگی مادی را هدف بپندارد و سخن کوتاه آن که از هر چیزی که او را از پروردگار تبارک و تعالی دور سازد، بپرهیزد و این تقوی از راه روزه‌داری و خودداری از شهوات به دست می‌آید و روزه‌داری نزدیک‌ترین راه و مؤثرترین رژیم معنوی و عمومی‌ترین آن است به طوری که همه مردم در همه اعصار می‌توانند از آن بهره‌مند شوند و اهل آخرت از آن رژیم سود می‌برند.

در انسان روزه‌دار به تدریج نیروی خویشتن داری از گناهان قوت می‌گیرد و بر ارادة خود مسلط می‌شود، آن وقت در برابر هر گناهی، عنان اختیار از کف نمی‌دهد و در تقرب به خدای سبحان دچار سستی نمی‌گردند، چون پرواضح است کسی که خدا را در دعوتش به اجتناب از خوردن و نوشیدن که امری حلال است، به خاطر رضای الهی و رسیدن به معنویت اجابت می‌کند، قهراً در اجابت دعوت به اجتناب از گناهان و نافرمانی‌ها، شنواتر، مطیع‌تر خواهد بود، این است معنای آن که فرمود: «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیامُ کَما کُتِبَ عَلَى الَّذینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ»[1] ؛ «اى افرادى که ایمان آورده‏اید! روزه بر شما نوشته شده، همان‏گونه که بر کسانى که قبل از شما بودند نوشته شد؛ تا پرهیزکار شوید».[2]

خداوند منان فلسفه این عبادت انسان‏ساز و تربیت‏آفرین را در یک جمله کوتاه اما بسیار پرمحتوا چنین بیان مى‏کند: «شاید پرهیزکار شوید» (لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ‏). آرى روزه عامل مؤثرى است براى پرورش‏ روح تقوا و پرهیزگارى در تمام زمینه‏ها و همه ابعاد.[3]

در ضمن خداوند در آیات 187 سوره بقره؛ 92 سوره نساء؛ 89 و 95 سوره مائده؛ 35 سوره احزاب و 4 سوره مجادله، پذیرش توبه و پاداش نیک و... را به عنوان برخی از آثار روزه بشارت داده است.
 

آثار و فضایل روزه از نگاه روایات

1. روزه موجب نجات از عقاب اخروی
رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «الصَّوْمُ جُنَّةٌ مِنَ‏ النَّارِ»[4] ؛ «روزه سپری از آتش جهنم است».

امیر مومنان (صلوات الله علیه) در آخری وصیت خود فرمود: «اللَّهَ اللَّهَ فِی شَهْرِ رَمَضَانَ فَإِنَّ صِیَامَهُ جُنَّةٌ مِنَ‏ النَّار»[5]؛ «خدا را خدا را در ماه رمضان، زیرا روزه ماه رمضان سپری است از آتش جهنم».
 
2. باعث تساوی بین فقراء و اغنیاء
امام صادق ـ علیه السلام ـ می‌فرماید: «إِنَّمَا فَرَضَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ الصِّیَامَ لِیَسْتَوِیَ‏ بِهِ الْغَنِیُ‏ وَ الْفَقِیرُ وَ ذَلِکَ أَنَّ الْغَنِیَّ لَمْ یَکُنْ لِیَجِدَ مَسَّ الْجُوعِ فَیَرْحَمَ الْفَقِیرَ لِأَنَّ الْغَنِیَّ کُلَّمَا أَرَادَ شَیْئاً قَدَرَ عَلَیْهِ فَأَرَادَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ یُسَوِّیَ بَیْنَ خَلْقِهِ وَ أَنْ یُذِیقَ الْغَنِیَّ مَسَّ الْجُوعِ وَ الْأَلَمِ لِیَرِقَّ عَلَى الضَّعِیفِ فَیَرْحَمَ الْجَائِعَ»[6] ؛ «خداوند عز و جل روزه را واجب کرد تا ثروتمند با فقیر در آن یکسان باشد؛ زیرا غنی باید گرسنگی را نچشد تا به فقیر رحم کند و غنی چون هر وقت چیزی را می‌خواست بدست می‌آورد، خداوند عز و جل اراده کرد تا او با دیگر مخلوقاتش مساوی باشد و گرسنگی و سختی را بچشد تا بر ضعیف رقت کرده و بر فقرا رحم کند».
 
3. نشان دادن اخلاص روزه‌دار
امیر مومنان در جکمت روزه می‌فرماید: «وَ الصِّیَامَ ابْتِلَاءً لِإِخْلَاصِ‏ الْخَلْقِ»[7]‏ ؛ «و روزه داری آزمایشی است برای اخلاص مردم».
بر این جمله باید افزود که روزه عبادت پرودگار است و ما روزه را نه به خاطر فوائد آن بلکه به خاطر اطاعت فرمان خدای متعال انجام می دهیم. اگر روزه به قصد اطاعت امر خداوند نباشد ( بلکه صرفاً به دلیل آثار و فوائد آن باشد) باطل است.

پی‌نوشت‌ها: 
[1]. بقره/ 183.
[2]. طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه: محمد تقی مصباح یزدی، بنیاد فکری علامه، 1367ش، ج 2، ص 9.
[3]. مکارم شیرازى، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ دهم، 1371ش، ج1، ص623.
[4]. کلینى، محمد، الکافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، 1407ق، ج4، ص62، کِتَابُ الصِّیَامِ‏، بَابُ مَا جَاءَ فِی فَضْلِ الصَّوْمِ وَ الصَّائِمِ‏، حدیث1.
[5]. همان، ج7، ص52، بَابُ صَدَقَاتِ النَّبِیِّ ص وَ فَاطِمَةَ وَ الْأَئِمَّةِ ع وَ وَصَایَاهُم، حدیث7.
[6]. ابن بابویه، محمد، من لا یحضره الفقیه، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1413ق، ج‏2، ص73، حدیث1766.
[7]. شریف رضی، محمد، نهج البلاغة (صبحی صالح)، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق، ص512، ص252.

منبع: اندیشه قم
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
فتوشاپ مبتدیان/5 ابزار دستکاری عکس
فتوشاپ مبتدیان/5 ابزار دستکاری عکس

فتوشاپ مبتدیان/5 ابزار دستکاری عکس

چرا بچه ها حاضر جواب هستند؟/ استاد تراشیون
چرا بچه ها حاضر جواب هستند؟/ استاد تراشیون

چرا بچه ها حاضر جواب هستند؟/ استاد تراشیون

دسر|طرز تهیه کوکی حیوانات عروسکی
دسر|طرز تهیه کوکی حیوانات عروسکی

دسر|طرز تهیه کوکی حیوانات عروسکی

فتوشاپ مبتدیان/حذف پس زمینه
فتوشاپ مبتدیان/حذف پس زمینه

فتوشاپ مبتدیان/حذف پس زمینه

آیا عدل امیرالمؤمنین(ع) جواب نداد؟/ استاد حامد کاشانی
آیا عدل امیرالمؤمنین(ع) جواب نداد؟/ استاد حامد کاشانی

آیا عدل امیرالمؤمنین(ع) جواب نداد؟/ استاد حامد کاشانی

کیک|طرز تهیه کیک مخلوط
کیک|طرز تهیه کیک مخلوط

کیک|طرز تهیه کیک مخلوط

تو که از روز ولادت دل بابا بردی/ حاج محمود کریمی
تو که از روز ولادت دل بابا بردی/ حاج محمود کریمی

تو که از روز ولادت دل بابا بردی/ حاج محمود کریمی

شبا اشکای خورشیدو توی مهتاب می‌بینم/ مناجات خوانی حاج محمود کریمی
شبا اشکای خورشیدو توی مهتاب می‌بینم/ مناجات خوانی حاج محمود کریمی

شبا اشکای خورشیدو توی مهتاب می‌بینم/ مناجات خوانی حاج محمود کریمی

بند 36 استغفار هفتادبندی امیرالمومنین (ع)/ میثم مطیعی
بند 36 استغفار هفتادبندی امیرالمومنین (ع)/ میثم مطیعی

بند 36 استغفار هفتادبندی امیرالمومنین (ع)/ میثم مطیعی

بند 35 استغفار هفتادبندی امیرالمومنین (ع)/ میثم مطیعی
بند 35 استغفار هفتادبندی امیرالمومنین (ع)/ میثم مطیعی

بند 35 استغفار هفتادبندی امیرالمومنین (ع)/ میثم مطیعی

آموزش اصطلاحات فوتبال به زبان فارسی در قطر
آموزش اصطلاحات فوتبال به زبان فارسی در قطر

آموزش اصطلاحات فوتبال به زبان فارسی در قطر

اشک شوق مجری برای قدس
اشک شوق مجری برای قدس

اشک شوق مجری برای قدس

تلاوت آیه 284 سوره بقره/ استاد غلوش
تلاوت آیه 284 سوره بقره/ استاد غلوش

تلاوت آیه 284 سوره بقره/ استاد غلوش

فراز زیبای تلاوت آیه 44 سوره ابراهیم/ استاد مصطفی اسماعیل
فراز زیبای تلاوت آیه 44 سوره ابراهیم/ استاد مصطفی اسماعیل

فراز زیبای تلاوت آیه 44 سوره ابراهیم/ استاد مصطفی اسماعیل

ادامه سوختن پالایشگاه نفت عسقلان!
ادامه سوختن پالایشگاه نفت عسقلان!

ادامه سوختن پالایشگاه نفت عسقلان!

عامل حمله به درمانگاه دستگیر شد!
عامل حمله به درمانگاه دستگیر شد!

عامل حمله به درمانگاه دستگیر شد!

واکسن کرونا سوهان قم نیست که فراوان باشد!
واکسن کرونا سوهان قم نیست که فراوان باشد!

واکسن کرونا سوهان قم نیست که فراوان باشد!

مستند حیات خانه ما (قسمت بیست و یکم)
مستند حیات خانه ما (قسمت بیست و یکم)

مستند حیات خانه ما (قسمت بیست و یکم)

مستند حیات خانه ما (قسمت بیستم)
مستند حیات خانه ما (قسمت بیستم)

مستند حیات خانه ما (قسمت بیستم)

هدف های ما کدامند؟/ استاد صفایی حائری
هدف های ما کدامند؟/ استاد صفایی حائری

هدف های ما کدامند؟/ استاد صفایی حائری

جامی بده به یاد رخ مرتضی علی/ استوری با صدای محمدحسین پویانفر
جامی بده به یاد رخ مرتضی علی/ استوری با صدای محمدحسین پویانفر

جامی بده به یاد رخ مرتضی علی/ استوری با صدای محمدحسین پویانفر