توصیف پدیده طلاق

برخی بر این باور هستند که طلاق، می تواند به عنوان یک مسئله اجتماعی به شمار بیاید که نشان از سست بودن ارکان خانواده در آن جامعه دارد. با ما همراه باشید تا در مورد پدیده طلاق بیشتر بدانید.
پنجشنبه، 9 آبان 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
توصیف پدیده طلاق
طلاق، خواه در شکل رسمی و قانونی، خواه در شکل های غیر رسمی، همچون متارکه و انفصال، پدیده ای شناخته شده در همه جوامع است.
 

تعریف طلاق

 در نظام های حقوقی غربی، «طلاق» دلالت دارد بر انحلال یک رابطه زناشویی رسمی و قانونی در زمانی که هر دو طرف هنوز در قید حیات اند و پس از وقوع آن می توانند بار دیگر ازدواج کنند.[1] «انحلال زناشویی» مفهوم وسیعی است که طلاق تنها یکی از اسباب آن است. مرگ یکی از دو همسر، متارکه و فسخ ازدواج، شکل های دیگر انحلال زناشویی اند.
 

متارکه چیست؟

«متارکه» به معنای انحلال اجتماعی ازدواج، زمانی رخ می دهد که یکی از دو همسر، دیگری را به مدتی طولانی ترک کند، یا از وی دوری گزیند. نزدیک به این مفهوم، مفهوم «انفصال» به معنای جدایی فیزیکی زن و شوهر از یکدیگر است که اغلب جنبه رسمی و قانونی ندارد، اما در برخی کشورهای غربی به شکلی از انفصال قانونی برمی خوریم که معمولا پیش از طلاق اتفاق می افتد و آن از این قرار است که دو همسر توافق می کنند در اقامتگاه های مجزا به سر برند.
 

اسلام و طلاق

نظام حقوقی اسلام، ملاحظات ویژه ای در قانونگذاری طلاق دارد که در تعریف طلاق نیز تأثیر می گذارند. برای مثال، از آنجا که اسلام میان طلاق و فسخ، تمایز قائل است، قید «با اجرای صیغه خاص» را در تعریف طلاق معتبر می داند و به این ترتیب، انحلال ناشی از فسخ ازدواج را که بدون صیغه خاص صورت می گیرد، از تعریف خارج می کند.
همچنین، برخلاف تعریف پیش گفته که ازدواج مجدد را به وقوع طلاق مشروط کرده است، در نظام حقوقی اسلام و دیگر نظام های حقوقی مجوز چندزنی، چنین شرطی برای ازدواج مجدد مرد در کار نیست. به علاوه، در مورد ازدواج مجدد زن نیز این شرط صحیح نیست؛ زیرا در نظام حقوقی اسلام موضوعی به نام «عده» در قانونگذاری لحاظ شده است و آن به یک مدت معینی پس از طلاق یا فوت شوهر اشاره دارد که طی آن زن مطلقه یا بیوه، مجاز نیست بار دیگر ازدواج کند. بر این اساس، در «طلاق رجعی» که یکی از انواع طلاق در فقه اسلامی است، شوهر می تواند تا زمانی که عده زن به پایان نرسیده، بدون اجرای صیغه ازدواج به او رجوع کند و به این ترتیب، اثر طلاق را از میان بردارد، ضمن آنکه در طی این مدت، وظیفه تأمین نفقه و مسکن زن همچنان برعهده شوهر است.
 
با در نظر گرفتن این ملاحظات می توان گفت طلاق از دیدگاه اسلام عبارت است از: «انحلال یک رابطه زناشویی مشروع در زمانی که هر دو طرف هنوز در قید حیات هستند، با اجرای صیغه خاصی که علی القاعده از سوی شوهر انجام می گیرد و پس از وقوع آن و انقضای عده، زن می تواند بار دیگر ازدواج کند».
 

توصیفی از پدیده طلاق

طلاق، خواه در شکل رسمی و قانونی، خواه در شکل های غیر رسمی، همچون متارکه و انفصال، پدیده ای شناخته شده در همه جوامع است و گاه در مورد جوامع ابتدایی و نیز در مورد برخی ملت های معروف در دوره های پیشین (مانند ژاپن در دوره میان سال های 1887-1919م ، الجزایر میان سال های ۱۸۸۷-۱۹۴۰م، و مصر میان سال های ۱۹۳۵-۱۹۵۴م) حتی میزان بالای طلاق گزارش شده است. اما در نتیجه تغییرات ارزشی و حقوقی دهه های اخیر در بیشتر کشورهای غربی، طلاق با رشد بی سابقه ای روبه رو شد، به طوری که گاه ابن مسئله به عنوان یکی از شاخص های «انقلاب جنسی» در غرب مطرح می شود.
 
داده های آماری نشان می دهد که هم اکنون آمریکا بالاترین میزان طلاق را در میان کشورهای جهان داراست. در این کشور در سال ۱۹۹۷م، تقریبا 1/2 میلیون طلاق واقع شده که نسبت به سال ۱۹۶۰م، افزایشی به میزان دو برابر را نشان می دهد. نسبت طلاق هایی که طی یک سال در آمریکا واقع می شود به ازدواج هایی که در همان سال واقع می شود، ۵۰ درصد است، یعنی هر سال در مقابل در ازدواج یک طلاق صورت می گیرد. محاسبه فراوانی طلاق نسبت به کل جمعیت نیز نشان میدهد که از هر هزار نفر 1/4  نفر به طلاق اقدام می کنند.
 
 میزان طلاق در کانادا نیز از کمتر از ۳۸ در هر صد هزار نفر در سال ۱۹۵۱م، به بیش از ۲۷۰ در هر صد هزار نفر در سال ۱۹۹۱م، رسید و در تعدادی از کشورهای اروپایی مانند سوئد، دانمارک، مجارستان، فنلاند، آلمان غربی و فرانسه، هر سال بیش از سیصد طلاق در مقابل هزار ازدواج واقع می شود، گرچه در کشورهایی مانند اسپانیا، ایتالیا، یونان و هلند میزان طلاق هنوز نسبتا پایین است و در برابر هر هزار ازدواج حدودا ۱۳۵ طلاق واقع می گردد.
 
کشورهایی مانند ایران نیز طی سال های اخیر شاهد افزایش میزان طلاق بوده اند و این افزایش، به ویژه در شهرهای بزرگ، بسیار محسوس بوده است. در سال ۱۳۷۱ش تعداد طلاق در کل کشور ۳۳ هزار و ۹۸۳ مورد بوده است، در حالی که در سال ۱۳۷۹ش این رقم به ۵۳ هزار و ۷۹۷ مورد رسیده است. میزان طلاق در کل کشور نیز میان سال های ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۹ از 63/0 در هزار به 85/0 در هزار افزایش یافته است و این بدان معناست که میزان طلاق طی این چهار سال ۳۵ درصد افزایش یافته است.
 
همچنین نسبت تعداد ازدواج ها به تعداد طلاق ها در کل کشور در سال ۱۳۷۹ش، دوازده برابر بوده است، به این معنا که در برابر هر ۱۲۰ ازدواج، ده طلاق به ثبت رسیده، در حالی که این نسبت در مورد استان تهران 1/6 بوده است؛ یعنی در مقابل هر ده طلاق، ۶۱ مورد ازدواج صورت گرفته است. برحسب این آمار، نسبت طلاق به ازدواج در کل کشور در آن سال، 33/8 درصد بوده است که در سال ۱۳۸۵ش، با افزایش قابل توجه به 09/12 درصد (در مناطق شهری 16/14 درصد و در مناطق روستایی 88/6 درصد) رسیده است.
 
نویسنده: حسین بستان

پی نوشت:
[1] . آبر کرامبی و دیگران، فرهنگ جامعه شناسی، ص 125.

منبع: کتاب «جامعه شناسی خانواده»
تبلیغات در راسخون
سبک زندگی مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم