اخلاق و توصیه‌ها
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
مَن سَنَّ سُنَّةً حَسَنةً عُمِلَ بها مِن بَعدِهِ کانَ لَهُ أجرُهُ ومِثلُ اجُورِهِم مِن غَیرِ أن ینقُصَ مِن اجُورِهم شیئاً، ومَن سَنَّ سُنَّةً سَیئَةً فَعُمِلَ بها بَعدَهُ کانَ علَیهِ وِزرُهُ ومِثلُ أوزارِهِم مِن غَیرِ أن ینقُصَ مِن أوزارِهِم شیئاً.
هرکه سنّت نیکویى بگذارد که پس از مرگش بدان عمل شود، هم اجر خودش را دارد وهم به اندازه اجر کسانى که به آن عمل مى‌کنند، بى آنکه از اجر ایشان چیزى کم شود و هرکه سنّت ناپسندى بنهد و پس از مرگش بدان رفتار شود، گنهکار است و به اندازه گناهان کسانى که به آن سّنت عمل مى‌کنند نیز برایش باشد، بى آنکه از گناه آنان چیزى کم شود.
میزان الحکمه: 6/ 2598 ؛ کنزالعمّال: 43079
امام باقر علیه السلام فرمودند:
إذا کنتَ فی جَنازَةٍ فکُنْ کأنّکَ أنتَ المَحمولُ، و کأنّکَ سَألتَ ربَّکَ الرَّجعَةَ إلَى الدُّنیا لِتَعمَلَ عَمَلَ مَن عاشَ؛ فإنّ الدُّنیا عِندَ العُلَماءِ مِثلُ الظِّلِّ.
هرگاه جنازه‌اى را تشییع مى‌کنى، چنان باش که انگار این تویى که بر دوش‌ها حمل مى‌شوى و گویى از پروردگارت مى‌خواهى تو را به دنیا باز گرداند، تا همچون کسى که زنده است کار کنى؛ زیرا که دنیا در نظر دانایان مانند سایه است.
بحار الانوار: ج ۷٠، ص ۱۲٦
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
ما مِن مَیّتٍ یُوضَعُ على سَریرِهِ فَیُخطا بهِ ثلاثَ خُطاً إلاّ نادى بصَوتٍ یَسمَعُهُ مَن یَشاءُ اللّهُ: یا إخوَتاهُ! و یا حَمَلةَ نَعشاهُ ! لا تَغُرَّنَّکُمُ الدُّنیا کما غَرَّتنی! و لا یَلعَبَنَّ بکُمُ الزَّمانُ کما لَعِبَ بِی! أترُکُ ما تَرَکتُ لذُرِّیَّتی و لا یَحمِلونَ عنّی خَطیئتی، و أنتُم تُشَیِّعونی ثُمّ تَترُکونی و الجَبّارُ یُخاصِمُنی.
هیچ مرده‌اى نیست که در تابوتش نهاده و سه گام برده شود، مگر اینکه با صدایى، که هر کس که خدا بخواهد آن را مى‌‎شنود، صدا مى‌زند: اى برادران! اى تابوت‌کشان! زنهار که دنیا شما را چون من نفریبد! و روزگار شما را نیز چون من بازى ندهد! براى بازماندگانم مال و منال بر جاى گذاشتم، در حالى که آنان بار گناهى از مرا به دوش خود نمى‌کشند و شما نیز مرا تشییع مى‌کنید و سپس تنهایم مى‌گذارید و خداوند جبّار از من حساب مى‌کشد.
کنز العمّال: ح ۴۲۳۵۷
امام صادق علیه السلام فرمودند:
شَیَّعَ أمیرُ المؤمنینَ علیه السلام جَنازَةً فلَمّا وُضِعَت فی لَحدِها عَجَّ أهلُها و بَکوا، فقالَ: ما تَبکونَ؟! أما و اللّهِ لَو عایَنوا ما عایَنَ مَیّتُهُم لأذهَلَهُم ذلکَ عنِ البُکاءِ علَیهِ، أما و اللّهِ إنّ لَهُ إلَیهِم لَعَودَةً ثُمّ عَودَةً، حتّى لا یُبقی مِنهُم أحَدا.
امیر مومنان علی علیه السلام جنازه‌اى را تشییع کرد و چون در لحد نهاده شد، خانواده‌اش ضجّه کردند و گریستند. حضرت فرمودند: چرا مى‌گریید؟ هان! به خدا سوگند اگر اینان، آنچه را میّتشان دید مى‌دیدند، بى گمان گریه کردن بر او را از یادشان مى‌برد. هان! به خدا سوگند که مرگ به سوى اینان بارها برمى‌گردد چندان که احدى از ایشان را باقى نگذارد.
بحار الانوار: ج ۷۵، ص ٦۵
امام على علیه السلام چون در تشییع جنازه‌اى صداى خنده مردى را شنیدند، فرمودند:
کأنّ المَوتَ فیها على غَیرِنا کُتِبَ، و کأنّ الحَقَّ فیها على غَیرِنا وَجَبَ، و کأنّ الّذی نَرى من الأمواتِ سَفْرٌ عمّا قَلیلٍ إلَینا راجِعونَ، نُبَوّئُهُم أجداثَهُم و نأکُلُ تُراثَهُم کأنّا مُخَلَّدونَ بَعدَهُم، ثُمّ قد نَسِینا کُلَّ واعِظٍ و واعِظَةٍ، و رُمِینا بکُلِّ فادِحٍ و جائحَةٍ!
گویى که مرگ را در این جهان براى دیگران رقم زده‌اند و انگار که حق در این دنیا بر دیگران واجب گشته است و گویى مردگانى را که مى‌بینیم، مسافرانى هستند که به زودى سوى ما باز مى گردند! آنان را در گورهایشان مى‌نهیم و میراثشان را مى‌خوریم، آن گونه که پندارى پس از آنها جاودان خواهیم ماند. هر پند دهنده‌اى را به دست فراموشى سپرده‌ایم، حال آن‌که هدف هر بلا و حادثه‌اى بنیان کن قرار داریم.
نهج البلاغه: حکمت ۱۲۲