(ز 622 ق)، نقاش و خطاط. اهل خوى آذربایجان بود. مصور، و احیانا كاتب، نسخهى ارزنده و نفیسى به نام «ورقه و گلشاه» عیوقى است. این نسخه كهنترین نسخهى خطى مصور موجود در سدههاى ششم و هفتم قمرى است. اصل نسخه قدیمى در قرن پنجم قمرى توسط عیوقى شارع به سلطان محمود غزنوى هدیه شده كه عشق قبیلهاى را در متن كتاب ...
(ز 1124 ق)، خطاط. از آثار وى: یك نسخه «زادالمعاد» ربعى، جلد روغنى، سرلوح مذهب، دو صفحه اول متن و حاشیه مذهب، نسخ كتابت خفى متوسط و شكسته و رقاع كتابت خفى متوسط، با رقم: «قد تم هذا الكتاب على ید المذنب الاثم مؤمن بن الحاج محمد زكى فى... 1124». ...
(تو 1282 ش)، خطاط. وى در قریهى میر كلاكجور مازندران به دنیا آمد. در 1294 ش به تهران آمد و در مدرسهى عالى سپهسالار به تحصیلات علوم قدیمه پرداخت. در 1302 ش به خدمت عماد الكتاب رسید و هنر خط را نزد این استاد فراگرفت و به دریافت گواهینامهى خوشنویسى نایل آمد. در 1304 توسط عمادالكتاب به سمت دبیر خط در وزارت ...
(وف 1297 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به منعم. مشهور به آقا. وى پیشخدمت خاصهى حسینعلى میرزا فرمانفرما و از معاصرین فرصت شیرازى بود. از جوانى به تحصیل كمالات پرداخت و معیشت خود را به كتابت مىگذرانید. منعم خط نستعلیق را خوش مىنوشت و شعر نیز نیكو مىگفت. از آثار وى علاوه بر «دیوان» شعر، كتابت یك نسخه «دیوان» ...
(تو 1300 ش)، خطاط. در تهران به دنیا آمد و تحصیلات خود را در این شهر گذراند. وى از همان زمان تحصیل نزد پدر تعلیمات و قواعد اولیه فن خط را آموخت و بعد از فوت او، براى تكمیل هنر خود مدتها در محضر میرزا تقى خان حاتمى و علىاكبر كاوه مشق كرد، تا آنجا كه از استادان خود درگذشت و به مشق خط از روى خطوط عماد الكتاب ...
(اوایل س نهم ق)، قاطع. وى معاصر دوران بایسنقر میرزا بود و گویا در كتابخانه آن شاهزاده، به هنر قطاعى اشتغال داشته است. او در خط توقیع نیز صاحب قلم بود. از آثار وى قطعه خطى در یكى از مرقعات است كه جملهاى را به خط رقاع نوشته و رقم «كتبه اقل عباداللَّه الغنى منصور القاطع الروزبهانى» دارد. ...
(س دهم ق)، خطاط. از شاگردان سرآمد خواجه عبدالحى منشى بود و شكسته تعلیق را در غایت پختگى مىنوشت. وى منشى رستم بیگ آق قویونلو بود و احكام و مناشیر آن امیر به خط اوست. پس از مرگ رستم بیگ ترك ملازمت كرد و در قم منزوى گشت. ...
(س دهم ق)، خطاط. از اهالى هرات بود و شاگرد خواجه اختیار منشى هروى. وى در شكسته تعلیق مهارت داشت و مدت هشت سال در دیوان انشاء سلطان محمد خدابنده صفوى (996 -985 ق) خدمت كرد و سرانجام در جنگ تركمان و تكلو با حمزه میرزا در صائین قلعه (شاهین دژ) ناپدید شد. ...
(س سیزدهم ق)، شاعر و خوشنویس. وى دختر حسام السلطنه (م ح 1265 ق) و نوهى فتحعلىشاه قاجار بود. او شاعرى با سواد و با ذوق بود و خط زیبایى داشت. از اوست:
در دیدهام آن شوخ ز هر عیب برى بود
این دلبر ما یا كه ملك یا كه پرى بود
در یارى تو منت كس را نكشم هیچ
این كار خدا بود نه كار دگرى بود ...
(وف 1014/ 1009 ق)، خطاط، موسیقیدان و شاعر، متخلص به مقیمى. معروف به حسن بیگ شكر اوغلى. از بزرگ زادگان تبریز بود. نسبش از جانب مادر به جهانشاه، پادشاه قراقویونلو، و از جانب پدر به على شكر بیگ معروف، خطاط و موسیقیدان معروف كه از بزرگان ایل بهارلو بود، مىرسد. در زمان اكبر شاه (1014 -963 ق) به هند رفت و ...
(تو 1280 ش)، خطاط. در تهران به دنیا آمد. پس از اتمام تحصیلات مقدماتى، به مدرسهى آلیانس رفت و در 1302 ش با اخذ لیسانس علوم سیاسى وارد خدمت شد. وى در تمام دوران اشتغال به امور دولتى، به تحصیل علم و كمال نیز مىپرداخت و یكى از استادانش آقا محمدتقى كمال بود كه نزد وى هم خوشنویسى را فراگرفت و هم علوم عربى ...
(1290 -1236 ق)، نقاش و خطاط. ملقب به معیر الممالك. از شاهزادگان صاحب كمال قاجارى بود و بعدها به نظامالدوله ملقب شد. وى در تصویر آفرینى به شیوهى رنگ روغن تبحر داشت و خط را نیز خوش مىنوشت. از علوم ادبى بهرهمند بود و مجموع مقالات و خاطرات خود را در دو كتاب «زندگانى خصوصى ناصرالدینشاه» و «رجال عصر ناصرى» ...
(تو 1287 ش)، خطاط. در نجف اشرف به دنیا آمد و در مدرسهى مرتضوى ایرانیان شروع به تحصیل نمود. وى خط ثلث را از میرزا عبدالعلى ثانى یزدى ملقب به اشرف الكتاب و خط نسخ را از استاد میرزا عبدالجواد محلاتى فراگرفت. این هنرمند خطوط مختلف از جمله، نسخ، ثلث، رقاع، كوفى، نستعلیق، شكسته و طغرا را خوش مىنوشت. از شاهكارهاى ...
(وف 995 ق)، خطاط و شاعر. معروف به میر معز. از سادات حسینى كاشانى و از مشاهیر خوشنویسان عصر خود و در خط نستعلیق شاگرد میر هبةاللَّه كاشانى بود. از آثار خطوط جلى و خفى موجود وى و مقایسه و مطابقه با خطوط محمود شهابى و سید احمد مشهدى به خوبى مىتوان دریافت كه مایه و استوارى و ملاحت و شیوایى خط او، به خط ...
(س نهم ق)، نقاش و خطاط. از تصویرگران «شاهنامهى» بایسنقرى بود كه در سال 833 ق به دست جعفر بایسنقرى كتابت شده و بعضى تصاویر «شاهنامه» را این استاد به فرجام رسانده است. ضمنا او در قطعه خطى كه توسط پانزده تن از مشاهیر هنرى آن عصر، تحت سرپرستى بایسنقر میرزا، كتابت شده و اكنون در موزهى توپ قاپوسراى تركیه ...
(وف بعد از 830 ق)، خطاط و شاعر. در بغداد به دنیا آمد و در این شهر به كسب دانش و هنر پرداخت. برخى او را شاگرد سعدالدین عراقى و بعضى شاگرد شمسالدین قطایى مىدانند. هنگامى كه سلطان احمد جلایر، در 784 ق قیام كرد و بر بغداد مستولى شد، معروف به دربار وى رفت و به امر كتابت مشغول گردید. پس از آن آهنگ اصفهان ...
(ز 1250 ق)، نقاش و خطاط. نقاش ناخنى دورهى محمدشاه قاجار بود و جمله نقوش و خطوط را، به شیوهى ناخنى استادانه عمل مىآورد. از آثار وى گرفت و گیر و نزاع دو شتر عصبانى است كه در شیوهى ناخنى عمل آورده و رقم «معدوم 1249» دارد؛ دیگر از آثار ناخنى وى، مرقع خطوطى در نسخ و نستعلیق و شكسته تعلیق است كه همهى ...
(وف ح 990 ق)، نقاش، خطاط و شاعر. ملقب به نقاش شاهى. از ولایت تربت و خواهرزاده و شاگرد استاد بهزاد بود. وى در تصویرسازى و چهرهپردازى ماهر و در ارئه جانوران و گرفت و گیر آنها، صورتگرى استاد بود و در تذهیب و تشعیر مقام شایستهاى داشت. هنر رنگ روغنى این هنرمند، بیشتر بر روى جلدها و قلمدانها بوده و در قطاعى ...
(ز 1289 ق)، نقاش و خطاط. نگارگر شیرین قلم و خوشنویسى استاد، در شیوهى ناخنى بود و در ولایت هند زندگى مىكرد. از آثار وى، نسخهى زیبایى به نام «پند نامه عرف كریما» است كه در شیوهى ناخنى عمل آمده و خط نستعلیق زیبایى دارد و كناره و سر صفحههاى آن، از گلهاى تزیینى ناخنى شده، با رقم: «... در تحریر ناخن مظفر ...
(س چهاردهم ق)، نقاش و خطاط. از هنرمندانى است كه جزو اخوان صفا بوده و به ظهیرالدوله صفا ارادت خالصانه داشته است. وى در شبیهسازى استعداد فراوان داشت و اغلب رنگ روغن كار مىكرد و خطوط را خوش مىنوشت. یكى از آثار وى تصویر ظهیرالدوله و سایر ارادتمندان آن خانقاه است كه به شباهت تمام و استادانه به نقش درآورده ...