مسیر جاری :
مقام و مشي عرفاني خواجه نصيرالدين طوسي (1)
در تاريخ فرهنگ اسلامي به رغم قول مشهور، ميان فلسفه و عرفان و فيلسوفان و عارفان ارتباطات غير خصمانه نيز ملاحظه مي شود. فيلسوفاني بوده اند که از عرفان به سود فلسفه استفاده نموده اند و اهل عرفاني بوده اند...
قالب و محتوي در اخلاق ناصري و طهارة الاعراق مسکويه
در يک نگاه کلي به کارنامه ي گذشتگان شايد بتوان گفت آنها کوشش هاي پيشين را بر سامان دلخواه خود ترتيب مي دادند و در بازسازي و يا تکميل آن مي کوشيدند. همين شيوه در نقل معاني متون تازي به زبان فارسي نيز مشاهده...
خواجه ي فرزانگان و حکومت ها و عالمان (2)
به عقيده ي خواجه ي طوسي، حاکمان اسلامي، علاوه بر ويژگي هاي پيشگفته، بايد نسبت به ديگران همان امتيازهايي را در سياست و رفتار خويش داشته باشند که نخستين پيشوايان اسلامي داشته اند. وي با ارائه ي رفتارها و...
خواجه ي فرزانگان و حکومت ها و عالمان (1)
خواجه ي نصيرالدين طوسي شخصيتي است که به لحاظ جامعيت علمي و عملي، کسي را در تاريخ اسلام همسنگ او نمي توان شمرد. در اين مقاله پاره اي از سخنان و آراي وي درباره ي ويژگي هاي حاکمان و عالمان دين آمده است.
بررسي انتقادي وحدت نوعي انسان نزد خواجه با تأکيد بر حکمت متعاليه (2)
مرحوم خواجه در آثاري چون آغاز و انجام و اوصاف الاشراف در صدد بيان درجات و درکات انسان بر مي آيد؛ درجاتي که برخي از آنها مقتضي خلود در بهشت و برخي رضوان الهي را در پي دارند. به نظر مي رسد درجات و درکات...
بررسي انتقادي وحدت نوعي انسان نزد خواجه با تأکيد بر حکمت متعاليه (1)
انديشمندان مسلمان در باب وحدت و کثرت نوعي انسان، آراي متفاوتي ارائه کرده اند؛ اکثر انديشمندان از جمله ارسطو بر اين عقيده اند که نفوس بشري، متحد در نوع و متکثر به شخص است، در مقابل برخي از پيشينيان قائل...
بررسي و نقد تقرير خواجه نصير از اتحاد عاقل و معقول نزد ابن سينا
در حوزه ي معرفت شناسيِ حکماي اسلامي، مبحث اتحاد عاقل و معقول، يکي از مباحث کليدي است که با آن مي توان قفل بسياري از درهاي بسته را گشود. در عين حال، اين مبحث، در روايت موجود و متداولش لبريز از ابهامات است....
علم خدا نزد ابن سينا و انتقاد خواجه نصير الدين طوسي به او (2)
چنانکه ملاحظه شد، مدار اشکال خواجه بر حول اين تلقي از سخن ابن سينا مي چرخد که شيخ در نحوه تعقل غير به تقرّر صورت غير در ذات حق يا به حلول و ارتسام قائل شده است و اتخاذ اين نظر به اين دليل است که او نظريه...
علم خدا نزد ابن سينا و انتقاد خواجه نصير الدين طوسي به او (1)
نحوه علم خدا به ماسوي الله از مسائل مهم در الهيات فلسفه اسلامي به شمار مي رود. در اين باب آرا و اقوال مختلفي اظهار شده است. رأي ابن سينا درباره اين مسئله از جمله ي آراي مهم و جالب توجه به شمار مي رود و...
خواجه نصير الدين طوسي، متکلم يا فيلسوف و يا هر دو؟ (3)
اگر محقق طوسي گرايش فلسفي نداشت و فيلسوف نبود، هيچ گاه به دفاع از فلسفه و ابن سينا، مصارع المصارع و شرح الاشارات را نمي نوشت. ممکن نيست کسي متکلم باشد و موافقت با آراي حکما نداشته باشد با اين وصف به دفاع...