ترنج: ميوه اي از جنس ميوه هاي بهشتي (2)

از ترنج و نارنج، گاهي خيمه و خرگاه پادشاهان را تزيين مي کردند. در تاريخ بيهقي آمده است: «... و وقت ترنج و نارنج بود و باغهاي اين بقعت ـ ستّارآباد...

دوشنبه، 1 آذر 1389

ترنج: ميوه اي از جنس ميوه هاي بهشتي (1)

در ذهن و زبان مردم، بعضي از ميوه ها، رنگ اسطوره به خود گرفته است، از آن جمله: انار، انجير، سيب سرخ و نارنج و ترنج. ترنج، ميوه اي از جنس مرکبات...

دوشنبه، 1 آذر 1389

پرواز از برج معني (سماع) (4)

محمد غزالي در «احياء العلوم» آدابي را براي سماع برشمرده است که خلاصه آن چنين است: 1ـ مراعات زمان و مکان و ياران؛ 2ـ نپرداختن به سماع اگر در...

دوشنبه، 1 آذر 1389

پرواز از برج معني (سماع) (3)

چنان که گفته شد، چون کار سماع درويشان بالا گرفت و از زعقات و وجد و دست افشاني و پاي کوبي گذشت؛ چه بسا که يکي يا چند تن از دراويش در حين رقص و...

دوشنبه، 1 آذر 1389

پرواز از برج معني (سماع) (2)

چنان که ذکر شد به احتمال قوي سماع به صورت سازمان يافته ي آن در قرون اوليه ي اسلام و در بين متصوفه شکل گرفته است و به احتمال بسيار، اين عرفاي...

دوشنبه، 1 آذر 1389

پرواز از برج معني (سماع) (1)

سماع، يکي از جنجالي ترين رسوم صوفيان است که از ديرباز بين مخالفان و موافقان آن بحث و مجادلات فراوان بوده و هست. اين مقاله نگرشي پژوهشگرانه به...

دوشنبه، 1 آذر 1389

شعر مشروطه و شعر عوام (1)

سبک اگرچه حاصل فکر، انديشه و نگرش خاص هنرمند است و به قولي ردپاي انديشة اوست، اما عواملي چون محيط، اجتماع، فرهنگ و جريانهاي ادبي در شکل گيري...

دوشنبه، 1 آذر 1389

شعر مشروطه و شعر عوام (2)

ويژگي هاي شعر مشروطه را مي توان به صورت ذيل دسته بندي کرد: 1ـ شعر مشروطه چه از نظر محتوا و چه از نظر اهداف شاعر دور از دربار است. 2ـ شعر مشروطه...

دوشنبه، 1 آذر 1389

رحيق(1)

واژه مي و مترادف آن در ادبيات عرفاني جايگاهي ويژه دارد و در اين ميان در شعر حافظ زيباترين، پر راز و رمزترين و حکيمانه‌ترين ابيات را به خود اختصاص...

دوشنبه، 1 آذر 1389

رحيق (2)

اگر سالک به تهذيب و مراقبه خويش همچنان ادامه دهد، خداوند با جلوه بيشتري بر او جلوه‌گر مي‌شود. بدين ترتيب که موجودات آئينه اسماء و صفات حق مي‌شوند....

دوشنبه، 1 آذر 1389

رحيق(3)

اگر مي حافظ اکثراً مي روحاني است و حامل سرمستي و شور عشق و بيخودي و فنا و رازداني و کشف اسرار غيب است چرا حافظ گاه که عزم صلاح و توبه دارد مسئله...

دوشنبه، 1 آذر 1389

رحيق (4)

اصولاً اين نکته قابل تأمل است که حافظ صفت عمده پير ـ يعني کسي که راهنماي سالک به سوي حق است و خود نيز واصل ـ همين مي نوشي و سفارش او به مي مي‌داند....

دوشنبه، 1 آذر 1389

رحيق (4)

اصولاً اين نکته قابل تأمل است که حافظ صفت عمده پير ـ يعني کسي که راهنماي سالک به سوي حق است و خود نيز واصل ـ همين مي نوشي و سفارش او به مي مي‌داند....

دوشنبه، 1 آذر 1389

رحيق(3)

اگر مي حافظ اکثراً مي روحاني است و حامل سرمستي و شور عشق و بيخودي و فنا و رازداني و کشف اسرار غيب است چرا حافظ گاه که عزم صلاح و توبه دارد مسئله...

دوشنبه، 1 آذر 1389

رحيق (2)

اگر سالک به تهذيب و مراقبه خويش همچنان ادامه دهد، خداوند با جلوه بيشتري بر او جلوه‌گر مي‌شود. بدين ترتيب که موجودات آئينه اسماء و صفات حق مي‌شوند....

دوشنبه، 1 آذر 1389

رحيق(1)

واژه مي و مترادف آن در ادبيات عرفاني جايگاهي ويژه دارد و در اين ميان در شعر حافظ زيباترين، پر راز و رمزترين و حکيمانه‌ترين ابيات را به خود اختصاص...

دوشنبه، 1 آذر 1389

عطار، خيامي ديگر(3)

بدون شک همه رباعياتي که در مجموعه ها به نام خيام، فراهم آمده است نمي تواند از ابوالفتح عمربن ابراهيم خيامي ـ خيام ـ باشد. حتي رباعياتي که نام...

دوشنبه، 1 آذر 1389

عطار، خيامي ديگر(2)

براي مقايسه مضمون رباعي ها، بايد ـ صرفنظر از شيوه و سبک بيان ـ به محتواي انديشه آنها پرداخت. زيرا که شيوه و سبک بيان رباعيات خيام «در نهايت فصاحت...

دوشنبه، 1 آذر 1389

عطار، خيامي ديگر(1)

بدون شک رباعي و دو بيتي از قالب هاي کوتاه و دلنشين ايراني است، همان گونه که دو بيتي، زبان حال مردم عراق عجم بوده است ـ که به فهلويات مشهور بوده...

دوشنبه، 1 آذر 1389

فرهنگ عاميانه در شعر ناصرخسرو (2)

در فرآيند توجه ناصر به فرهنگ عاميانه و دور مانده از هنجارها و قواعد رسمي زبان و ادب که شاعران همکار او در دربار آن ها را به کار مي بردند، نبايد...

دوشنبه، 1 آذر 1389