0
ویژه نامه ها

چگونه بر نگرانی غلبه كنیم؟

«نگرانی‏» ، گاهی همچون خوره، به جان روح آدم می‏افتد . این هم یكی از بیماری‏های شایع در میان برخی از جوانان است، البته سالخوردگان نیز از نگرانی‏های خاصی رنج می‏برند . چگونه می‏توان بر این بیماری روحی غلبه كرد؟ روش دست‏یافتن به روحی آرام و دلی پرامید و خاطری آسوده چیست؟ عوامل نگرانی آور كدامند؟ چرا بعضی‏ها دچار «افسردگی روحی‏» می‏شوند و احساس «دل مردگی‏» به آنان دست می‏دهد؟ چگونه می‏توان «اضطراب‏» را از خود دور كرد و از زندگی لذت برد؟
چگونه بر نگرانی غلبه كنیم؟
چگونه بر نگرانی غلبه كنیم؟
چگونه بر نگرانی غلبه كنیم؟
نويسنده:
منبع:مجله پرسمان
«نگرانی‏» ، گاهی همچون خوره، به جان روح آدم می‏افتد . این هم یكی از بیماری‏های شایع در میان برخی از جوانان است، البته سالخوردگان نیز از نگرانی‏های خاصی رنج می‏برند . چگونه می‏توان بر این بیماری روحی غلبه كرد؟ روش دست‏یافتن به روحی آرام و دلی پرامید و خاطری آسوده چیست؟ عوامل نگرانی آور كدامند؟ چرا بعضی‏ها دچار «افسردگی روحی‏» می‏شوند و احساس «دل مردگی‏» به آنان دست می‏دهد؟ چگونه می‏توان «اضطراب‏» را از خود دور كرد و از زندگی لذت برد؟
«نشاط و شوق زندگی، زچهره‏ها رمیده است
و جغد دل فسردگی، به روی بام خانه‏ها نشسته است
خنده‏ها تصنعی،
چهره‏ها، سلام‏ها، عبوس و سرد
و قلب‏ها جدا زهم، اسیر غم
و اندرون سینه‏ها، پرنده‏های عشق پر نمی‏زند
به شاخه‏های زندگی،
نسیم عشق و شور جان نمی‏وزد ...» (1)

ریشه‏ها

راستی چرا چنین است و این همه افسردگی و بی نشاطی و اضطراب و نگرانی از كجا سرچشمه می‏گیرد؟ بعضی احساس «بی‏پناهی‏» می‏كنند . از این و آن دورنگی و بی صداقتی می‏بینند، به هر جا دست می‏اندازند، دستشان بند نمی‏شود، به هر جا پا می‏گذارند، در حفره و گودالی می‏افتند . چون همدم موافق و یار یكرنگ و همراه صادق نمی‏یابند، به همه چیز و همه كس بدبین می‏شوند . این «بدبینی‏» ، در عملكرد روزانه و ارتباطاتشان هم تاثیر منفی می‏گذارد و فلجشان می‏كند .
بعضی شناخت روشنی از «فلسفه حیات‏» ندارند و پاسخی برای این سؤال «كه زكجا آمده‏ام، آمدنم بهر چه بود؟ به كجا می‏روم آخر؟ ...» نیافته‏اند . پیامد این حالت، رسیدن به پوچی و بی هدفی است و زندگی را تكرار لحظه‏های بی‏معنی می‏دانند .
بعضی از آینده بیمناك‏اند، چه آینده همین دنیایشان، چه آینده آخرتشان . می‏ترسند روزی پیر و فرتوت و از كار افتاده شوند و از چشم‏ها و دل‏ها بیفتند و مورد بی‏مهری دیگران قرار بگیرند، یا دستخوش عوارض پیری و انزواها و تنهایی‏های آخر عمر شوند . یا این كه از مرگ وحشت دارند، چون از مرحله پس از مرگ، یابی‏خبرند، یا می‏دانند كه وضعیت‏خوبی نخواهند داشت .
«ترس از مرگ كه در مردم هست
و همی پندارند،
مرگ را غول هراس انگیزی
روی این علت هست
كه ندارند امیدی روشن
به پس از مردن‏خویش
زین جهت ترسانند .» (2)
راستی هم اگر مرگ، نقطه پایان همه چیز باشد، فكر آن وحشت‏انگیز و اضطراب آور ست . اما اگر آن را دریچه‏ای به روشنایی‏های ابدی بشناسیم و ره‏توشه آن راه را هم فراهم ساخته باشیم، چه هراسی از مرگ؟
برخی هم «بدبین‏» به دیگرانند، همه را در حال توطئه و نقشه كشیدن و دشمنی كردن با خویش می‏پندارند . این هم آرامش را از آنان می‏گیرد و بر اضطرابشان می‏افزاید .
بعضی هم چنان دلبسته و وابسته به داشته‏های خویشند كه تصور از دست دادن آنها و جدا شدن از آنچه دارند، به وحشتشان می‏اندازد . از این رو، هر حادثه، از جمله مرگ را چون قیچی جدا كننده آنان را از داشته‏ها و محبوب‏هایشان می‏بینند، برنگرانی آنان می‏افزاید و ثبات روحی را از آنان سلب می‏كند .
ریشه‏های دیگری هم برای نگرانی انسان می‏توان بر شمرد .

چه كنیم؟

درمان این «احساس نگرانی‏» ، گاهی در مسائل فكری و نظری است، گاهی از راه برنامه‏های عملی و اجرایی . برخی از این عوامل نگرانی‏زدا از این قرار است:
1 . «آخرت باوری‏» می‏تواند نقطه شروع رسیدن به «امید» باشد . یعنی این كه با مرگ، تمام نمی‏شویم و مردن ، نقطه پایان دفتر وجود ما نیست، بلكه آغاز مرحله‏ای دراز مدت‏تر، بلكه ابدی است و ما با كیفیت زندگی این دنیایی، می‏توانیم در ساختن بهتر آن «مرحله جاودانه‏» ، سهم داشته باشیم .
پس، چرا نگران آن باشیم كه تمام می‏شویم و پایان می‏یابیم؟
2 . «توكل‏» ، عامل دیگری برای غلبه بر نگرانی است . بر چه كس باید تكیه داشت؟ به چه چیز باید امید بست؟ تكیه بر آنچه ناپایدار است، به انسان هم «احساس ناپایداری‏» می‏دهد . آن كه بر زمین سست ایستاده است، نمی‏تواند گامهایی استوار داشته باشد . كسی كه پشتوانه‏ای همچون خدا دارد، به این زودی‏ها دچار خلا روحی و احساس بی‏پناهی نمی‏كند . توصیه قرآن به این كه مؤمنان بر خدا توكل كنند (و علی الله فلیتوكل المؤمنون) عامل امیدواری و روحیه و انگیزه داشتن برای اهل ایمان است .
3 . «ذكر» و یاد خدا نیز به انسان آرامش می‏دهد . در لحظات اضطراب و نگرانی، چه بر زبان آوردن نام خدا و دعا و صلوات و تسبیح الهی و ذكرهای زبانی، چه دل را به «یاد خدا» نیرو و صفا بخشیدن، مایه آرامش دل و نفی اضطراب است .
این آیه مشهور «الا بذكرالله تطمئن القلوب‏» (3) اشاره به همین حقیقت دارد كه: «دل آرام گیرد زیاد خدا» .
كسی كه یاد خدا را بر زبان و در دل دارد، خودرا به منبع لایزال قدرت و رحمت و نعمت متصل می‏سازد واز آن الهام و امید می‏گیرد . در لحظات بحرانی هم، آنان كه قلبا متوجه آن كانون رافت و رحكمت می‏شوند، آرامش می‏یابند . حتی یك سرباز اسیر یا در محاصره، می‏تواند با عامل «ذكر» ، روحیه خود را حفظ كند و نه در میدان نبرد، نه در دوران اسارت، نه زیر شكنجه‏های دشمن خود را نبازد و نترسد و مقاومتش را از دست ندهد .
4 . «كار و تلاش‏» را به عنوان عامل دیگری برای حفظ روحیه و نفی نگرانی می‏توان دانست . گرفتاران پوچی و پوچگرایی، گاهی به خاطر بیكاری بیعار می‏شوند و به سبب نداشتن یك فعالیت مثبت، احساس می‏كنند وجودی عاطل و باطل و بی ثمرند و چون نقش مثبتی در زندگی خویش نمی‏بینند، روحا دچار افسردگی می‏شوند و از روند گذر عمر خویش به ستوه می‏آیند . هر كس در هر رتبه و موقعیتی كه باشد، می‏تواند با سرگرم ساختن خود و داشتن فعالیت‏های روزمره، از بحران روحی نجات یابد و به زندگی امیدوار شود .
5 . «خوش بینی‏» و داشتن نگاه مثبت و توجه به نیمه پرلیوان، ما نع بروز اضطراب و نگرانی است . برخی تنها نقاط ضعف و كاستی‏ها و نارسایی‏ها و ناتوانی‏های خود را می‏بینند . اگر كسی پیوسته نقاط مثبت و موفقیت‏های زندگی را ببیند و آنها را در دفتری ثبت كند، یا در برخورد با دیگران از آن نمونه‏ها بگوید، نه آنكه شكست‏ها و ضعف‏ها و ناكامیهایش را بر شمرد، قطعا كمتر دچار نگرانی می‏شود .
6 . همنشینی با انسانهای با روحیه و باانگیزه را می‏توان عامل دیگری برشمرد . انسان از دوستان خود رنگ می‏پذیرد . همان طور كه رفاقت‏با افراد ترسو و بخیل، روحیه ترس و بخل را در انسان می‏پرورد و دوستی با دلاوران بخشنده، صفت‏شجاعت و سخاوت را تقویت می‏كند، همدمی و انس با افرادی كه از آرامش و امید و انگیزه برخوردارند، چنین روحیه‏ای در انسان پدید می‏آورد . برعكس، معاشرت باافراد سست رای و واخورده و مایوس و مضطرب، برنگرانی و دلمردگیهای انسان می‏افزاید .
7 . «تلقین‏» ، عامل دیگری به شمار می‏رود، چه در كشتن روحیه و خشكاندن امید، چه در امید آفرینی و روحیه بخشی . هم تلقین به دیگری، هم تلقین انسان به خویشتن . آن كه همواره توانایی‏ها و استعدادهای خود را برای خود مطرح كند و خویش را انسان امیدوار و نیرومند و با نشاط و شادمانی نشان دهد، قطعا روحیه‏اش بالا خواهد رفت . نباید گذاشت اولین شكست و ناكامی انسان را زمین گیر و خلع سلاح كند و خود را بازنده نهایی و ابدی به شمار آورد . می‏تواند به خود این گونه تلقین كند:
«چون كه انسان، با هدف، با انتخاب و برگزیننده است،
وز همین جا، جاودان زنده است و سازنده است،
من هم انسانم،
بودن خود را به دست‏خویش، می‏سازم
من، خمیر هستی‏ام را با دو دست «انتخاب‏» خویش،
نقش‏ساز و شكل پردازم .» (4)
8 . توجه به «فرصت امروز» ، انسان را از غم گذشته و نگرانی از آینده نیامده می‏رهاند . وقتی بسیاری از اضطراب‏ها از آینده‏ای است كه نامعلوم و نیامده است، چرا از بلا و مصیبت و رنجی كه هنوز تحقق نیافته و «شاید» در آینده پیش آید، به وحشت و بیم افتیم؟
البته آینده‏نگری چیز مثبت و نگرش ارزنده‏ای است، ولی اضطراب نسبت‏به حوادث پیش نیامده و نگران این بودن كه «چه خواهد شد؟» ، عامل ركود و سلب انگیزه و نومیدی است .
در توصیه‏های دینی فراوان آمده است: كه آنچه گذشت، گذشت . آنچه هم كه نیامده است، كو؟
پس برخیزید و فرصت موجود را مغتنم شمارید:
ما فات مضی و ما سیاتیك فاین؟ قم، فاغتنم الفرصة بین العدمین
و سعدی چه زیبا این نكته را به فارسی سروده است:
سعدیا دی رفت و فردا همچنان معلوم نیست
در میان این و آن، فرصت‏شما امروز را
باری، روحیه‏های پرتوان و زندگی‏های سرشار از امید، در سایه ایمان و توكل و آخرت گرایی وتلاش و همنشینی باصاحبان روح‏های بزرگ است .
زندگی را غنا بخشیم و اندیشه را وسعت، تا نگرانی و اضطراب، از پایمان نیفكند .

پی‏نوشت:

1 . قبله این قبیله، ص‏62 .
2 . اسیر آزادی بخش، ص‏46 .
3 . رعد (13): 28 .
4 . برگ و بار، ص‏270 .
5 . كلیات سعدی، ص‏415، غزل 12 .



ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سخن آوا | چرا فرزندآوری کم شده / استاد مومنی
سخن آوا | چرا فرزندآوری کم شده / استاد مومنی

سخن آوا | چرا فرزندآوری کم شده / استاد مومنی

بیمه چیست و چرا ۱۳ آذر، روز بیمه نامیده می‌شود؟
بیمه چیست و چرا ۱۳ آذر، روز بیمه نامیده می‌شود؟

بیمه چیست و چرا ۱۳ آذر، روز بیمه نامیده می‌شود؟

بشار رسن در آستانه جدایی از پرسپولیس قرار گرفته است؟/ ماجرای اضافه شدن پول چه بود؟
بشار رسن در آستانه جدایی از پرسپولیس قرار گرفته است؟/ ماجرای اضافه شدن پول چه بود؟

بشار رسن در آستانه جدایی از پرسپولیس قرار گرفته است؟/ ماجرای اضافه شدن پول چه بود؟

فیلم حمله عجیب هزاران زنبور به هواپیمای هندی
فیلم حمله عجیب هزاران زنبور به هواپیمای هندی

فیلم حمله عجیب هزاران زنبور به هواپیمای هندی

بخشیده شدن جریمه‌ محدودیت‌های کرونایی
بخشیده شدن جریمه‌ محدودیت‌های کرونایی

بخشیده شدن جریمه‌ محدودیت‌های کرونایی

برای سلامتی آیت الله مصباح دعا کنیم/ آیت الله جاودان
برای سلامتی آیت الله مصباح دعا کنیم/ آیت الله جاودان

برای سلامتی آیت الله مصباح دعا کنیم/ آیت الله جاودان

معرفی دانشگاه خلیج فارس
معرفی دانشگاه خلیج فارس

معرفی دانشگاه خلیج فارس

معرفی دانشگاه بوعلی سینا (با کیفیت HD)
معرفی دانشگاه بوعلی سینا (با کیفیت HD)

معرفی دانشگاه بوعلی سینا (با کیفیت HD)

معرفی دانشگاه ایلام
معرفی دانشگاه ایلام

معرفی دانشگاه ایلام

معرفی دانشگاه رازی کرمانشاه | معرفی دانشگاه سبز رازی
معرفی دانشگاه رازی کرمانشاه | معرفی دانشگاه سبز رازی

معرفی دانشگاه رازی کرمانشاه | معرفی دانشگاه سبز رازی

امت اسلامی و ضرورت "تقریب مذاهب" و رویارویی با چالش ها
امت اسلامی و ضرورت "تقریب مذاهب" و رویارویی با چالش ها

امت اسلامی و ضرورت "تقریب مذاهب" و رویارویی با چالش ها

جاذبه های گردشگری استان لرستان
جاذبه های گردشگری استان لرستان

جاذبه های گردشگری استان لرستان

حکمت | مصداق جاهلیت / استاد حسینی قمی
حکمت | مصداق جاهلیت / استاد حسینی قمی

حکمت | مصداق جاهلیت / استاد حسینی قمی

هیچ دارویی برای کرونا نداریم!
هیچ دارویی برای کرونا نداریم!

هیچ دارویی برای کرونا نداریم!

واکسن کرونا روسی اسپوتنیک وی!
واکسن کرونا روسی اسپوتنیک وی!

واکسن کرونا روسی اسپوتنیک وی!

غرق در خاکستر!
غرق در خاکستر!

غرق در خاکستر!

ویدیوی غروب ونیزی اهواز!
ویدیوی غروب ونیزی اهواز!

ویدیوی غروب ونیزی اهواز!

معرفی دانشگاه یزد (با کیفیت HD)
معرفی دانشگاه یزد (با کیفیت HD)

معرفی دانشگاه یزد (با کیفیت HD)

ویدیوی حامد و راضیه در زندان!
ویدیوی حامد و راضیه در زندان!

ویدیوی حامد و راضیه در زندان!

امیررضا خادم بر سر مزار پدرش
امیررضا خادم بر سر مزار پدرش

امیررضا خادم بر سر مزار پدرش

معرفی دانشگاه لرستان
معرفی دانشگاه لرستان

معرفی دانشگاه لرستان