تعلیم و تربیت

بنای یک فلسفه تعلیم و تربیت

تشخیص تعلیم و تربیت رسمی از تعلیم و تربیت غیر رسمی از نظر «پرودی» چند فایده دارد، اول اینکه فرد را متوجه توافق یا تضاد میان مؤسسات غیر تربیتی و مؤسسات تربیتی می سازد.
سه‌شنبه، 10 ارديبهشت 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
بنای یک فلسفه تعلیم و تربیت
پرفسور «برودی» استاد تعلیم و تربیت دانشگاه ایلینویز در کتاب بنای یک فلسفه تعلیم و تربیت در صفحه‌ی تعلیم و تربیت را به عنوان کنترل یادگیری مورد بحث قرار می دهد. ابتدا آنچه را که از مفهوم تعلیم و تربیت خارج است مانند اموری که در جریان رشد و تکامل خود بخود ظاهر می گردند و مربوط به وقایع بدنی می باشند، ذکر می کند و سپس رابطه تعلیم و تربیت را با یادگیری بررسی می نماید. به نظر پرفسور برودی تعلیم و تربیت با یادگیری یکسان نیست. به عنوان مثال یادگیریهایی که از طریق ایجاد عکس العمل مشروط صورت می گیرد و فرد در جریان یادگیری خود بخود و بدون آگاهی یا به عبارت درست تر بدون دارا شدن فهم صحیح، امری را می آموزد، بهیچ وجه جنبه تربیتی ندارد، از طرف دیگر، تعلیم و تربیت جنبه ایدآلی دارد و مربی می خواهد آنچه را که فرد باید بیاموزد در وی رشد دهد، بنابراین آن دسته از یادگیریها که تحت کنترل قرار دارد مورد بحث تربیتی است و با تعلیم و تربیت مربوط می باشد.
 
با اینکه بسیاری از یادگیریها از طریق ایجاد عکس العمل مشروط بوجود می آید مع ذلک در یادگیری اساسی فهم دخالت کامل دارد. بنابراین از این جهت نمی توان یادگیری را از تعلیم و تربیت جدا ساخت. پرفسور «برودی» پس از بیان این مطلب سه نوع تربیت را مورد بحث قرار می دهد:

1- تربیت محیطی: این نوع تربیت تقریبا خود بخود صورت می گیرد. تماس اجتماعی فرد با دیگران سبب فراگیری اموری مثل خوردن غذای معین، راه رفتن در پیاده رو می شود. چنانچه می بینیم در اینجا پرفسور «برودی» این نوع یادگیری را که فرد بدون توجه و همچنین بدون نقشه فرا می گیرد با تعلیم و تربیت مترادف تلقی می کند. این نوع یادگیری با یادگیریهایی که از طریق ایجاد عکس العمل مشروط صورت می گیرد تفاوتی ندارد، بنابراین نباید آن را جزء انواع تربیت محسوب نمود.
۲ - تربیت غیر رسمی: آنچه در خانواده یا در مؤسسات غیر تربیتی به فرد آموخته میشود و بیشتر جنبه عملی دارد به عنوان تعلیم و تربیت غیر رسمی تلقی می گردد در این قسمت پروفسور برودی ایجاد عادات معین یا عادات دادن افرادامور مختلف را که در خانواده صورت می گیرد یا اطلاعاتی را که مؤسسات مختلف در اختیار مستخدمین می گذارند جزء تعلیم و تربیت غیررسمی محسوب می دارد. باید توجه داشت که در هر مؤسسة اجتماعی چه خانواده و چه مؤسسات خصوصی یا دولتی ممکن است افراد را به طور صحیح تربیت نمود و ضمن آنها را برای انجام کارهای معین آماده ساخت تنها فرق اساسی میان این نوع تعلیم و تربیت و تعلیم و تربیت مدرسی همان غیررسمی بودن آن می باشد.
 
3 - تربیت رسمی: در تربیت رسمی قصد تعلیم یا عادت دادن Training یا هر دو واضح است و مؤسسه ای برای انجام وظیفه تشکیل می شود. از نظر «برودی» مؤسسات تربیتی، کودکستان، دبستان، دبیرستان و دانشگاه وظیفه تربیت رسمی افراد را بعهده دارند.
 از نظر «برودی» تعریف جامعه وظیفه مدرسه را مشخص می سازد و مانع تداخل وظیفه دیگر مؤسسات اجتماعی مثل خانواده، سازمانهای دینی و سیاسی با وظایف مدرسه خواهد شد. از طرف دیگر با توجه به این مفهوم، می توان میان تدریس و یادگیری فرق گذارد و وظیفه معلم را که کنترل یادگیری اموری معین است مشخص نمود.تشخیص تعلیم و تربیت رسمی از تعلیم و تربیت غیر رسمی از نظر «پرودی» چند فایده دارد، اول اینکه فرد را متوجه توافق یا تضاد میان مؤسسات غیر تربیتی و مؤسسات تربیتی می سازد. دوم اینکه فرق میان تربیت خود و تربیت رسمی معلوم می گردد. در دنباله این بحث «برودی» تعلیم و تربیت را عبارت از جریان با نتیجه جریانی می داند که در آن از طریق هدایت و کنترل یادگیری و از روی سنجش و تدبیر کوشش بعمل می آید تا تجربه را شکل دهند.
 
و از نظر «برودی» این تعریف وظیفه مدرسه را مشخص می سازد و مانع تداخل وظیفه دیگر مؤسسات اجتماعی مثل خانواده، سازمانهای دینی و سیاسی با وظایف مدرسه خواهد شد. از طرف دیگر با توجه به این مفهوم، می توان میان تدریس و یادگیری فرق گذارد و وظیفه معلم را که کنترل یادگیری اموری معین است مشخص نمود. و ازین جهت مسؤولیت، وی را تعیین کرد.
 
با اینکه تعلیم و تربیت صحیح از طریق یادگیری صورت می گیرد معذلک نمی توان این دو جریان را یکسان تلقی نمود. در تعریف «برودی»، تعلیم و تربیت با یادگیری کنترل شده مترادف فرض شده است درصورتی که واقعا این دو با هم فرق دارند. یادگرفتن مفاهیم ریاضی، قوانین علمی، مهارتها و زبان و ادبیات در مدرسه تحت کنترل معلم صورت می گیرد، مع ذلک اینگونه یادگیری بیشتر جنبه تعلیمی دارد نه نربیتی . ممکن است شاگردی امور بالا را تحت کنترل معلم بیاموزد با وجود این از لحاظ تربیتی ضعیف باشد.
 
درست است که جامعه کار تربیتی را به طور عمده جزء وظایف مدرسه تلقی می کند، اما این امر مانع ازین نیست که گویندگان، نویسندگان، رهبران سیاسی و والدین نیز در تربیت صحیح افراد اقدام کنند. اصولا وظیفه همه آنهایی که بنحوی با مردم سرو کار دارند و کار آنها جنبه ارشاد و راهنمایی دارد، تربیت افراد جامعه است بنابراین نمی توان وظیفه تربیتی را به منظور روشن ساختن مسؤولیت اولیاء مدرسه یا به عنوان تقسیم کار به مدرسه اختصاص داد. و از طرف دیگر محتوی یادگیریهایی که جنبه تربیتی دارد با آنچه جنبه آموزشی یا تعلیمی دارد فرق می کند. روی این زمینه نمی توان هر یادگیری کنترل شده را تعلیم و تربیت تلقی نمود. پرفسور «برودی» در ضمن مقاله ای زیر عنوان «اشارات رئالیسم کلاسیک برای فلسفه تعلیم و تربیت» نکته های جالبی درباره وظیفه مربی یا کار تعلیم و تربیت بیان می دارد. نظر به اینکه در فصل مربوط به مکتبهای تربیتی از نقطه نظر نظامهای مختلف فلسفی درباره عقاید این استاد بحث خواهیم کرد فعلا از ذکر آن نکته ها خودداری می کنیم.
 
برای اینکه نتیجه ای از این بحث بگیریم به ذکر و بررسی چند تعریف اساسی از تعلیم و تربیت مبادرت می کنیم. به نظر نگارنده هر تعریفی از تعلیم و تربیت باید خصوصیات زیر را در بر داشته باشد:

1- مفهوم تعلیم و تربیت را به طور آشکار مشخص سازد.
۲ - مفهوم تعلیم و تربیت را با مفهوم اموری مانند کسب معلومات، فراگیری مهارتها و ایجاد عادات درهم نیامیزد.
3 - مفهوم تعلیم و تربیت را طوری بیان کند که در مراحل مختلف زندگی یا مراحل مختلف تربیتی مثل کودکستان، دبستان، دبیرستان، دانشگاه و بعد از فراغ از تحصیل قابل اجرا باشد.
4 - مفهوم تعلیم و تربیت را طوری بیان کند که به عنوان اصل راهنمایی کننده در هر مرحله برای مربی یا معلم مورد استفاده قرار گیرد.
 
منبع: اصول و فلسفه تعلیم و تربیت، علی شریعتمداری، چاپ پنجاه و سوم، مؤسسه انتشارات امیرکبیر، تهران 1391
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم