تجسس در کار دیگران

در اینجا آیات و روایاتی را درباره پرهیز از تجسس در احوالات دیگران می خوانید.
چهارشنبه، 10 مهر 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
تجسس در کار دیگران
تجسّس و تفتیش از عقاید و احوال دیگران از گناهان بزرگ شمرده می شود.

قرآن کریم در سوره حجرات قبل از بیان حرمت غیبت، از تجسّس نهی می فرماید:
«... وَ لا تَجَسَّسُوا وَ لا یغْتَبْ بَعْضُکمْ بَعْضاً...»[1]
جاسوسی نکنید و همدیگر را غیبت منمائید.

حدیث آغاز بحث نیز همین معنی را می فهماند.
«انّی لَمْ اؤْمَرْ انْ انَقِّبَ عَنْ قُلُوبِ النّاسِ وَلا اشُقَّ بُطُونَهُمْ»[2]
من مأمور نشده ام که از قلوب مردم تجسّس کنم و آنچه در دل دارند آشکار نمایم.

اسلام دستور می دهد که به ظواهر مردم بسنده کنند و از دانستن آنچه که انسانها حاضر به آشکار نمودنش نیستند، پرهیز نمایند.

امام صادق علیه السلام در پاسخ سؤال یکی از اصحاب خود در مورد شاهدی که قاضی وی را قبلًا نمی شناخته، می فرمایند:
«خَمْسَةُ اشْیاءٍ یجِبُ عَلَی النّاسِ انْ یأْخُذُوا فیها بِظاهِر الْحُکمِ، الْوِلایاتُ وَالتَّناکحُ، وَالْمَواریثُ، وَالذَّبائِحُ والشَّهاداتُ، فَاذا کانَ ظاهِرُه ظاهراً مأموناً جازتْ شَهادَتُهُ وَلا یسْئَلُ عَنْ باطِنِهِ»[3]
پنچ چیزند که مردم بایستی بظواهر آنها حکم کنند و آنها عبارتند از: ولایت و قیم، نکاح، ارث، ذبیحه، گواهی دادن که اگر ظاهر وی مورد اعتماد باشد شهادت او نافذ بوده و از باطن او سؤال نمی شود.

دستور اسلام چنان در این زمینه محکم است که می فرماید هرگز نباید از کسی که خود اقرار به فساد کرده یا بینه علیه وی شهادت داده است، سؤال از همدست دیگرش نمود، با اینکه قطعاً برخی فواحش بدون وجود همدست، محقق نمی شوند. مثلا با اینکه زنا جز با حضور زن و مرد صورت نمی پذیرد امّا اگر یکی بدام افتاد نباید پرسید با که چنین کرده ای یا که با تو چنان نموده است؟

قال الصادق علیه السلام:
«لاتَسْأَلُوا الْفاجرَةَ مَنْ فَجَرَ بِک فَکما هانَ عَلَیها الْفُجُورُ یهُونُ علیها انْ تَرْمِی الرَّجُلَ الْبَری ءَ الْمُسْلِمَ»[4]
از زن بدکاره نپرسید که: که با تو چنین کرد؟ او که فجور برایش آسان شده افتراء به یک مسلمان هم برایش سهل است.

«کنزالعمال» آورده است: شبی عمر بن خطاب در کوچه های مدینه نگهبانی میداد، صدای مردی را شنید که ترانه سر داده بود، خلیفه از بالای دیوار حیات منزلش بر وی وارد شد و گفت:

«ای دشمن خدا خیال می کنی در این حال، خدا گناه تو را می پوشاند»

صاحب منزل که به یکباره خلیفه را در مقابل خود یافت، خطاب به او گفت: بر من عجله نکن. اگر من یک معصیت کردم تو سه گناه مرتکب شده ای. خدای فرموده است: تجسّس نکنید و تو کردی، خدای فرموده است: از در منزل وارد شوید و تو از بام حیات آمدی، خدای فرموده است: وقتی وارد منزل غیر خود شدید اجازه بگیرید و سلام کنید و تو نکردی، عمر گفت:

«فَهَلْ عِنْدَک مِنْ خَیرٍ انْ عَفَوْتُ عَنْک»
آیا خیری در تو یافت می شود، اگر تو را ببخشم.

آیا مرا می بخشی؟ و آیا از عمل خود دست برمیداری؟

آن مرد پاسخ مثبت داد، عمر او را عفو نمود و رها کرد و از منزلش خارج شد.[5]


پی نوشت ها:
[1] حجرات 12.
[2] کنز العمال- 31597.
[3]  وسایل الشیعه- جلد 18- صفحه 213.
[4] مستدرک الوسایل- جلد 18- صفحه 71.
[5] کنز العمال- 8827.

منبع: حوزه نت
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد