0
ویژه نامه ها

مبعث پیامبر

درس‌های ماندگار از سبک زندگی نبوی

در میان تمام کسانی که منابع دینی و مذهبی آنها را شایسته تبعیت و الگو معرفی کرده، پیامبراکرم(صلی الله علیه و اله) شخصیت ممتاز و برجسته‌ای است که فتح قله فضایل اخلاقی و مکارم دینی و مذهبی است، کسی که خدای متعال حامی و معرف او به بندگان بوده و ایشان را به عنوان برترین و شایسته‌ترین الگوی زندگی سعادتمند معرفی کرده است.
درس‌های ماندگار از سبک زندگی نبوی
همه ما انسان‌ها در زندگی نیازمند الگوی مناسب و شایسته برای دست‌یابی به زندگی سعادتمند هستیم، ولی با این وجود همه افراد در انتخاب الگو و اسوه مناسب مسیر صحیح و هوشمندانه را انتخاب نمی‌کنند به طور مثال برخی، کسانی را  سر لوحه زندگی خود قرار می‌دهند که خود هزاران چالش و مشکل ارتباطی و اخلاقی در زندگیشان قابل مشاهده است، به گونه‌ای که در ارتباط با اعضای خانواده نیز نتوانسته‌اند، احساس رضایت و خرسندی را برای زندگی خود به ارمغان آورند از این رو چگونه ممکن است این چنین افرادی شایسته تبعیت و پیروی هستند، باری به هر جهت عقل حکم می‌کند کسانی شایستگی مرجعیت و الگو شدن برای زندگی را دارند که خود فاتح فضائل اخلاقی بوده و خدای متعال نیز زندگی و سبک و سیاق زندگی آنها را مورد تأیید قرار داده باشد.

 
پیامبراکرم(ص) فاتح فضایل اخلاقی  

در میان تمام کسانی که منابع دینی و مذهبی آنها را شایسته تبعیت و الگو معرفی کرده، پیامبراکرم(صلی الله علیه و اله) شخصیت ممتاز و برجسته‌ای است که فتح قله فضایل اخلاقی و مکارم دینی و مذهبی است، کسی که خدای متعال حامی و معرف او به بندگان بوده و ایشان را به عنوان برترین و شایسته‌ترین الگوی زندگی سعادتمند معرفی کرده است: «لَقَد کانَ لَکُم فی رَسولِ اللَّهِ أُسوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَن کانَ یَرجُو اللَّهَ وَالیَومَ الآخِرَ وَذَکَرَ اللَّهَ کَثیرًا؛[1]مسلّماً برای شما در زندگی رسول خدا سرمشق نیکویی بود، برای آنها که امید به رحمت خدا و روز رستاخیز دارند و خدا را بسیار یاد می‌کنند». بهره گیری از یاقوت و مروارید‌های اخلاقی که در زندگی پیامبراکرم(صلی الله علیه و اله) وجود دارد به خوبی می‌تواند هر انسانی را از فراز و نشیب‌های زندگی مادی به سعادت و شادکامی واقعی و ابدی رهنمود سازد فقط باید در این خصوص کوتاهی و غفلت نکرد. در این نوشتاری سعی داریم به برخی از فاکتور و اصول‌های اخلاقی سبک زندگی پیامبراکرم(صلی الله علیه و اله و سلم) اشاره کرده و خوشه‌ای از سبک زندگی نبوی را برای زندگی سعادمند به ارمغان ببریم.
 

فاکتور و اصول‌های اخلاقی سبک زندگی پیامبراکرم(ص)

در این نوشتار سعی داریم به برخی از معارف و مبادی فکری و ذهنی سبک زندگی نبوی اشاره کنیم، معارفی که فقدان شناخت و معرفی آن در زندگی نوعی سردرگمی و نگرانی را برای زندگی انسان به وجود خواهد آورد.
 
فاکتور اول: آرامش و آسایش مطلق
خلل و کاستی‌های معرفتی در زندگی برخی افراد موجب شده است که آرامش و آسایش مطلق را در دنیای مادی جستجو کنند، از این رو گاهی برای این آرامش مسیر دست‌یابی به ثروت و زخارف مادی را کنکاش می‌کنند و گاهی در جستجوی جاه و مقام دنیوی سرگردان حیات مادی هستند، ولی شور بختانه اینکه بسیاری از این افراد حتی بعد از تصاحب مال و دارایی مادی و رسیدن به موقعیت‌های اجتماعی نیز احساس رضایتمندی و خوشبختی نمی‌کنند، در یک نگاه دیگر برخی افراد تا زمانی دینداری را قبول دارند که آسایش مادی و نیوی آنها فراهم شود و لذا به محض اینکه دنیای آنها در خطر می افتد قید دین‌داری را هم می‌زنند، در یک روایت بسیار زیبا و درس آموز از پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) نقل شده است: «الدُّنیا دارُ مِحنَة؛[2] دنیا، سراى محنت است». این مهم و واقعیت زندگی مادی در برخی از آیات قرآن کریم نیز مورد توجه و بیان قرار گرفته است: «یا أَیُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّکَ کادِحٌ إِلى‏ رَبِّکَ کَدْحاً فَمُلاقیهِ؛[3] اى انسان! تو با تلاش و رنج بسوى پروردگارت مى‏روى و او را ملاقات خواهى کرد!»گاهی اوقات کانون گرم زندگی در اثر این چنین قیاس‌های مذمومی روح آرامش را از زندگی سلب می‌کند، مقایسه کردن دارایی و امکانات خود با افرادی مرفه و متمکن موضوعی است که در اثر چشم دوختن به دارایی های دیگران در زندگی شکل می‌گیرد.مفسران قرآن کریم در ذیل این آیه شریف این چنین اشاره داشته‌اند: «این آیه اشاره به یک اصل اساسى در حیات همه انسان‌ها است، که همواره زندگى آمیخته با زحمت و رنج و تعب است، حتى اگر هدف رسیدن به متاع دنیا باشد، تا چه رسد به اینکه هدف آخرت و سعادت جاویدان و قرب پروردگار باشد، این طبیعت زندگى دنیا است، حتى افرادى که در نهایت رفاه زندگى مى‏کنند آنها نیز از رنج و زحمت و درد بر کنار نیستند».
 
فاکتور دوم: مثل یک مهمان و مسافر در دنیا
هر چند انسان باید در حیات مادی برای آبادانی و رونق آن تلاش و کوشش نماید، ولی از لحاظ بینشی نباید نگاهش به دنیا، نگاه اصالتی باشد، به عبارتی باید به این موضوع توجه داشته باشد که حیات مادی و دنیوی با تمام زیبایی‌ها و جذابیت‌هایی که دارد اصالت ندارد و اصالت و ماندگاری به حیات اخروی است، فراموش کردن این اصل مهم  زندگی موجب شده است برخی برای رسیدن به آمال و آرزوی‌های مادی دست به هر جنایت و خباثتی بزنند و تنها به دنبال آباد کردن حیات مادی باشند، هر چند در ظاهر مدعی ناپایداری دنیا هستند، ولی با این حال دغدغه‌های ذهنی و رویکرد عملی آنها چیز دیگری را بیان می‌کند، در منابع روایی سفارش‌های سودمند فراوانی از پیامبراکرم(صلی الله علیه و اله) نقل شده است که به دنبال اصلاح بینش افراد به دنیا است: «ما أصبَحَ فِی الدُّنیا أحَدٌ إلّا ضَیفا و مالُهُ عارِیَةٌ، فَالضَّیفُ مُنطَلِقٌ وَ العارِیَةُ مُؤَدّاةٌ؛[5]هیچ کس در دنیا نیست، مگر آن که میهمان است و دارایى‏اش عاریت. میهمان، رفتنى است و عاریت، بازگرداندنى».
 
فاکتور سوم: پرهیز از مقایسه‌های مذموم و ناپسند
یکی از مشکلات و دردهای زندگی امروزی نشأت گرفته از مقایسه‌های ناپسند و مذموم است، مقایسه‌هایی که در اثر چشم دوختن به مال و دارای‌های دنیوی شکل می‌گیرد و در نهایت منجر به شکل‌گیری حسادت، حرص و طمع و سایر رذایل اخلاقی در انسان می‌شود، گاهی اوقات کانون گرم زندگی در اثر این چنین قیاس‌های مذمومی روح آرامش را از زندگی سلب می‌کند، مقایسه کردن دارایی و امکانات خود با افرادی مرفه و متمکن موضوعی است که در اثر چشم دوختن به دارایی های دیگران در زندگی شکل می‌گیرد. پیامبر خدا(صلى الله علیه و آله) وقتى مى‏خواهد کسى همانند ابوذر را تربیت کند، به او توصیه مى‏کند که از مقایسه صعودى پرهیز کرده، از مقایسه نزولى استفاده نماید. او خود در این باره‏ مى‏فرماید: «أوصانى رَسولُ اللَّهِ صلى الله علیه و آله بِسَبعٍ: أن أنظُرَ إلى‏ مَن هُوَ دونی، و لا أنظُرَ إلى‏ مَن هُوَ فَوقی....[6]پیامبرخدا (صلى الله علیه و آله) مرا به هفت چیز سفارش کرد: این‏که نگاه کنم به کسى که پایین‏تر از من است و ننگرم به کسى که بالاتر از من است ...» در روایت دیگری علت این موضوع اینچنین تشریح شده است: «انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْکُمْ وَ لَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ فَوْقَکُمْ فَإِنَّهُ أَجْدَرُ أَنْ تَزْدَرُوا نِعْمَةَ اللَّه‏؛[7] و همان حضرت فرموده‏اند: به کسانى که از شما فروترند بنگرید و به کسانى که از شما فراترند منگرید که موجب آن مى‏شود نعمت‌هاى خدا را کوچک می‌شمارید».
 
فاکتور چهارم: مهربانی کن تا به تو مهربانی کنند
یک قاعده بسیار زیبای اصول زندگی، تلاش برای فراگیردکردن مهربانی و رحمت در حیات دنیوی است، اگر مهربانی در تمام ابعاد زندگی خانوادگی، اجتماعی، اقتصادی علمی و فرهنگی فراگیر شود به طور قطع و یقین آن جامعه رنگ و بوی الهی به خود خواهد گرفت، دیگر کسی به هم نوع خود ظلم نخواهد کرد و تنها به دنبال احسان و نیکی به دیگران هستند، در منابع روایی از پیامبراکرم(صلی الله علیه و اله) نقل شده است: «أَنَّهُ قال سَیِّدُ القَومِ خادِمُهُم؛[8]پیشوا و رئیس هر گروهی، خادم آن گروه است.]در منابع روایی نقل شده است». این یک درس بزرگ برای تمام سطوح زندگی است، اگر همگان بیاموزند که دنیا مکانی برای ریاست و سروری کردن بر مردم نیست، بهتر و بیشتر مهربانی می‌کردند، در روایتی دیگری در خصوص تشویق به مهربانى با یکدیگر از حضرت نقل شده است: پیامبر خدا(صلى الله علیه و آله ): «الراحِمونَ یَرحَمُهُم الرّحمنُ تبارکَ و تعالى، اِرحَمُوا مَن فی الأرضِ یَرحَمْکُم مَن فی السماءِ؛[9]خداى رحمانِ خجسته و والا، به مردمانِ دلرحم رحم مى کند . به ساکنان زمین رحم کنید تا آن که در آسمان است به شما رحم کند ».
 
پی‌نوشت‌ها:
[1]. سوره مبارکه الأحزاب آیه ۲۱.
[2]. عوالی اللئالی العزیزیة فی الأحادیث الدینیة، ج‏1، ص285.
[3]. سوره مبارکه انشقاق، آیه 6.
[4]. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج‏26، ص300 .
[5]. الفردوس: ج 4 ص 63 ح 6197 عن أبی سعید الخدری.
[6].الخصال، ج‏2، ص345.
[7]. روضة الواعظین و بصیرة المتعظین (ط - القدیمة)، ج‏2، ص454.
[8].  مکارم الأخلاق، ص251.
[9]. کنز العمّال: ج 3 ص 163 ح 5969 عن ابن عمر.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
همه ما پایتختی هستیم!
همه ما پایتختی هستیم!

همه ما پایتختی هستیم!

6 روش درمان بد غذایی در کودکان
6 روش درمان بد غذایی در کودکان

6 روش درمان بد غذایی در کودکان

نکاتی درباره ماندگاری ویروس کرونا روی لباس
نکاتی درباره ماندگاری ویروس کرونا روی لباس

نکاتی درباره ماندگاری ویروس کرونا روی لباس

دستور پخت مافین میوه ای
دستور پخت مافین میوه ای

دستور پخت مافین میوه ای

راهکارهایی برای از بین بردن مگس ها (بخش دوم)
راهکارهایی برای از بین بردن مگس ها (بخش دوم)

راهکارهایی برای از بین بردن مگس ها (بخش دوم)

طرز تهیه دو کیک خوشمزه و پرطرفدار
طرز تهیه دو کیک خوشمزه و پرطرفدار

طرز تهیه دو کیک خوشمزه و پرطرفدار

دستور پخت شیرینی ذرت
دستور پخت شیرینی ذرت

دستور پخت شیرینی ذرت

دستور پخت شیرینی هویج و بادام
دستور پخت شیرینی هویج و بادام

دستور پخت شیرینی هویج و بادام

دستور پخت رزت خامه ای بدون نیاز به فر
دستور پخت رزت خامه ای بدون نیاز به فر

دستور پخت رزت خامه ای بدون نیاز به فر

طرز تهیه مافین سیب و آناناس
طرز تهیه مافین سیب و آناناس

طرز تهیه مافین سیب و آناناس

طرز تهیه ژله برای شب یلدا
طرز تهیه ژله برای شب یلدا

طرز تهیه ژله برای شب یلدا

دستور پخت سه نوع باسلوق خوشمزه
دستور پخت سه نوع باسلوق خوشمزه

دستور پخت سه نوع باسلوق خوشمزه

عوامل ایجاد فرزند سالاری در خانواده
عوامل ایجاد فرزند سالاری در خانواده

عوامل ایجاد فرزند سالاری در خانواده

تاثیر محبت در تربیت و نشاط کودکان
تاثیر محبت در تربیت و نشاط کودکان

تاثیر محبت در تربیت و نشاط کودکان

طرز تهیه 3 کیک خوشمزه با شکلات نوتلا
طرز تهیه 3 کیک خوشمزه با شکلات نوتلا

طرز تهیه 3 کیک خوشمزه با شکلات نوتلا

طرز تهیه شارلوت شاه توت
طرز تهیه شارلوت شاه توت

طرز تهیه شارلوت شاه توت

طرز تهیه دسر تارت انار و شکلات
طرز تهیه دسر تارت انار و شکلات

طرز تهیه دسر تارت انار و شکلات

طرز تهیه شیرینی دوقلو
طرز تهیه شیرینی دوقلو

طرز تهیه شیرینی دوقلو

باغ گل کوکنهوف
باغ گل کوکنهوف

باغ گل کوکنهوف

مرز میان جوان مؤمن سکولار و جوان مؤمن انقلابی
مرز میان جوان مؤمن سکولار و جوان مؤمن انقلابی

مرز میان جوان مؤمن سکولار و جوان مؤمن انقلابی

جاذبه های رازآلود جهان
جاذبه های رازآلود جهان

جاذبه های رازآلود جهان