0
ویژه نامه ها

تفسیر نادرست قانون

فورمالیسم در اداره مدرن از اصول اولیه و پایه ای به شمار ‌می‌رود. اداره برای انجام وظایف قانونی خود لزوما باید چارچوب شکلی معینی داشته باشد.
تفسیر نادرست قانون
گاهی هرچند مقام صالح اداری در چارچوب صلاحیت خود مبادرت به انشای تصمیم و انجام عملی ‌می‌کند، ولی با این حال باز به حقوق شهروندان خدشه وارد خواهد کرد. علت این امر را ‌می‌توان در یکی از موارد زیر دانست:
 
در اغلب موارد مجری قانون باید به ارائه تفسیری اجرایی از آن مبادرت کند. روشن است همیشه که امکان به خطا رفتن مفسر در روند تفسیر به عمد یا سهو وجود دارد. نظارت بر اعمال دولتی برای یافتن اشتباهات تفسیری یکی از محک‌هایی است که با عنوان کلی مشروعیت یا قانونیت اعمال ‌می‌شود. تفسیر اشتباه ‌می‌تواند موجب تضییق حق و یا توسعه تکلیف برای شهروندان باشد.
 

عدم اجرای درست قانون

اداره موظف است که قانون را درست اجرا کند. نقض ابطال منجر شود. این تعهد از سوی اداره ‌می‌تواند به دعوای تفسیر نادرست موضوعات و وقایع اداره، در اغلب موارد باید توانایی تشخیص مصادیقی را که حکم قانون باید بر آن‌ها بار شود، داشته باشد. عدم توانایی اداره در تشخیص درست مصادیق قانونی در مواردی شاید با حقوق و آزادی‌های قانونی شهروندان در تعارض باشد. به همین دلیل متضرر از این اشتباه ‌می‌تواند در دادگاه اقامه دعوی کند.
 
برای نمونه اگر قانون به دلیل مسائل بهداشتی به مأمور شهرداری الزام کند که در هر کجا «سگ سیاه» دید، بکشد، اجرای این امر مستلزم احراز دو مطلب از سوی مأمور مزبور است. به بیان دیگر مصداق حکم مقنن به ناچار باید دو شرط داشته باشد: یکی آنکه سگ باشد و دیگر آنکه سیاه باشد. به این ترتیب هرگاه مأمور شهرداری سگ خاکستری یا گربه سیاه را بکشد، شهروند در صورت متضرر شدن، ‌می‌تواند این اقدام را مورد چالش حقوقی قرار دهد. یک چنین معیاری برای اولین بار در انگلستان و در سال ۱۹۳۹ در دعوای موسوم به « & White Collins v. Ministry of Health» به کار برده شد. در این دعوا مقام محلی از طرف قانون موظف شده بود تا برای ساختن مسکن به خرید اجباری زمین اقدام کند، به شرطی که زمین مزبور جزو زمین پارک، مکان عمو‌می ‌و یا تفریحی نباشد. در این دعوا دادگاه اعلام کرد که انجام این عمل مقید به قیودی است که بدون آن‌ها عمل غیرقانونی است.
 

عدم رعایت تشریفات قانونی

فورمالیسم در اداره مدرن از اصول اولیه و پایه ای به شمار ‌می‌رود. اداره برای انجام وظایف قانونی خود لزوما باید چارچوب شکلی معینی داشته باشد. روش مداری مزبور که در طول سال‌ها تجربه اداره گری بشر به وجود آمده، یکی از مهمترین راهکارهای مبارزه با فساد در نظام اداری محسوب ‌می‌شود. در برخی موارد قانون آیین خاصی را به منظور اجرای یک عمل اداری در نظر ‌می‌گیرد. برای نمونه انجام مناقصه و مزایده در خصوص غالب قراردادهای اداری و تشریفات کلی و جزیی آن در قوانین مربوطه به دقت ذکر ‌می‌شود. بدیهی است در صورتی که اداره در قبال این تشریفات هیچ مسئولیتی نداشته باشد، در نظر گرفتن آن‌ها از سوی مقنن، بیهوده خواهد بود؛ امری که بنا بر فرض اولیه، هرگز قابل انتساب به مقنن نیست.
 
البته همه اجزای تشریفاتی که در قوانین ذکر ‌می‌شوند، اهمیت یکسان ندارند. به این ترتیب ‌می‌توان تشریفات مزبور را به دو دسته اساسی و غیر اساسی تقسیم بندی کرد. تشریفات اساسی تشریفاتی است که از سوی مقنن به دلیل اهمیت فوق العاده ای که به لحاظ ارتباط با حقوق و آزادی‌های شهروندان و یا ایجاد نظم اداری دارد، مقرر ‌می‌شود و عدم رعایت آن‌ها ‌می‌تواند موجب ابطال. عمل شود. برای نمونه در جریان برگزاری مناقصه برای تهیه کالا و یا خدمات یکساله برای وزارتخانه و یا مؤسس‌های دولتی، عدم توجه به تشریفات مربوط به نگهداری پیشنهادات و الزامات مربوط به گشودن پیشنهادات در روز و محل مقرر، موجب ابطال مناقصه خواهد شد.
 

معیار عقلانیت

ماهیت مبهم و انتزاعی این معیار در مقایسه با معیارهای پیش گفته، احتیاط در کاربرد آن را ضروری ‌می‌کند. تداول و تداوم در به کارگیری این معیار خود ‌می‌تواند قضات اداری را به نوعی خودآیینی مضر دچار کند. تعریفی که در حقوق انگلستان تقریبا مورد قبول واقع شده، تعریفی است که در دعوای « Associated Provincial Picture House Ltd V Wednesbury Corporation» توسط لرد گرین ارائه شد «اگر تصمیم یک مقام اداری آنچنان بود که هیچ مقام اداری عاقلی هرگز چنین تصمیمی را اتخاذ ‌‌نمی‌کرد، دادگاه‌ها ‌می‌توانند درباره آن رسیدگی کنند». در این تصمیم گیری دادگاه به دنبال آن نیست که بداند یک مقام اداری در این چنین مواردی چه خواهد کرد، بلکه فقط ‌می‌خواهد بداند کدام تصمیم است که هیچ مقام اداری هرگز آن را اتخاذ نخواهد کرد.
 
صدور چنین تصمیماتی، بسته به وضعیت کل نظام حقوقی و اداری کشور ‌می‌تواند بسیار اتفاقی و برعکس امری عادی تلقی شود. در موارد اخیر به نظر ‌‌نمی‌رسد در نظام مزبور صلاحیت رسیدگی قضات از چنان مقبولیتی برخوردار باشد که بتواند، بر تصمیمات اداری تأثیر بگذارد. در کل، استناد به این معیار به عنوان آخرین راه چاره در نظر گرفته ‌می‌شود.
 
منبع: نظارت بر اعمال حکومت و عدالت اداری، آیت الله عباسعلی عمید زنجانی و دکتر ابراهیم موسی‌زاده، صص172-169، مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران، تهران، چاپ اول، 1389
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سندرم تورت یا تیک عصبی در کودکان
سندرم تورت یا تیک عصبی در کودکان

سندرم تورت یا تیک عصبی در کودکان

پمپئو: در خصوص حادثه نطنز اظهارنظر نمی‌کنم / شورای امنیت باید تحریم تسلیحاتی ایران را تمدید کند
پمپئو: در خصوص حادثه نطنز اظهارنظر نمی‌کنم / شورای امنیت باید تحریم تسلیحاتی ایران را تمدید کند

پمپئو: در خصوص حادثه نطنز اظهارنظر نمی‌کنم / شورای امنیت باید تحریم تسلیحاتی ایران را تمدید کند

اظهارنظر اخیر وزارت علوم درباره شیوه برگزاری آزمون‌ها و کنکور / تصمیم ستاد کرونا اولی بر نظرات هر مرجعی
اظهارنظر اخیر وزارت علوم درباره شیوه برگزاری آزمون‌ها و کنکور / تصمیم ستاد کرونا اولی بر نظرات هر مرجعی

اظهارنظر اخیر وزارت علوم درباره شیوه برگزاری آزمون‌ها و کنکور / تصمیم ستاد کرونا اولی بر نظرات هر مرجعی

دستاورد عظیم ملی در مقابله با کرونا را ساده انگاشتیم / بازگشایی‌ها آمارها را بالا برد
دستاورد عظیم ملی در مقابله با کرونا را ساده انگاشتیم / بازگشایی‌ها آمارها را بالا برد

دستاورد عظیم ملی در مقابله با کرونا را ساده انگاشتیم / بازگشایی‌ها آمارها را بالا برد

آزادی تاج الدین در قبال آزادی شهروند آمریکایی
آزادی تاج الدین در قبال آزادی شهروند آمریکایی

آزادی تاج الدین در قبال آزادی شهروند آمریکایی

فاصله‌مان با رهبر انقلاب را کم کنیم!
فاصله‌مان با رهبر انقلاب را کم کنیم!

فاصله‌مان با رهبر انقلاب را کم کنیم!

مواد غذایی​ که خستگی‌ را از بین می‌برد
مواد غذایی​ که خستگی‌ را از بین می‌برد

مواد غذایی​ که خستگی‌ را از بین می‌برد

این خوردنی‌ها باعث طول عمر می‌شود
این خوردنی‌ها باعث طول عمر می‌شود

این خوردنی‌ها باعث طول عمر می‌شود

احتمال بازگشت محدودیت‌های پایتخت/ برخورد با اصناف و بخش‌های متخلف
احتمال بازگشت محدودیت‌های پایتخت/ برخورد با اصناف و بخش‌های متخلف

احتمال بازگشت محدودیت‌های پایتخت/ برخورد با اصناف و بخش‌های متخلف

توسکستان بینظیرترین وتماشایی ترین جاده جنگلی در گرگان
توسکستان بینظیرترین وتماشایی ترین جاده جنگلی در گرگان

توسکستان بینظیرترین وتماشایی ترین جاده جنگلی در گرگان

راهکارهایی برای مقابله با سنگ کلیه
راهکارهایی برای مقابله با سنگ کلیه

راهکارهایی برای مقابله با سنگ کلیه

گسترش همکاری‌های نظامی و امنیتی ایران و سوریه
گسترش همکاری‌های نظامی و امنیتی ایران و سوریه

گسترش همکاری‌های نظامی و امنیتی ایران و سوریه

اعتراض روح الله زم به حکم اعدامش
اعتراض روح الله زم به حکم اعدامش

اعتراض روح الله زم به حکم اعدامش

بت گوران پرستشگاه هندوها در بندر عباس
بت گوران پرستشگاه هندوها در بندر عباس

بت گوران پرستشگاه هندوها در بندر عباس

استفاده از موبایل بر جنین چه تاثیری دارد؟
استفاده از موبایل بر جنین چه تاثیری دارد؟

استفاده از موبایل بر جنین چه تاثیری دارد؟

جزئیات ضبط مرحله دوم برنامه عصر جدید اعلام شد/ شرکت کنندگان تست کرونا می دهند
جزئیات ضبط مرحله دوم برنامه عصر جدید اعلام شد/ شرکت کنندگان تست کرونا می دهند

جزئیات ضبط مرحله دوم برنامه عصر جدید اعلام شد/ شرکت کنندگان تست کرونا می دهند

خواص و مضرات روغن نارگیل
خواص و مضرات روغن نارگیل

خواص و مضرات روغن نارگیل

علت ترور الهاشمی چه بود؟
علت ترور الهاشمی چه بود؟

علت ترور الهاشمی چه بود؟

هفتاد ملامیر قبرستانی در دل کوه
هفتاد ملامیر قبرستانی در دل کوه

هفتاد ملامیر قبرستانی در دل کوه

خواص اعجاب انگیز تخمه کدو تنبل
خواص اعجاب انگیز تخمه کدو تنبل

خواص اعجاب انگیز تخمه کدو تنبل

راجع به سندروم ویلیامز چه میدانید؟
راجع به سندروم ویلیامز چه میدانید؟

راجع به سندروم ویلیامز چه میدانید؟