بقعه میرحاج محمد - سرمک

میر حاج محمد نزد اهالی سرمک بسیار گرامی است. ایام پنج شنبه و دیگر روزهای تعطیل مخصوص ایام نوروز، به زیارتش می روند و کراماتی نیز از وی نقل می کنند.
دوشنبه، 20 ارديبهشت 1400
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
بقعه میرحاج محمد - سرمک
بقعه میرحاج محمد، در شهرستان دشتی، بخش شنبه و طسوج، دهستان طسوج و روی طول جغرافیایی ۵۱ درجه و ۵۲ دقیقه و عرض جغرافیایی ۲۸ درجه و ۲۸ دقیقه و در ارتفاع ۴۶ متری از سطح دریا قرار گرفته است. فاصله آن تا روستا در غرب، در حدود چهارصد متر و تا خورموج در شمال غرب، ۶۸ کیلومتر است. بقعه، روی تپه ای نسبتا بلند واقع شده و دارای چشم اندازی زیبا است. بنا، از سنگ و گچ ساخته شده و ابعاد آن 5.50 در5.60 متر است. در آهنی ۸۰ سانتی متری بقعه از جانب مشرق باز شده است و در جهات شمال، جنوب و غرب دارای سه پنجره آهنی به عرض ۵۰ سانتی متر جهت عبور هوا و روشنایی است. دیوارها، از داخل و خارج دارای پلاستر گچ می باشد و کف آن سیمانی و مفروش به موکت است.
 
بقعه دارای گنبدی عرقچینی است که در زیر آن قبری با نمای سنگ گرانیت، به ابعاد ۵۰×۱۸۰ و ارتفاع ۳۹ سانتی متری قرار دارد. قبر دارای سنگ نوشته ای به ابعاد ۳۶ در ۱۰ سانتی متر است که روی آن چنین حکاکی شده:
 
«الله بس یا رب به فریاد برس، هذا قبر مرحوم سعید قاید محمد بن على بن فرخ بهار شیخی (شیعی؟) فی تاریخ شهر جمادى الآخر اثنین و ثلاثین و تسعمائه (۹۳۲ ه. ق).»
 
شایسته ذکر است که این سنگ نوشته که در سال ۱۳۸۳ خورشیدی توسط سارقان اشیای عتیقه و به هنگام نبش قبر آشکار گردید، حدود ۱۲۵ سال پیش تر توسط خلیفه على (مدفون در کربلا) درون قبر میر حاج محمد دفن شده بود.
 
حکایت آن هم طبق گفته آقای ملاغلام کنگانی ساکن سرمک، چنین است: تا حدود ۱۲۵ سال پیش قبر میر حاج محمد اتاق نداشت. شبی میرحاج محمد به خواب خلیفه زائر على آمده و از وی می خواهد بر روی قبرش اتاقی بسازد. زمانی که خلیفه زایر علی و دیگران مشغول خاکبرداری و مرتب کردن قبر بودند، درون قبر، سنگ نوشته مذکور به همراه یک شمشیر، کاسه ای زردرنگ زردکی) و مقداری سکه طلا نمایان گردید. سنگ نوشته و کاسه، دوباره درون قبر باز گردانده می شود، اما شمشیر و سکه ها نگه داری شدند. سکه ها خرج هزینه بقعه شد و شمشیر هم بعد از مدتی ناپدید گشت.
 
به اعتقاد سالمندان و آگاهان روستا، شخص مدفون در این بقعه «میرحاج محمد»، از نسل امام کاظم علیه السلام است، که چند قرن پیش برای تبلیغ دین اسلام مخصوصا مذهب شیعه وارد پشتکوه دشتی و سپس روستای سرمک - که در آن زمان آباد و معروف بوده است . شده است. درباره این که وی از کجا به سرمک آمده، آگاهان و کهنسالان نظر واحدی ندارند. برخی می گویند از فراشبند فارس به این جا مهاجرت کرده است و برخی دیگر معتقدند که وی در بیرم فارس تذکره دارد و از آنجا به سرمک آمده است. هر دو گروه به نقل پیشینیان استناد می کنند.
 
مطابق سنگ قبر و نیز گفته مطلعان، میر حاج محمد، رهبر و پیشوای مردم منطقه پشتکوه دشتی بوده و در سال ۹۳۲ ه. ق یعنی در عصر صفویه، به مرگ طبیعی دار فانی را وداع گفته است.
 
میر حاج محمد نزد اهالی سرمک بسیار گرامی است. ایام پنج شنبه و دیگر روزهای تعطیل مخصوص ایام نوروز، به زیارتش می روند و کراماتی نیز از وی نقل می کنند. اهالی روستا در شب عاشورا و ساعاتی قبل از نماز صبح، در کنار بقعه اش حاضر شده و به نوحه خوانی و سینه زنی می پردازند و بعد از اقامه نماز صبح و خواندن فاتحه برای میرحاج محمد و خفتگان در اطرافش، دسته جمعی به روستا بر می گردند و خود را برای انجام مراسم ظهر عاشورا آماده می کنند.
 
خادم بقعه، خلیفه اسماعیل ریزی است. فعلا بقعه فاقد هرگونه امکانات رفاهی است. البته در اطرافش باغات لیمو و نخل و سایر مرکبات و نیز چشمه آب شیرین وجود دارد که می تواند مورد استفاده زوار قرار گیرد.
 
کنار بقعه میر حاج محمد، قبرستانی قدیمی با سنگ قبرهای منقش وجود دارد که حکاکی برخی از سنگ قبرها به دست «استاد شهبازی فیروزی آبادی» صورت گرفته است. قدیمی ترین سنگ قبری که موفق به خواندن خطوط آن شدیم، متعلق به فردی به نام مرحوم «حسین» است که در محرم سال ۱۱۲۷ هجری قمری فوت شده است. صاحبان این قبور اغلب از عشایر کوچ رو و از طایفه های جعفربیگی و على قیالو هستند. قبر «رضا» فرزند «هدان» مقتول به سال ۱۳۲۸ هجری قمری و «حاج حمزه خان صفری» فرزند «حاج زکی خان» از سرشناسان و نام داران طایفه على قیالو، در جوار همین بقعه است.
 
در محوطه اطراف بقعه، آثار قدیمی چندی دیده می شود که از جمله آنها می توان به یک تنوره آسیاب آبی از جنس سنگ و ساروج اشاره کرد که به فاصله ی کمی در ضلع شمال شرقی بقعه قرار دارد. این آثار، روایتگر آبادانی و رونق منطقه در دوران گذشته است. اگر اطراف بقعه کاوش های تحقیقی درستی صورت گیرد، به یقین آثار تاریخی بیشتری کشف خواهد شد که می تواند به تاریخ منطقه و سابقه سکونت در آن کمک فراوانی کند.
 
این بقعه، در فواصل زمانی مختلف بیش از چهار بار مرمت و باز سازی شده که قدیمی ترین آن حدود صد سال پیش توسط «خلیفه قربان علی» و آخرین بار آن حدود هفت سال پیش توسط «خلیفه اسماعیل ریزی» و به کمک نذورات مردمی صورت گرفته است.
 
منابع:
1. سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور جمهوری اسلامی ایران، ج ۱۱۱ (خورموج)، ص ۶۴.
۲. گفتگو با غلامحسین کنگانی، مطلع و معمر، ساکن سرمک، مورخ ۱۳۸۵/1/7
٣. گفتگو با سید جواد بهمنی، ۷۰ ساله، ساکن سرمک، مورخ ۱۳۸۴/1/11
۴. دست نوشته مورخ ۱۳۸۴/11/22 محسن جهانگیری، ساکن سرمک.
۵. دست نوشته مورخ ۱۳۸۵/1/15 بهرام جهانگیری، ساکن سرمک.
6. گفتگو با فتح الله رحیمی، از طایفه على قیالو، ساکن خورموج، مورخ ۱۳۸۹/10/25
7. مشاهدات نگارنده، مورخ ۱۳۸۵/1/7 و 1389/2/29
 
منبع: زیارتگاه‌های استان بوشهر، دفتر سوم، غلامحسین هادی نژاد دشتی، انتشارات وثوق، چاپ اول، قم، 1388ش، صص 105-102
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم