سخني کز سر معامله نيست

سخني کز سر معامله نيست شاعر : اوحدي مراغه اي عقل را اندرو مجامله نيست سخني کز سر معامله نيست بي‌ريا هيچ دم نخواهي زد بي‌رعونت قدم نخواهي زد وز حرام احتراز کردن تو آن نماز دراز کردن تو پيش بيگانه شب نخفتن دير روز بر سفره نان نخوردن سير گاه از ابدال قصه برگفتن گاهي از چل تنان خبر گفتن راست روراست، گر ز بهر خداست چيست؟ اين چيست؟ گر نه زرق و رياست گر نداني چرا نميري لال؟ هيچ داني که کيستند ابدال؟ آنکه عيب و هجا تواند ديد مرد غيب...

چهارشنبه، 3 فروردين 1390

تخمین زمان مطالعه:

موارد بیشتر برای شما

سخني کز سر معامله نيست

شاعر : اوحدي مراغه اي

عقل را اندرو مجامله نيست		سخني کز سر معامله نيست
بي‌ريا هيچ دم نخواهي زد		بي‌رعونت قدم نخواهي زد
وز حرام احتراز کردن تو		آن نماز دراز کردن تو
پيش بيگانه شب نخفتن دير		روز بر سفره نان نخوردن سير
گاه از ابدال قصه برگفتن		گاهي از چل تنان خبر گفتن
راست روراست، گر ز بهر خداست		چيست؟ اين چيست؟ گر نه زرق و رياست
گر نداني چرا نميري لال؟		هيچ داني که کيستند ابدال؟
آنکه عيب و هجا تواند ديد		مرد غيب از کجا تواند ديد؟
زانکه ابدال مي‌تراشي تو		به ز ابدال بوده باشي تو
چه کني ديو خويش را مشهور؟		ديو تست آنکه ديده‌اي از دور
ديو نيز از فرشته نشناسي		تو که کاچي ز رشته نشناسي
بر نپيچم سر از تو تا هستم		گر بگويي که: چيست در دستم؟
بگريز از ميان، که سود کني		بر چنين آتشي چه دود کني؟
مينهي دام و دانه از تزوير		بر سر راه پادشاه و امير
علما را ز خود بيازاري		بنشيني خود و دو باز آري
بر فلک بذله: کان نگونساريست		بر زمين طعنه: کين گرفتاريست
غنصر و طبع چيست؟ مزدوري		اختر و چرخ چيست؟ مجبوري
نه سرت را ز خلق و خالق شرم		نه به دانش دل تو گردد نرم
نقره‌اي بر سر مس اندوده		چيست اين ترهات بيهوده؟
کاتب از خط و از بنان گويد		تاجر از سود و از زيان گويد
امرا شوکت و سلاح و سپاه		وزرا راي نيک و قربت شاه
گفت: من بارها خدا ديدم		پير سالوس را بپرسيدم
گفتم: اي دل، تو نيک‌تر وادان		آتشم درفتاد از آن نادان
وانکه موسيست نور و ناري ديد		اينکه پيغمبرست باري ديد
از دو مرسل زيادتست چرا؟		شيخکي روز و شب چو خر به چرا
که ندارد، به خويشتن خندد		هر که حال به خويش در بندد
گر امام دهي شوي، يا شهر		به تکبر مريز بر کس زهر
اي کم ارزن، زنخ مزن به گزاف		تا به چند از مقام رابعه لاف؟
هر کسي آن عمل که کرد آن برد		او زني بود و گوي مردان برد
ما به رخ راه بيش و کم بسته		تو درم بر سر درم بسته
ما بدانسته روز و شب خاموش		تو ندانسته سال و مه به خروش
زآنچه داري تو شرم داشته‌ايم		اينکه داري تو ما گذاشته‌ايم
تو به نقاشي رواق و حرم		ما به گم کردن نشان قدم
همچنان گرد مير ميگردي		گر چه چون ما تو پير ميگردي
باشه چون پشه را شکار کند؟		پيش والي ولي چکار کند؟
بيش بينم که بر خداي کبير		اعتماد تو بر چماق امير
از خميرش سبک بر آور مشت		شيخ کو از امير گيرد پشت
تيغ سلطان به شحنه ارزانيست		تيغ درويش تيغ يزدانيست
کل فضولست، بي‌کلاهش کن		نفس گولست، سر به راهش کن
سر قيصر چنان به چاه افتد		دره، کز دست بيگناه افتد
به دعاي تو کس رها نشود		تا عصاي تو اژدها نشود
علم شاه در حمايت اوست		آنکه عون خداي رايت اوست
همه از جام ديو ساري مست		آه ازين ابلهان ديوپرست!
من درين شهرم و بخواهم گفت		گر چه داري تو راز خويش نهفت
گوشه‌ي‌عرصه گوش ميدارم		اينکه خود را خموش ميدارم
من بگويم، نگه ندانم داشت		گر کسي ديگر اين غلط بگذاشت
جان و دل گرد، تا خدا باشي		تا تو ريش و سري چو ما باشي
همه هم حرفتند و هم پيشه		گرگ در دشت و شير در بيشه
به رخ من چرا برآري بانگ؟		نه تو دينار داري و من دانگ
اين سقط چو نشد؟ آن سري سقطي؟		دو الف يک جهت به بي‌نقطي
اگر آن ريش و اهلي چه بري؟		تو به ريش و به جبه معتبري
در غم عشق مردمي بايد		گفت بگذار، گردمي بايد
که به تقدير حق نه خرسندي		زان چنين در بلا و در بندي
زآنچه او ميدهد قناعت کن		بنده‌اي، خيز و رخ به طاعت کن
تا دو نان برکني ز خالد و بکر		چيست اين زرق و شيد و حيله و مکر؟
که توکل نه بر خداي کني		زان بر مير و خواجه جاي کني