کار مملکت را تباه نباید کرد

فقط ۱۲۰ سال از شهادت مردی می گذرد که میرزاتقی خان نام داشت ملقب به امیرکبیر. از ده هزاوه بود. پدرش کربلایی محمدقربان در دستگاه قائم مقام اول سمت آشپزی داشت. در کودکی اش همبازی کودکان این خاندان بود و این نزدیکی باعث شد
پنجشنبه، 20 تير 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
کار مملکت را تباه نباید کرد
کار مملکت را تباه نباید کرد

 

پژوهشگر: رابعه موحد




 
فقط ۱۲۰ سال از شهادت مردی می گذرد که میرزاتقی خان نام داشت ملقب به امیرکبیر. از ده هزاوه بود. پدرش کربلایی محمدقربان در دستگاه قائم مقام اول سمت آشپزی داشت. در کودکی اش همبازی کودکان این خاندان بود و این نزدیکی باعث شد قائم مقام و پسرش میرزاابوالقاسم به تعلیم و تربیت میرزاتقی خان علاقه نشان دهند. هوش و شوق فراوان وی به یادگیری و آموختن مشوق اصلی قائم مقام به حمایت از این کودک بااستعداد بود.
اولین شغل وی در دستگاه حکومت قاجاریه، مامور محاسبات فیل خانه بود و چنان محاسبات دقیقی ارائه می داد که باعث تحسین همگان می شد. میرزا قائم مقام بزرگ در اواخر عمر به علت نابینایی خود امیر را مامور کرد در خواندن و نوشتن امور مملکت به او کمک کند. او سپس به مقام منشی گری نظام ارتقا یافت و کم کم مستوفی شد و با هیاتی همراه خسرومیرزا (پسر عباس میرزا) در سفری به روسیه توانست از تیره تر شدن روابط ایران و روسیه به خاطر قتل گریبایدوف جلوگیری کند. پس از مرگ امیرنظام زنگنه در سال ۱۲۵۷ به سمت وزارت نظام آذربایجان رسید. از آنجا که روز به روز محبوبیت و قدرت امیر در بین قشون آذربایجان بیشتر می شد حاجی میرزا آغاسی صدراعظم او را به منظور دور کردن از ایران به ارزنه الروم فرستاد تا به اختلافات عمیق و چندین ساله بین ایران و عثمانی رسیدگی کند؛ اختلافاتی که هیچ امیدی به حل آن نبود، اما امیر با موفقیت این ماموریت را به پایان رساند و در سال ۱۲۶۲ به ایران بازگشت. امیر در بازگشت خود با شورش اشرار آذربایجان مواجه شد و شخصاً برای آرام کردن شهر و جلوگیری از قتل و غارت ارامنه تبریز اقدام کرد و در سال ۱۲۶۴ با درایت کم نظیر خود توانست شاهزاده تهیدست و مقروض قاجار یعنی ناصر الدین میرزا را به تهران برساند تا به موقع در تخت شاهی جلوس کند. شب تاجگذاری، ناصرالدین شاه میرزاتقی خان را با دریافت خلعت مروارید دوزی به صدارت ایران برگزید و از فردای آن روز وی به رتق و فتق امور آشفته ایران پرداخت و به دوست و دشمن فهماند که روابط بین المللی اش با دول خارجه بر پایه احترام متقابل خواهد بود و اگر پای منافع ایران در میان باشد روس و انگلیس و فرانسه و عثمانی برایش یکسان است و با اینکه ناصر الدین شاه تمایلی به آگاهی و بیداری مردم نداشت به نشر روزنامه آغاز کرد و کار ترجمه کتب علمی خارجی را در ایران رواج داد، روابط پستی بین تهران و سایر شهرها را گسترش داد، کارخانه های نساجی، بلورسازی، چینی سازی و صنعت چاپ را وارد ایران کرد و به حمایت از تولیدکننده ایرانی پرداخت. او خرید روزنامه را برای موسسات دولتی اجباری کرد تا فرهنگ روزنامه خوانی را رواج دهد. سال ۱۲۶۶ بود که تصمیم به تاسیس دارالفنون گرفت و برای تعلیم علوم و صنعت و علوم نظامی پیشرفته مسیو جان را مامور کرد معلمانی از آلمان و اتریش استخدام کند. امیرکبیر به تشکیل نظام جدید لشگری اهمیت می داد و شکست های پی در پی ایران از روسیه را به علت فقدان نیروی نظامی منظم می دانست. وی در مدت کوتاهی ثبت و ضبط کارهای دولتی به ویژه وزارت خارجه را سر و سامان داد و دست سفرای خارجی به ویژه روس و انگلیس را از امور مملکت کوتاه کرد؛ در حالی که قبل از امیر حتی عزل و نصب های کوچک دولتی نیز با توصیه نامه ها و سفارشات دولتین انجام می گرفت. محبوبیت و قدرت امیر اطرافیان شاه را که روز به روز از قدرت بی دلیل و اقدامات خودسرانه شان کاسته می شد به هراس افکند و به تحریک شاه و توطئه چینی پرداختند. بی اعتنایی امیر به موقعیت ها و القاب درباریان و شاهزادگان و بی اعتنایی به فرنگی ها و تصمیمات آنان باعث متحد شدن دشمنان داخلی و خارجی امیر شد. و بالاخره آنها با همکاری مهدعلیا توانستند شاه را نسبت به امیر بدبین کنند. پنجشنبه ۱۹ محرم ۱۲۶۸ شاه از پذیرفتن روزانه امیر امتناع کرد. امیر رسم قاجاریه را نیک می دانست پس به خانه رفت و منتظر پیک شد؛ پیکی که می دانست خبر شومی دارد.
کار مملکت را تباه نباید کرد
دستخط عزل امیر از راه رسید. امیر به سختی توانست ملاقاتی دیگر با شاه داشته باشد و چنین گفت؛ مملکت را به نظام کردم. کارهای صعب را به کام کردم. دبیران و دفترخانه آراستم. لشگر و قورخانه پیراستم. اگر من نباشم کیست دیوان ایران را ارتقا دهد. به جای پاداش مرا کیفر مرد گناه نباید داد. کار مملکت را تباه نباید کرد.
شاه برآشفت. آقاخان نوری را به جای امیر نشاند. اقدامی که تا آخر عمر شاه باعث عذاب وی بود و می گفت بعد از امیر ۴۰ سال است که می خواهم از چوب آدم بتراشم، نمی شود.
امیر به کاشان تبعید شد. اما دل دشمنان آرام نبود زیرا یقین داشتند شاه از کرده خود پشیمان خواهد شد و ۴۰ روز توطئه های شیطانی شان منجر به این شد که دستور قتل امیر را از شاه گرفتند و شادمانه مردی به نام حاج علی خان مقدم مراغه یی را مامور اجرای این حکم ننگین کردند. این مرد توسط امیر به دربار آمده و سمت فراشباشی گرفته بود و توانسته بود در مدت کمی خود را به مهد علیا نزدیک کند. فراشباشی که قرار بود فردا صبح به کاشان برود و امیر را طبق دستور شاه راحت کند از ترس پشیمانی شاه شبانه با تیزروترین اسب به کاشان رفت در حالی که قبل از رفتن پیام شاه را دریافت کرد که باید فردا قبل از رفتن به کاشان به دیدار شاه برود. او شتابزده بود تا حکم را اجرا کند و پاداش بگیرد و با نیرنگی همسر امیر را که خواهر شاه بود از وی جدا کرد که امیر باید به حمام رود تا خلعتی را که شاه برای او فرستاده بپوشد و به حضور شاه برود. فراشباشی نه فرصت خداحافظی، نه اجازه وصیتنامه نوشتن را به امیر نداد و جانش را با حکمی که سراسر بیداد به ملک ایران بود گرفت. فراشباشی بعد از این جنایت بیشتر مورد اعتماد مهدعلیا شد، پاداش ها گرفت و فرزندانش راه فرهنگ را پیش گرفتند. فراشباشی داغی جاودانه بر دل ملت ایران و ننگی جاودانه بر پیشانی خاندان خویش نوشت. ننگی که هرگز پاک نمی شود و داغی که هر روزی که یک ایرانی یاد امیر کند هنوز تازه و جانکاهش می یابد. امیر مردی بود که مصمم بود رنسانسی در ایران به وجود آورد و به تایید تاریخ و اندیشمندان جهان بی شک او قادر به برپایی چنین قیامتی بود و بی سبب نیست که روی سنگ مزارش نوشتند؛ «مردی بزرگ تمام شد.» حدود ۱۶۰ سال از این سوگواری می گذرد؛ ۱۶۰ سالی که برای تاریخ پیرمان از یک چشم برهم زدنی نیز کوتاه تر است.

http://www.aftabir.com منبع : آفتاب

/ج

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران