بالا بلند عشوه گر نقش باز من

معشوق بلند قامت دلربای من -که با من چندان راست و یکرنگ هم نیست -داستان دراز زهد و پارسایی مرا کوتاه کرد و به پایان رساند؛ ته مانده ی زهد و پرهیز مرا به باد داد.
جمعه، 12 ارديبهشت 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
بالا بلند عشوه گر نقش باز من
بالا بلند عشوه گر نقش باز من

 

به کوشش: رضا باقریان موحد




 
بالا بلند عشوه گر نقش باز من *** کوتاه کرد قصّه ی زهد دراز من
دیدی دلا که آخر پیری و زهد و علم *** با من چه کرد دیده ی معشوقه باز من
می ترسم از خرابی ایمان که می برد *** محراب ابروی تو حضور نماز من
گفتم به دلق زرق بپوشم نشان عشق *** غمّاز بود اشک و عیان کرد راز من
مست است یار و یاد حریفان نمی کند *** ذکرش به خیر ساقی مسکین نواز من
یا رب کی آن صبا بوزد کز نسیم آن *** گردد شمامه ی کرمش کارساز من
نقشی بر آب می زنم از گریه حالیا *** تا کی شود قرین حقیقت مجاز من
بر خود چو شمع خنده زنان گریه می کنم *** تا با تو سنگدل چه کند سوز و ساز من
زاهد چو از نماز تو کاری نمی رود *** هم مستی شبانه و راز و نیاز من
حافظ ز گریه سوخت بگو حالش ای صبا *** با شاه دوست پرور دشمن گداز من

تفسیر عرفانی
1. معشوق بلند قامت دلربای من -که با من چندان راست و یکرنگ هم نیست -داستان دراز زهد و پارسایی مرا کوتاه کرد و به پایان رساند؛ ته مانده ی زهد و پرهیز مرا به باد داد.
2. ای دل! دیدی که سرانجام در این دوران پیری، چشم عاشق پیشه و زیباپسند من پس از عمری پارسایی و دانش اندوزی با من چه کرد و چه بلایی بر سر من آورد؟!
3. ای یار! این گونه که ابروی مجرابی شکل تو حضور نماز مرا از بین می برد، از تباهی دین و ایمان خود می ترسم.
4. با خود چنین اندیشیدم که با خرقه ی دروغین، نشانه ی عشق و عاشقی خود را پنهان کنم، ولی اشک من در هجران یار، راز مرا آشکار کرد؛ یعنی نشان داد که من در عشق خود صادق هستم، ولی در خرقه پوشی منافقم.
5. معشوق، سرمست و خوش است و از یاران یکدل و باده نوش یادی نمی کند؛ یادش به خیر، ساقی مهربان و مسکین نواز من که هیچ وقت دوستان هم پیاله ی خود را فراموش نمی کرد.
6. خداوندا! باد صبا که در بردارنده ی بوی خوش یار من است، کی خواهد وزید تا شمامه ی لطف و عنایتی که به همراه دارد، برای من کارسازی کند و درد مرا درمان نماید؟
7. در حال حاضر، خیال تو را در نظر می آورم و گریه می کنم و تصویر خیالی تو با اشک آمیخته می شود. می خواهم بر روی آب (اشک)نقش ببندم، ولی طبعاً چنین کاری مقدور نیست؛ این کار را می کنم به این امید که این عمل خیالی و مجازی به حقیقت بپیوندد و من واقعاً تو را ببینم.
8. من بر حال زار خود مانند شمع، در عین خنده، گریه می کنم تا ببینم که این سوز و گداز درونی من بر دل سنگ تو چه تأثیری خواهد داشت.
9. ای زاهد! حال که از نماز و عبادت تو کاری بر نمی آید، باز صد رحمت به مستی و راز و نیاز عاشقانه ی شبانه ی من که از نماز ریاکارانه ی تو بهتر است.
10. ای باد صبا! حافظ از شدت گریه به رنج افتاد و جانش سوخت؛ حال زار او را با شاه دولت پرور دشمن سوز بازگو کن.

منبع مقاله: باقریان موحد، رضا؛ (1390)، شرح عرفانی دیوان حافظ بر اساس نسخه دکتر قاسم غنی و محمد قزوینی، قم: کومه، چاپ اول

/م

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا
play_arrow
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا
نفتکش‌ها در تنگه هرمز طعمه مین شدند
play_arrow
نفتکش‌ها در تنگه هرمز طعمه مین شدند
یادش بخیر حسینیه... چه برو بیایی بود فاطمیه...
play_arrow
یادش بخیر حسینیه... چه برو بیایی بود فاطمیه...
لحظاتی منتشر نشده از دیدارهای صمیمانه خانواده‌های شهدا با رهبر شهید
play_arrow
لحظاتی منتشر نشده از دیدارهای صمیمانه خانواده‌های شهدا با رهبر شهید
پرتاب موشک تنها لحظاتی بعد از هدف قرار گرفتن یک پرتابگر دیگر
play_arrow
پرتاب موشک تنها لحظاتی بعد از هدف قرار گرفتن یک پرتابگر دیگر
بلینکن: جنگ با ایران ذخایر مهمات آمریکا را به‌شدت کاهش داده است + فیلم
play_arrow
بلینکن: جنگ با ایران ذخایر مهمات آمریکا را به‌شدت کاهش داده است + فیلم
ناتوانی کنگره آمریکا در تامین بودجه مورد نیاز بخش کنترل تردد هوایی + فیلم
play_arrow
ناتوانی کنگره آمریکا در تامین بودجه مورد نیاز بخش کنترل تردد هوایی + فیلم
لحظه انهدام پهپاد MQ1 در آسمان جزیرۀ قشم + فیلم
play_arrow
لحظه انهدام پهپاد MQ1 در آسمان جزیرۀ قشم + فیلم
گزارشگر دیدار ستارگان ایران و لبنان: پهپادهای اسرائیلی بالای ورزشگاه در حال پرواز هستند + فیلم
play_arrow
گزارشگر دیدار ستارگان ایران و لبنان: پهپادهای اسرائیلی بالای ورزشگاه در حال پرواز هستند + فیلم
استوری 25 آبان؛ سالروز حماسه و ایثار مردم اصفهان
play_arrow
استوری 25 آبان؛ سالروز حماسه و ایثار مردم اصفهان
حکمت‌های الهی بیماری؛ از کفارهٔ گناهان تا تازیانهٔ تربیتی
حکمت‌های الهی بیماری؛ از کفارهٔ گناهان تا تازیانهٔ تربیتی
خلاصه بازی ایران ۲ - فلسطین ۰
play_arrow
خلاصه بازی ایران ۲ - فلسطین ۰
روایت مهندس حاجی اسفندیاری از دو دهه همراهی با پدر موشکی
play_arrow
روایت مهندس حاجی اسفندیاری از دو دهه همراهی با پدر موشکی
انفجار مهیب کشتی متخلف حمل گاز مایع درر تنگه هرمز
play_arrow
انفجار مهیب کشتی متخلف حمل گاز مایع درر تنگه هرمز
جمله ماندگار سیدحسن نصرالله به شهید محمود باقری
play_arrow
جمله ماندگار سیدحسن نصرالله به شهید محمود باقری