بالا بلند عشوه گر نقش باز من

معشوق بلند قامت دلربای من -که با من چندان راست و یکرنگ هم نیست -داستان دراز زهد و پارسایی مرا کوتاه کرد و به پایان رساند؛ ته مانده ی زهد و پرهیز مرا به باد داد.
جمعه، 12 ارديبهشت 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
بالا بلند عشوه گر نقش باز من
بالا بلند عشوه گر نقش باز من

 

به کوشش: رضا باقریان موحد




 
بالا بلند عشوه گر نقش باز من *** کوتاه کرد قصّه ی زهد دراز من
دیدی دلا که آخر پیری و زهد و علم *** با من چه کرد دیده ی معشوقه باز من
می ترسم از خرابی ایمان که می برد *** محراب ابروی تو حضور نماز من
گفتم به دلق زرق بپوشم نشان عشق *** غمّاز بود اشک و عیان کرد راز من
مست است یار و یاد حریفان نمی کند *** ذکرش به خیر ساقی مسکین نواز من
یا رب کی آن صبا بوزد کز نسیم آن *** گردد شمامه ی کرمش کارساز من
نقشی بر آب می زنم از گریه حالیا *** تا کی شود قرین حقیقت مجاز من
بر خود چو شمع خنده زنان گریه می کنم *** تا با تو سنگدل چه کند سوز و ساز من
زاهد چو از نماز تو کاری نمی رود *** هم مستی شبانه و راز و نیاز من
حافظ ز گریه سوخت بگو حالش ای صبا *** با شاه دوست پرور دشمن گداز من

تفسیر عرفانی
1. معشوق بلند قامت دلربای من -که با من چندان راست و یکرنگ هم نیست -داستان دراز زهد و پارسایی مرا کوتاه کرد و به پایان رساند؛ ته مانده ی زهد و پرهیز مرا به باد داد.
2. ای دل! دیدی که سرانجام در این دوران پیری، چشم عاشق پیشه و زیباپسند من پس از عمری پارسایی و دانش اندوزی با من چه کرد و چه بلایی بر سر من آورد؟!
3. ای یار! این گونه که ابروی مجرابی شکل تو حضور نماز مرا از بین می برد، از تباهی دین و ایمان خود می ترسم.
4. با خود چنین اندیشیدم که با خرقه ی دروغین، نشانه ی عشق و عاشقی خود را پنهان کنم، ولی اشک من در هجران یار، راز مرا آشکار کرد؛ یعنی نشان داد که من در عشق خود صادق هستم، ولی در خرقه پوشی منافقم.
5. معشوق، سرمست و خوش است و از یاران یکدل و باده نوش یادی نمی کند؛ یادش به خیر، ساقی مهربان و مسکین نواز من که هیچ وقت دوستان هم پیاله ی خود را فراموش نمی کرد.
6. خداوندا! باد صبا که در بردارنده ی بوی خوش یار من است، کی خواهد وزید تا شمامه ی لطف و عنایتی که به همراه دارد، برای من کارسازی کند و درد مرا درمان نماید؟
7. در حال حاضر، خیال تو را در نظر می آورم و گریه می کنم و تصویر خیالی تو با اشک آمیخته می شود. می خواهم بر روی آب (اشک)نقش ببندم، ولی طبعاً چنین کاری مقدور نیست؛ این کار را می کنم به این امید که این عمل خیالی و مجازی به حقیقت بپیوندد و من واقعاً تو را ببینم.
8. من بر حال زار خود مانند شمع، در عین خنده، گریه می کنم تا ببینم که این سوز و گداز درونی من بر دل سنگ تو چه تأثیری خواهد داشت.
9. ای زاهد! حال که از نماز و عبادت تو کاری بر نمی آید، باز صد رحمت به مستی و راز و نیاز عاشقانه ی شبانه ی من که از نماز ریاکارانه ی تو بهتر است.
10. ای باد صبا! حافظ از شدت گریه به رنج افتاد و جانش سوخت؛ حال زار او را با شاه دولت پرور دشمن سوز بازگو کن.

منبع مقاله: باقریان موحد، رضا؛ (1390)، شرح عرفانی دیوان حافظ بر اساس نسخه دکتر قاسم غنی و محمد قزوینی، قم: کومه، چاپ اول

/م

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم