سه‌شنبه، 22 بهمن 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

مجازات عیب جویان و غیبت کنندگان

پرسش :

از دیدگاه قرآن، «عیب جویان» و «غیبت کنندگان» چه عذابی دارند؟


پاسخ :
پاسخ اجمالی:
«عیب جویی» و «غیبت» از گناهان کبیره است؛ زیرا آبرو و حیثیتِ افراد با ایمان را بر باد مى دهد و لذا «قرآن» وعده دوزخ به آنها داده و مى فرماید: «واى بر هر عیبجوى غیبت کننده اى، همان کس که اموالى را جمع آورى و شماره کرده، گمان مى کند اموالش او را جاودانه مى سازد، چنین نیست، بزودى در آتش خرد کننده پرتاب مى شود». به نظر مى رسد تمام کسانى که دیگران را مسخره می کنند و با نیشِ زبان و حرکاتِ چشم و آبرو در پشت سر و پیشِ رو، در جستجوى پرده برداشتن از عیب افراد هستند تا حیثیتشان را بر باد دهند نیز مشمول این آیه می شوند.

پاسخ تفصیلی:
«عیب جویی» و «غیبت» از گناهان کبیره است؛ زیرا آبرو و حیثیت افرادِ با ایمان را بر باد مى دهد، همان سرمایه اى که هم وزن خون انسان و احیاناً از آن بالاتر است و لذا «قرآن مجید» وعده عذاب دوزخ درباره آن داده و مى فرماید: «وَیْلٌ لِکُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ * اَلَّذِی جَمَعَ مَالاً وَ عَدَّدَهُ * یَحْسَبُ اَنَّ مَالَهُ اَخْلَدَهُ * کَلَّا لَیُنْبَذَنَّ فِی الْحُطَمَةِ»(1)؛ (واى بر هر عیبجوى غیبت کننده اى * همان کس که اموالى را جمع آورى و شماره کرده [بى آنکه حلال و حرام آن را حساب کند] * گمان مى کند اموالش او را جاودانه مى سازد * چنین نیست، بزودى در آتش خرد کننده پرتاب مى شود).

در تفسیر معناى «هُمزَة» و «لُمَزَة» در میان مفسّران گفتگو بسیار است. این دو واژه، صیغه مبالغه است که از ماده «هَمْز» و «لَمْز» (بر وزن رمز) گرفته شده، بعضى هر دو را به یک معنا یعنى عیبجویى و غیبت تفسیر کرده اند؛ در حالى که بعضى اوّلى را به معناى عیبجویى آشکار و دوّمى را به معناى عیبجویى پنهان و با اشاره چشم و ابرو و مانند آن دانسته اند و بعضى اوّلى را به معناى غیبت کردن و دوّمى را به معناى عیبجویى روبرو، دانسته اند.

به هر حال به نظر مى رسد تمام کسانى که دیگران را به باد استهزاء مى گیرند و با نیشِ زبان و حرکات چشم و ابرو در پشت سر و پیشِ رو، در جستجوى عیب افراد یا پرده برداشتن از عیوب پنهانى و آشکار ساختن آنها هستند تا حیثیت اشخاص را بر باد دهند مشمول این آیه خواهند بود و همان گونه که آنها شخصیت دیگران را در هم مى شکنند در قیامت آتش دوزخ - که «حُطَمَه»؛ (درهم شکننده) است - تمام وجود آنها را در هم مى کوبد و مى شکند!، این افراد در حقیقت شرورترین خلق خدا هستند چنان که در حدیثى از پیامبر اکرم (صلى الله علیه و آله) آمده است که فرمود: [شما را از شرورترین افرادتان خبر بدهم؟! عرض کردند آرى اى رسول خدا!] پیامبر فرمود: «اَلْمَشَّائُونَ بِالنِّیَّةِ، اَلْمُفْرِقُونَ بَیْنَ الْأَحِبَّةِ، اَلْبَاغُونَ لِلْبُرَئاءِ الْمَعَایِبَ»(2)؛ (آنها که بسیار سخن چینى مى کنند و در میان دوستان جدایى مى افکنند و در میان افرادِ پاک و بی گناه عیب جویى مى کنند).

پی نوشت:
(1). سوره همزه، آیات 1 الی 4.
(2). الکافی، کلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق‏، محقق / مصحح: غفارى، على اکبر و آخوندى، محمد، دار الکتب الإسلامیة، تهران، ‏1407 قمری، چاپ: چهارم، ج 2 ، ص 369، (باب النمیمة)؛ الجامع لأحکام القرآن، قرطبى، محمد بن احمد، انتشارات ناصر خسرو، تهران، 1364 شمسی، چاپ: اول، ج 20، ص 181.

منبع: پیام قرآن‏، مکارم شیرازى، ناصر، تهیه و تنظیم: جمعى از فضلاء، دار الکتب الاسلامیة‏، تهران‏، ‏1386 شمسی‏، چاپ: نهم، ج 6، ص 296.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم