سه‌شنبه، 22 بهمن 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

مجازات عیب جویان و غیبت کنندگان

پرسش :

از دیدگاه قرآن، «عیب جویان» و «غیبت کنندگان» چه عذابی دارند؟


پاسخ :
پاسخ اجمالی:
«عیب جویی» و «غیبت» از گناهان کبیره است؛ زیرا آبرو و حیثیتِ افراد با ایمان را بر باد مى دهد و لذا «قرآن» وعده دوزخ به آنها داده و مى فرماید: «واى بر هر عیبجوى غیبت کننده اى، همان کس که اموالى را جمع آورى و شماره کرده، گمان مى کند اموالش او را جاودانه مى سازد، چنین نیست، بزودى در آتش خرد کننده پرتاب مى شود». به نظر مى رسد تمام کسانى که دیگران را مسخره می کنند و با نیشِ زبان و حرکاتِ چشم و آبرو در پشت سر و پیشِ رو، در جستجوى پرده برداشتن از عیب افراد هستند تا حیثیتشان را بر باد دهند نیز مشمول این آیه می شوند.

پاسخ تفصیلی:
«عیب جویی» و «غیبت» از گناهان کبیره است؛ زیرا آبرو و حیثیت افرادِ با ایمان را بر باد مى دهد، همان سرمایه اى که هم وزن خون انسان و احیاناً از آن بالاتر است و لذا «قرآن مجید» وعده عذاب دوزخ درباره آن داده و مى فرماید: «وَیْلٌ لِکُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ * اَلَّذِی جَمَعَ مَالاً وَ عَدَّدَهُ * یَحْسَبُ اَنَّ مَالَهُ اَخْلَدَهُ * کَلَّا لَیُنْبَذَنَّ فِی الْحُطَمَةِ»(1)؛ (واى بر هر عیبجوى غیبت کننده اى * همان کس که اموالى را جمع آورى و شماره کرده [بى آنکه حلال و حرام آن را حساب کند] * گمان مى کند اموالش او را جاودانه مى سازد * چنین نیست، بزودى در آتش خرد کننده پرتاب مى شود).

در تفسیر معناى «هُمزَة» و «لُمَزَة» در میان مفسّران گفتگو بسیار است. این دو واژه، صیغه مبالغه است که از ماده «هَمْز» و «لَمْز» (بر وزن رمز) گرفته شده، بعضى هر دو را به یک معنا یعنى عیبجویى و غیبت تفسیر کرده اند؛ در حالى که بعضى اوّلى را به معناى عیبجویى آشکار و دوّمى را به معناى عیبجویى پنهان و با اشاره چشم و ابرو و مانند آن دانسته اند و بعضى اوّلى را به معناى غیبت کردن و دوّمى را به معناى عیبجویى روبرو، دانسته اند.

به هر حال به نظر مى رسد تمام کسانى که دیگران را به باد استهزاء مى گیرند و با نیشِ زبان و حرکات چشم و ابرو در پشت سر و پیشِ رو، در جستجوى عیب افراد یا پرده برداشتن از عیوب پنهانى و آشکار ساختن آنها هستند تا حیثیت اشخاص را بر باد دهند مشمول این آیه خواهند بود و همان گونه که آنها شخصیت دیگران را در هم مى شکنند در قیامت آتش دوزخ - که «حُطَمَه»؛ (درهم شکننده) است - تمام وجود آنها را در هم مى کوبد و مى شکند!، این افراد در حقیقت شرورترین خلق خدا هستند چنان که در حدیثى از پیامبر اکرم (صلى الله علیه و آله) آمده است که فرمود: [شما را از شرورترین افرادتان خبر بدهم؟! عرض کردند آرى اى رسول خدا!] پیامبر فرمود: «اَلْمَشَّائُونَ بِالنِّیَّةِ، اَلْمُفْرِقُونَ بَیْنَ الْأَحِبَّةِ، اَلْبَاغُونَ لِلْبُرَئاءِ الْمَعَایِبَ»(2)؛ (آنها که بسیار سخن چینى مى کنند و در میان دوستان جدایى مى افکنند و در میان افرادِ پاک و بی گناه عیب جویى مى کنند).

پی نوشت:
(1). سوره همزه، آیات 1 الی 4.
(2). الکافی، کلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق‏، محقق / مصحح: غفارى، على اکبر و آخوندى، محمد، دار الکتب الإسلامیة، تهران، ‏1407 قمری، چاپ: چهارم، ج 2 ، ص 369، (باب النمیمة)؛ الجامع لأحکام القرآن، قرطبى، محمد بن احمد، انتشارات ناصر خسرو، تهران، 1364 شمسی، چاپ: اول، ج 20، ص 181.

منبع: پیام قرآن‏، مکارم شیرازى، ناصر، تهیه و تنظیم: جمعى از فضلاء، دار الکتب الاسلامیة‏، تهران‏، ‏1386 شمسی‏، چاپ: نهم، ج 6، ص 296.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران