اقبال و ادبار دنیا
امام علی علیه السلام فرمودند:
لِکُلِّ مُقْبِلٍ إِدْبَارٌ وَ مَا أَدْبَرَ کَأَنْ لَمْ یَکُنْ.
برای هر چیز که به انسان رو کند برگشتی است و هر چه برگشت و از بین رفت چنان است که وجود نداشته است.
نهج البلاغه، حکمت 144
شرح حدیث:
یک روز به یک نفر پول دنیا روی می آورد و به دیگری شهوت دنیا و به سوی مقام و ریاست دنیا باید دانست که همه اینها را حتی در زمان زنده بودن ما از ما می گیرند و مثل آن است که از اول وجود نداشته است.
امام علیه السلام چه منظوری از بیان مطلب فوق دنبال می کند که احتمال می رود می خواهد بفرماید ای انسان اقبال دنیا فریب ندهد چون عاریه و موقتی است خواه ناخواه از تو می گیرند و به دیگری می دهند. حالا کو چشم بینا و دل بیدار که وقتی صاحب چیزی شد خود را گم نکند و دلبسته آن چیز نشود و چه بزرگمردان و زنانی هستند آنانی که به پیروی از مولایشان علی علیه السلام هنگام روی آوردن چنین چیزهایی حداقل استفاده را میکنند و از اضافات آن بیزاری می جویند و خود را اسیر و دربند زرق و برق دنیا نمی کنند.
دل منه بر دنیی و اسباب او***ز آنکه از وی کس وفاداری ندید
کس عسل به نیش از ین دکان نخور ***کس رطب بی خار از این بستان نچید
بی تکلف هر که دل بر وی نهاد***چون بدیدی خصم خود می پرورید
امام علیه السلام در جای دیگر فرمود:
عِبادَ اللَّهِ اءُوصِیکُمْ بِالرَّفْضِ لِهَذِهِ الدُّنْیَا التَّارِکَهِ لَکُمْ وَ إِنْ لَمْ تُحِبُّوا تَرْکَها(1)
بندگان خدا شما را سفارش میکنم به ترک این دنیا که شما را رها می کند اگرچه میل به ترک آن نداشته باشید.
اهل سلوک مانند مردم عادی فکر نمی کنند که مال و جان خود را در راه رضای پروردگار فدا کنند بلکه به رتبه ای رسیده اند که برای خود مال و جانی تصور نمی کنند و چون دل از دنیا و متعلقاتش تخلیه کرده اند می گویند مال خدا را در راه رضای خدا انفاق می کنیم و برای خود چیزی قایل نیستیم.
زهی همت که حافظ راست کز دنیا و عقبی***نباید هیچ در چشمش به جز خاک سر کویت
پی نوشت:
1- نهج البلاغه خطبه 98
منبع: حدیث زندگی: شرح حکمت های نهج البلاغه، کاظم ارفع، تهران: پیام عدالت،1390.
امام علیه السلام چه منظوری از بیان مطلب فوق دنبال می کند که احتمال می رود می خواهد بفرماید ای انسان اقبال دنیا فریب ندهد چون عاریه و موقتی است خواه ناخواه از تو می گیرند و به دیگری می دهند. حالا کو چشم بینا و دل بیدار که وقتی صاحب چیزی شد خود را گم نکند و دلبسته آن چیز نشود و چه بزرگمردان و زنانی هستند آنانی که به پیروی از مولایشان علی علیه السلام هنگام روی آوردن چنین چیزهایی حداقل استفاده را میکنند و از اضافات آن بیزاری می جویند و خود را اسیر و دربند زرق و برق دنیا نمی کنند.
دل منه بر دنیی و اسباب او***ز آنکه از وی کس وفاداری ندید
کس عسل به نیش از ین دکان نخور ***کس رطب بی خار از این بستان نچید
بی تکلف هر که دل بر وی نهاد***چون بدیدی خصم خود می پرورید
امام علیه السلام در جای دیگر فرمود:
عِبادَ اللَّهِ اءُوصِیکُمْ بِالرَّفْضِ لِهَذِهِ الدُّنْیَا التَّارِکَهِ لَکُمْ وَ إِنْ لَمْ تُحِبُّوا تَرْکَها(1)
بندگان خدا شما را سفارش میکنم به ترک این دنیا که شما را رها می کند اگرچه میل به ترک آن نداشته باشید.
اهل سلوک مانند مردم عادی فکر نمی کنند که مال و جان خود را در راه رضای پروردگار فدا کنند بلکه به رتبه ای رسیده اند که برای خود مال و جانی تصور نمی کنند و چون دل از دنیا و متعلقاتش تخلیه کرده اند می گویند مال خدا را در راه رضای خدا انفاق می کنیم و برای خود چیزی قایل نیستیم.
زهی همت که حافظ راست کز دنیا و عقبی***نباید هیچ در چشمش به جز خاک سر کویت
پی نوشت:
1- نهج البلاغه خطبه 98
منبع: حدیث زندگی: شرح حکمت های نهج البلاغه، کاظم ارفع، تهران: پیام عدالت،1390.
