اخلاق و توصیه‌ها
امام صادق علیه السلام فرمودند:
صَومُ شَهرِ رَمَضانَ فَرضٌ فی کُلِّ عامٍ، وأدنى ما یَتِمُّ بِهِ فَرضُ صَومِهِ: العَزیمَةُ مِن قَلبِ المُؤمِنِ عَلى صَومِهِ بِنِیَّةٍ صادِقَةٍ، وتَرکُ الأَکلِ وَالشُّربِ وَالنِّکاحِ فی نَهارِهِ کُلِّهِ، وأن یَجمَعَ فی صَومِهِ التَّوَقِّیَ لِجَمیعِ جَوارِحِهِ وکَفَّها عَن مَحارِمِ اللّهِ رَبِّهِ مُتَقَرِّبا بِذلِکَ کُلِّهِ إلَیهِ؛ فَإِذا فَعَلَ ذلِکَ کانَ مُؤَدِّیا لِفَرضِهِ.
روزه ماه رمضان، در هر سال، واجب است و کمترین چیزهایى که وجوب روزه اش با آنها به کمال مى رسد، تصمیم قلبى مومن است (که آن را با نیّت راست، روزه بدارد) و در تمام روز، خوردن و آشامیدن و آمیزش را ترک کند و در روزه اش تلاش خود را در نگهدارى همه اعضایش از حرام هاى الهى قرار دهد و با همه اینها به خداوند، تقرّب بجوید. پس اگر چنین کند، واجبِ این ماه را ادا کرده است.
بحار الانوار: ج ۹۶ ص ۲۹۴
امام سجاد علیه السلام در دعاى خویش هنگام ورود به ماه رمضان فرمودند:
اللّهُمَّ ... وأعِنّا عَلى صِیامِهِ بِکَفِّ الجَوارِحِ عَن مَعاصیکَ وَاستِعمالِها فیهِ بِما یُرضیکَ؛ حَتّى لا نُصغِیَ بِأَسماعِنا إلى لَغوٍ، ولا نُسرِعَ بِأَبصارِنا إلى لَهوٍ، وحَتّى لا نَبسُطَ أیدِیَنا إلى مَحظورٍ، ولا نَخطُوَ بِأَقدامِنا إلى مَحجورٍ، وحَتّى لا تَعِیَ بُطونُنا إلاّ ما أحلَلتَ، ولا تَنطِقَ ألسِنَتُنا إلاّ بِما مَثَّلتَ، ولا نَتَکَلَّفَ إلاّ ما یُدنی مِن ثَوابِکَ، ولا نَتَعاطى إلاَّ الَّذی یَقی مِن عِقابِکَ.
خداوندا! ... ما را بر روزه دارىِ این ماه یارى کن، با نگه داشتن اعضا از نافرمانى ات و به کارگیرى آنها در آنچه خشنودت مى سازد، تا آن که با گوش هایمان به بیهوده گوش نسپاریم و با چشم هایمان به بازیچه نشتابیم و دستان خویش را به آنچه ممنوع است، نگشاییم و با گام هایمان، به سوى آنچه حرام است، راه نپوییم، و تا آن که شکممان جز از آنچه حلال کرده اى، پُر نشود و زبان هایمان جز به آنچه فرموده اى، گویا نشود و خود را جز در آنچه ما را به پاداش تو نزدیک مى سازد، به زحمت نیفکنیم و جز به آنچه از کیفرت باز مى دارد، نپردازیم.
صحیفه السجادیه: دعای ۴۴
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
ما مِن عَبدٍ صالِحٍ یُشتَمُ فَیَقولُ : إنّی صائِمٌ سَلامٌ عَلَیکَ لا أشتِمُکَ کَما شَتَمتَنی، إلاّ قالَ الرَّبُّ ـ تَبارَکَ وتَعالى ـ : «اِستَجارَ عَبدی بِالصَّومِ مِن شَرِّ عَبدی، فَقَد أجَرتُهُ مِنَ النّارِ».
هیچ بنده شایسته‌اى نیست که دشنامش دهند و بگوید: «من روزه دارم. سلام بر تو! به تو دشنام نمى دهم، آن گونه که دشنامم دادى»، مگر آن که پروردگار متعال گوید: «بنده من از شرّ بنده من، به روزه پناه برد. من هم او را از آتش، پناه دادم».
الکافی: ج ۴ ص ۸۸