تشدیدهای جدید غول‌آسا

مطالعۀ مدهای سادۀ برانگیختگی هسته، که تشدیدهای غول‌آسا نام دارند، از اهمیت شایان توجهی برخوردار است. این مدهای برانگیختگی به حرکت همدوسِ بخش...

شنبه، 11 شهريور 1396

ترانزیستورهای ابررسانا

چندین سال است که پژوهشگران در تعدادی از آزمایشگاه‌های صنعتی، به ویژه در آزمایشگاه‌های IBM، استفاده از پیوند ژوزفسون را به عنوان کلیدهای قطع و...

شنبه، 11 شهريور 1396

تحول آموزش فیزیک در بریتانیا (1)

چکیده: در گذشته در بریتانیا،‌ فیزیک را از طریق مطالعة تاریخ فیزیک فرا می‌گرفتند. در این اواخر معلوم شده است که چنین ره‌یافتی دیگر امکان‌پذیر...

شنبه، 11 شهريور 1396

تحول آموزش فیزیک در بریتانیا (2)

طی سال‌های 1925 تا 1950 به‌تدریج از اعتبار روش تاریخی کاسته شد. یکی از مشکلات، ناشی از این بود که آن مباحثی از فیزیک که در سال آخر دبیرستان...

شنبه، 11 شهريور 1396

تحول آموزش فیزیک در بریتانیا (3)

برای نشان دادن صدها ایدة نادرستی که در درس‌های فیزیک تدریس شده‌اند، تنها دو مثال ذکر می‌کنم. این نمونه‌ها از کتاب‌های درسی «پروژة مهندسی و علوم...

شنبه، 11 شهريور 1396

تجسم مدارهای پوسته‌ای

تعیین دقیق توزیع بار در هسته‌ها، از طریق اطلاعات حاصل از آزمایش‌های پراکندگی الکترون فراهم می‌شود. چگالی بار مشاهده شده، در داخل هسته کاملاً...

شنبه، 11 شهريور 1396

اصطلاح‌شناسی اخترشناسی

ستاره‌ای بسیار بزرگ که اندازه‌ی آن را می‌توان با منظومه‌ی شمسی مورد مقایسه قرار داد. ابرغول‌ها حدود 100 تا 1000 بار درخشان‌تر از خورشیدند و...

پنجشنبه، 9 شهريور 1396

مدل‌های جهان

کیهان‌شناسی مطالعه ماهیت کل جهان است. در کیهان‌شناسی، طرح مدل‌های فرضی از جهان و تطبیق آن‌ها با مشاهدات مورد بحث قرار می‌گیرد. در این مطالعات،...

پنجشنبه، 9 شهريور 1396

جهان چيست؟

کلمه‌ي جهان براي مشخص کردن کل فضا و تمام محتواي آن به کار مي‌رود و کيهان‌شناسي به مطالعه‌ي کل جهان اطلاق مي‌شود. جهان مورد بحث در کيهان‌شناسي...

پنجشنبه، 9 شهريور 1396

انبساط جهان

بشر قرن‌ها اين تصور را داشت که جهان ايستاست و هيچ حرکتي در آن وجود ندارد. در نخستين مدل‌هاي تبيين جهان صرفاً حرکت سيارات مورد نظر قرار مي‌گرفت...

پنجشنبه، 9 شهريور 1396

سیاهچاله‌ها

برای شناخت بسیاری از جنبه‌های سیاهچاله‌ها، باید با ماهیت نسبیت قدری آشنایی داشت. آلبرت اینشتین (1879-1955)، در اوایل سده‌ی بیستم، با یافتن راهی...

پنجشنبه، 9 شهريور 1396

کهکشان راه شیری

گرچه کاوش‌های زیادی در مورد کهکشان محلی ما یعنی راه شیری انجام گرفته است ولی باز هم آن را به عنوان یکی از کهکشان‌های ناشناخته‌ی فضای اطراف خود...

پنجشنبه، 9 شهريور 1396

کوتوله‌های سفید

کوتوله‌های سفید، که تعدادشان در کهکشان ما نسبتاً زیاد است، آخرین مرحله‌ی تکامل بسیاری از ستاره‌ها هستند. در حالی که برخی از ستارگان پرجرم ممکن...

پنجشنبه، 9 شهريور 1396

ابرنواختران

ستارگانی که جرم کم یا متوسط دارند، مراحل نهایی زندگی خود را - به صورت غول‌های سرخ- به آرامی سپری می‌کنند، اما ستارگان بسیار پرجرم‌تر از خورشید...

پنجشنبه، 9 شهريور 1396

ویژگی‌های خورشید

هر ستاره بیشتر حیات معمولی خود را در موقعیتی نسبتاً پایدار می‌گذراند. ستارگانی با جرم‌های مختلف که در این شرایط هستند رشته اصلی ستارگان را می‌سازند....

پنجشنبه، 9 شهريور 1396

غول‌های سرخ

ستاره، پس از سپری کردن بیشتر عمر خود در رشته‌ی اصلی، مرحله‌ای نهایی از نور افشانی خود را به صورت غول سرخ آغاز می‌کند. اطلاق چنین عنوانی، ناشی...

پنجشنبه، 9 شهريور 1396

فضای بین ستاره‌ای

ماده‌ی میان ستاره‌ای عبارت است از گاز و غبار که عموماً به صورت ابرهایی نسبتاً چگال بافت می‌شوند. ئیدروژن که فراوان‌ترین عنصر جهان است، بیشترین...

چهارشنبه، 8 شهريور 1396

شکل‌گيري ستارگان

پيش از آنکه ستاره‌اي بتواند شکل بگيرد، ابري از گاز و غبار مي‌بايد خود را به نحوي از محيط ميان ستاره‌اي جدا کند. ابر جدا شده بايد به چنان ابعادي...

چهارشنبه، 8 شهريور 1396

تابش ستارگان

اگر به ماهیت واقعی ستارگان پی ببریم می‌توانیم حتی بدون استفاده از ابزارهای خاص، فاصله آن‌ها را تخمین بزنیم. اگر فرض کنیم که ستارگان نیز مانند...

چهارشنبه، 8 شهريور 1396

آيا ستاره‌ها هم حرکت مي‌کنند؟

با چشم غير مسلح فقط مي‌توان حرکت‌هاي ظاهري ستارگان را، که ناشي از چرخش و گردش زمين هستند، ديد. ولي اندازه‌گيري‌هاي دقيق نشان مي‌دهند که ستارگان...

چهارشنبه، 8 شهريور 1396