یادداشتی کوتاه پیرامون کتابی کهن از شمال ایران درباره فقه ناصر اطروش

در سفری که سال گذشته به واتیکان داشتم، عکسبرداری شماری از نسخ خطی آنجا را برای مرکزی در ایران سفارش دادم. از آن جمله نسخه ای ارزشمند درباره فقه...

چهارشنبه، 1 ارديبهشت 1395

هویت واقعی کتاب اثبات الرجعة منسوب به فضل بن شاذان

در مقاله "کتاب الملاحم فضل بن شاذان" در رابطه با کتابهای فضل بن شاذان در زمینه موضوعات قائمیت، رجعت و ملاحم سخنی رفت. در آنجا گفته شد که کتاب...

چهارشنبه، 1 ارديبهشت 1395

نور الحقیقة ونَور الحدیقة

بدون هیچ توضیح مقدماتی باید این نکته را متذکر شوم که کتابی که توسط جناب سید محمد جواد جلالی و با مقدمه عالمانه استاد سید محمد حسین جلالی، سالها...

چهارشنبه، 1 ارديبهشت 1395

نوادر المعجزات؛ کتابی غیر اصیل

سالها پیش از سوی مؤسسة الامام المهدی در قم و زیر نظر آقای سید محمد باقر موحد ابطحی کتابی به نام نوادر المعجزات منتشر شد، که بر روی جلد و در مقدمه،...

چهارشنبه، 1 ارديبهشت 1395

نسخه شناسی آثار شیخ طوسی

از آثار بسیار برجسته شیخ طوسی، کتاب تمهید الاصول وی که در شرح بخش کلامی اثر استادش شریف مرتضی با عنوان جمل العلم والعمل است، نیازمند انتشاری...

چهارشنبه، 1 ارديبهشت 1395

نمونه ای از دفاتر محدثان: کتاب الاختصاص منسوب به شیخ مفید

عدم صحت انتساب مجموع کتاب الاختصاص به دانشمند و متکلم و فقیه بلند مرتبه امامیه، شیخ مفید امر بسیار روشنی است و در این مورد کمترین تردیدی وجود...

چهارشنبه، 1 ارديبهشت 1395

نسخه تفسیر ما نزل من القرآن فی أهل البیت؛ اثری از جعفر بن محمد بن مالک الفزاری

در مقاله مربوط به حسین بن سعید بن الأزهر، دو منبع از منابع تفسیر فرات را معرفی کردیم(در سایت کاتبان). تفسیر فرات کوفی منابع دیگری نیز دارد. از...

چهارشنبه، 1 ارديبهشت 1395

مقام علمی و فرهنگی شیخ طوسی

1- شیخ ابو جعفر محمد بن الحسن الطوسی، فقیه، اصولی، مفسر، متکلم و محدث برجسته شیعه امامیه، یکی از بزرگترین مفاخر فرهنگی ایران و اسلام است. شخصیت...

چهارشنبه، 1 ارديبهشت 1395

کتابی کلامی از یک نویسنده اهل بیهق

آقا بزرگ تهرانی در الذریعة (۲۲/۱۲۱)، کتابی کلامی را از یک نویسنده بیهقی معرفی می کند که در آن نویسنده از هم شهری خود، فرید خراسان ابن فندق و...

چهارشنبه، 1 ارديبهشت 1395

کتابی درباره مناظرات قرآنی

در ادبیات اسلامی، کتابهای بسیاری درباره دانش جدل و آداب و احکام و قواعد آن نوشته شده است؛ بیشتر از سوی فقیهان و اصولیان و متکلمان اهل سنت. برخی...

چهارشنبه، 1 ارديبهشت 1395

کتابخانه ابن شهرآشوب

اتان کلبرگ در کتابی گرانقدر، بر اساس آثار موجود ابن طاووس، مجموعه آثاری را که او در کتابخانه گرانقدر شخصی خود و یا در کتابخانه های عمومی و خصوصی...

چهارشنبه، 1 ارديبهشت 1395

کتاب النصوص شیخ صدوق

کتاب النصوص شیخ صدوق از کتابهای مهمی در رابطه با اثبات امامت امامان و تسلسل امامت و روایات دوازده امام بوده که متأسفانه علی الظاهر از میان رفته...

چهارشنبه، 1 ارديبهشت 1395

اختلاف ترجمه‌های قرآن براساس دستور زبان عربی و ساختار آن

در این مقاله، نقش دستور زبان عربی و ساختار آن که به نوعی موجبات اختلاف در ترجمه‌های فارسی قرآن کریم را فراهم نموده است، مورد بررسی قرار گرفته...

سه‌شنبه، 31 فروردين 1395

بررسی زبان شناختی واژه‌ی قرآنی «کفر»

کاربرد واژه‌ها در معانی حقیقی یا مجازی زمان خود از ویژگی‌هایی است که هر گوینده‌ای در کلام خویش به آن اهتمام ویژه دارد. براین اساس، معانی‌ای که...

سه‌شنبه، 31 فروردين 1395

زبان قرآن

نظر عموم مسلمانان از دیرباز بر آن است که قرآن بر زبان قریش نازل شده است. زبان همه‌ی اشعار و خطبه‌های جاهلی نیز زبان قریش بوده است. عموم خاورشناسان...

سه‌شنبه، 31 فروردين 1395

درنگی بر واژه قرآنی «صلاة»

واژه «صلاة» یکی از مهم‌ترین واژه‌های قرآنی است که در آیات متعددی به کار رفته است. دانشمندان نیز در پژوهش‌های خود، درباره‌ی این واژه، مفاهیم گوناگونی...

سه‌شنبه، 31 فروردين 1395

کشاکش بر سر زبان بهشت

از میانه‌ی سده‌ی سوم ق، زبان فارسی رو به شکوفایی و پویایی نهاد و نوعی رسمیت یافت. اما این زبان، در مسیر تکامل خود بر سنگلاخی ناهنجار که در هر...

سه‌شنبه، 31 فروردين 1395

کتاب المبانی لنظم المعانی ابن بسطام الطحیری کرامی مذهب

حدود شش سال پیش مقاله ای از نویسنده این سطور در کتاب ماه دین منتشر شد درباره کرامیه که در آن پاره‌ای از متون کرامی تازه‌یاب را معرفی و تحلیل...

سه‌شنبه، 31 فروردين 1395

کتاب المناقب؛ کتابی غیر اصیل

چند ماهی پیشتر به مناسب مقاله ای برگرفته از کتاب در دست آماده سازی نویسنده این سطور با عنوان میراث غلات، در رابطه با کتاب عیون المعجزات در همین...

سه‌شنبه، 31 فروردين 1395

رشید الدین فضل الله و یکی از نفیس ترین نسخه های خطی اسلامی

شخصیت خواجه رشید الدین وزیر فضل الله بن ابی الخیر بن عالی (یا غالی) هَمَدانی از برخی جهات در تمدن اسلامی بی نظیر است. علاوه بر نقش و سهم سیاسی...

سه‌شنبه، 31 فروردين 1395