باروری و توسعه‌ی اقتصادی یا اجتماعی؟

نظریه‌های فراوانی درباره‌ی دلایل كاهش باروری وجود دارد. یكی از برجسته‌ترین آنها مُدل تعیین باروری گری بكر است. اگرچه بكر نظریه‌ی خود را به عنوان بسط « تحلیل مالتوس» معرفی كرد و هرچند كه نظریه وی بسیاری از
سه‌شنبه، 14 دی 1395
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: علی اکبر مظاهری
موارد بیشتر برای شما
باروری و توسعه‌ی اقتصادی یا اجتماعی؟
 باروری و توسعه‌ی اقتصادی یا اجتماعی؟

 

نویسنده: آمارتیا سن
مترجم: وحید محمودی
 

نظریه‌های فراوانی درباره‌ی دلایل كاهش باروری وجود دارد. یكی از برجسته‌ترین آنها مُدل تعیین باروری گری بكر (1) است. اگرچه بكر نظریه‌ی خود را به عنوان بسط « تحلیل مالتوس» معرفی كرد و هرچند كه نظریه وی بسیاری از مشخصه‌های تحلیل مالتوسی (مانند دیدن خانواده به عنوان یك واحد تصمیم‌گیری كه در درون آن هیچ انقسامی وجود ندارد) را داراست، نتیجه‌گیری مالتوس در مورد این كه ثروت میزان رشد جمعیت را افزایش، و نه كاهش، می‌دهد را رد می‌كند. در تحلیل بكر اثرات توسعه اقتصادی بر سرمایه‌گذاری در بهبود كیفیت زندگی كودكان (مانند سرمایه‌گذاری در امر آموزش) نقش مهمی بازی می‌نماید.
برخلاف رویكرد بكر، نظریه‌های اجتماعی كاهش باروری، به تغییرات در سلایق اشاره دارند كه نتیجه توسعه اجتماعی مانند بسط آموزشی و بالاخص آموزش زنان است. البته، این یكی از رابطه‌هایی است كه كندرسه بر آن تأكید كرده است. به هر صورت، ما باید بین این دو تغییر تمایز قایل شویم: 1-تغییر در تعداد كودكان مورد درخواست خانواده به رغم سلایق تغییر یافته ناشی از تأثیر تغییر مخارج و منافع و 2- جابجایی در این سلایق و ترجیحات در نتیجه‌ی تغییر اجتماعی، مانند اصلاح هنجارهای مقبول گروهی و وزن بیشتر قایل شدن برای علایق زنان در اهداف جمعی خانواده. كندرسه بر هدف اولی و بكر بر هدف ثانوی تأكید دارد.
همچنین، موضوع ساده‌ی دسترسی به امكانات پیش‌گیری از زایمان و ترویج آگاهی فن‌آوری در این حوزه می‌تواند بر اندازه خانواده و باروری اثر بگذارد. به رغم شك و تردید اولیه در مورد این موضوع، امروزه به طور معقولی آشكار شده كه آگاهی و استطاعت عملی در مورد رفتار باروری خانواده در كشورهایی كه میزان زایمان بالا و امكانات پیش‌گیری محدودی دارند، بسیار اثرگذار است. برای مثال، كاهش شدید باروری در بنگلادش،‌ به وضوح با جنبش برنامه‌ریزی خانواده و بویژه دسترسی به آگاهی و امكانات ارتباط داشته است. قابل توجه است كه بنگلادش موفق شده میزان باروری را از 6/1 در سال 1980 به 3/4 در سال 1996 كاهش دهد. این موفقیت، دیدگاهی را كه می‌گوید مردم كشورهای كمتر توسعه‌یافته از برنامه‌ریزی داوطلبانه خانواده استقبال نمی‌كنند بی‌اعتبار كرد. با وجود این موفقیت، بنگلادش هنوز راه طولانی در رسیدن به سطح معقول میزان باروری (یعنی حدود 2 یا 2/1) در پیش دارد. این میزان باروری به امكانات كنترل زایمان كمتری نیاز دارد.

پی‌نوشت‌

1.Gary Beker

منبع مقاله :
سن، آمارتیا، (1394)، توسعه به مثابه آزادی، ترجمه‌ی وحید محمودی، تهران: دانشگاه تهران، مؤسسه‌ انتشارات، چاپ چهارم

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی