بايد گريست

براي پي بردن به راز خوب يا بد بودن گريه و اينکه آيا بايد آن را نشانه ي ضعف بدانيم يا عاملي موثر در رسيدن به آرامش ، پاي صحبت هاي دکتر محمدرضا خدايي ، روان پزشک و عضو هيات علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توان بخشي نشستيم .
سلامت : گريه کردن واقعاً مي تواند آرامش بخش باشد ؟
به طور کلي مي توان گريه را به عنوان يک حالت هيجاني قوي معرفي کرد . حالت و واکنشي دفاعي که هميشه هم در مواقع غم و ناراحتي در افراد بروز نمي کند و ممکن است فرد در مواجهه با شادي ، فشار روحي شديد يا حتي استيصال هم حس نياز به گريه کردن را تجربه کند . اين واکنش هيجاني در همه ي افراد وجود دارد و اگر به طور متعادل و خارج از افراط و تفريط استفاده شود ، به هيچ عنوان از نظر روان شناسي امري مذموم به شمار نمي آيد . تخليه رواني به وسيله ي گريه کردن در برابر ترس ، اضطراب ، غم و شادي امري طبيعي است که در وجود هر کس نهاده شده و بروزش باعث کاهش شديد استرس و در نتيجه کاهش بار فشار روحي در افراد مي شود .
سلامت : پس اينکه آقايان به خاطر مرد بودنشان گريه را نشانه ضعف مي دانند ، برايشان دردسرساز نيست ؟
ببينيد ! همه ي آدم ها بنا به جنسيت ، ژنتيک و فرهنگي که در آن بزرگ شده اند ، عکس العملهاي مختلفي در مقابله با حوادث دارند . اما خانم ها به طور کلي بيشتر برون ريز هستند و شايد به همين خاطر باشد که کمتر به بيماري هاي حاد روحي و قلبي دچار مي شوند و معمولاً آقايان به دليل درون ريز بودن ، بيشتر احساسات شان را در وجود خود حس ميکنند و شايد در نتيجه همين امر است که نشانه هاي استرس ، بيماري هاي قلبي و حتي ناراحتي هاي حاد روحي بيشتر در وجودشان شعله ور مي شود . متاسفانه در فرهنگ ما هم اين کلام جا افتاده است که : « مرد که گريه نمي کند » و اي کاش افرادي که از اين قبيل جملات در برابر اشک ريختن پسربچه اي نگران استفاده مي کنند ، بدانند که همين اشک ها باعث تلطيف روح او و افزايش قدرت تحمل اش مي شود .
سلامت : تمسک به گريه به عنوان ابزاري براي رسيدن به اهداف هم جزو مزاياي گريه به شمار مي رود ؟
به هيچ عنوان . همان طور که گفته شد ، اثربخشي گريه تا وقتي است که افراط و تفريط در آن راه پيدا نکند . گريه اگر بنا به زمينه هاي خانوادگي و تربيتي فرد تبديل به ابزاري براي رسيدن به خواسته ها و جلب توجه ديگران شود ، مانند قهر کردن يا قشقرش به راه انداختن ، تقويتي منفي به حساب خواهد آمد و جلب توجه منفي و استفاده از گريه به عنوان اهرم فشار ، خود نوعي اختلال شخصيت محسوب مي گردد .
سلامت : بنابراين نقش اطرافيان در اين رابطه بايد چگونه باشد ؟
بي توجهي ! البته اين بي توجهي به شرايط فرد هم بستگي دارد . اگر گريه واقعاً از روي استيصال و در جهت کمک طلبيدن از اطرافيان باشد ، نبايد به آن بي توجه بود . اما اگر احساس کرديم که فرد مي خواهد با گريه اش ما را تحت فشار قرار دهد ، تنها راه کار بي توجهي است . دقت کنيد که در برخورد با اين گونه افراد از متلک گفتن و توهين کردن بپرهيزيد زيرا در اين صورت باز هم فرد گمان مي کند حرص شما را درآورده و به خواسته اش رسيده يا حداقل به آن نزديک شده است .
سلامت : و در نهايت اينکه حمايت عاطفي پس از گريه کردن ، فرد را وابسته بار نمي آورد ؟
وابستگي انسان ها به يکديگر ، داشتن زندگي اجتماعي و تکيه آنها به هم يکي از برجسته ترين و بهترين ويژگي هاست . گريه امري غريزي و نوعي برون ريزي مثبت است که مي تواند فرد را در محکم کردن ارتباطات اجتماعي اش ياري کند . اينکه فرد خودمحور باشد ، بار مشکلاتش را به تنهايي به دوش بکشد ، درون ريز باشد و گريه را نشانه ي ضعف و افسردگي بداند که اصلا درست نيست . گريه مي تواند تحمل و صبر انسان ها را نسبت به مشکلات افزايش دهد و اگر تفريطي در آن نباشد ، وابستگي اش هم مثبت است .
منبع: روزنامه سلامت - شماره 225
/خ