معرفت را چگونه کسب می کنیم؟

بخش اعظم رآلیسم معاصر به شدت حول علم و مسائل علمی از نوع فلسفی آن دور می زند. این حرکت بیشتر در قرن بیستم رخ داده و با رشد مکاتب فکری جدید از قبیل تجربه گرایی منطقی و تحلیل زبانی مرتبط بوده است.
چهارشنبه، 11 دی 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
معرفت را چگونه کسب می کنیم؟
جان لاک John Locke به پیروی تقریبی از بیکن تلاش کرد توضیح دهد که چگونه معرفت را کسب می کنیم. او به یک کار فلسفی تقریبأ معمولی اقدام کرد تا زمینه برخی مزخرفاتی که مردم را از کسب شناخت باز می دارد، روشن سازد. در این زمینه تلاش می کرد اندیشه را از آنچه بیکن به آنها عنوان «بت» داده بود، رها سازد.
 
لاک در انگلستان متولد شد و فرزند یک حقوقدان محلی بود. در مدرسه وست مینسترا و دانشکده کلیسای مسیح در آکسفورد، جایی که بعدا در آن جا به کار مشغول شد، تحصیل کرد. تحصیلات او شتتی و مدرسی بود. بعدها به این شتت پشت کرد و ریشه های ارسطویی و رغبت مدرسی آن را به مناظره، که صرفا آن را کشمکش و ریا کاری می دانست، مورد حمله قرار داد.
 
کمک لاک به رآلیسم، تحقیقات او در مورد میزان و قطعیت شناخت انسان بود. او خاستگاه اندیشه را در اشیاء متعلق به ذهن یا آنچه که ذهن به آن توجه می کند، ردیابی می کرد. به نظر لاک چیزی به عنوان اندیشه‌های ذاتی وجود ندارد. ذهن در هنگام تولد به لوحی سفید می ماند که اندیشه‌ها بر آن نقش می بندد. بنابراین، تمام شناختها از منابع مستقل از ذهن یا در نتیجه تأمل  پیرامون داده های به دست آمده از منابع مستقل حاصل می شود. به تعبیر دیگر، تمام اندیشه‌ها ناشی از تجربه از طریق احساسه و تأمل است.
 
لاک آن قدرها به ماهیت ذهن نپرداخت، بلکه بر این موضوع متمرکز شد که ذهن چگونه به اندیشه یا شناخت می رسد. او می گفت که اشیاء خارجی وجود دارد و با دو گونه کیفیت، کیفیتهای اولیه از قبیل سختی، اندازه و حرکت، و کیفیتهای ثانوی از قبیل رنگ، مزه، بو، صدا و سایر کیفیتهای حسی متعین می شود. می توان کیفیتهای اولیه را عینی (به دلیل ارتباط مستقیم با عین خارجی) و کیفیتهای ثانوی را ذهنی (به دلیل وابستگی به تجربه انسان) نامید.
 
لاک تجربه گرا بود. او عینیت و عملی بودن را مورد توجه قرار می داد، در حالی که ایده‌آلیسم انتزاعی را قابل اعتماد نمی دانست؛ در نتیجه به عقیده او آنچه می دانیم همان است که تجربه می کنیم. ما کیفیت اشیا را خواه کیفیات مادی باشد یا ذهنی، تجربه می کنیم. داده هایی که ذهن با آنها عمل می کند، داده هایی تجربی است و هنگامی که از خارج به ما می رسد، ذهن می تواند تجارب را تلفیق کرده آنها را نظم ببخشد و همچنین می تواند نسبت به عملکردهای خود، آگاهی کسب کند. بنابراین، شناخت به احساس و تأمل وابسته است.
 
لاک در مورد ماهیت دنیای عینی خارج حرف زیادی برای گفتن ندارد. او اساسا وجود آن را بدیهی می انگاشت و این وجود را با «اصل جوهر»، یعنی این که جوهر یا واقعیت خارجی پشتیبان لازم تجربه است، تبیین می کرد. بنابراین، او واقعیت را مستقل می انگاشت بدون این که برای اثبات آن تلاش کند. کمک بزرگ او به فلسفه، توجه دادن عمیق نسبت به تجربه فردی بود. زمینه تحقیق او به جای تعمق در مورد آگاهی های ذاتی یا واقعیت مادی مستقل، تجربه فردی و شناخت انسان بود. همانگونه که در کتاب اندیشه‌هایی در باب تعلیم و تربیت بیان شده، دیدگاههای لاک در مورد تعلیم و تربیت به اندازه اندیشه‌های عمیق او در مورد شناخت شناسی، نظری نیست. دیدگاه‌های او، اندیشه‌هایی عملی در مورد رفتار، تنبلی، تشویق و تنبیه و سایر کلیات فرایند تربیتی است. اندیشه‌های لاک به نوعی تعلیم و تربیت «اشرافی» که تعلیم و تربیت انگلستان عمیقا از آن ریشه می گیرد منجر می شود. می توان گفت که علی رغم گرایش فلسفی لاک به دموکراسی، نظرات تربیتی او به نخبه گرایی آشرافی بسیار نزدیک است.
 
بخش اعظم رآلیسم معاصر به شدت حول علم و مسائل علمی از نوع فلسفی آن دور می زند. این حرکت بیشتر در قرن بیستم رخ داده و با رشد مکاتب فکری جدید از قبیل تجربه گرایی منطقی و تحلیل زبانی مرتبط بوده است. در عین حال، همراه با این رشد، اعتقاد به موضوع محوری استقلال نیز استمرار داشته است.
 
دو نفر از سرشناس ترین چهره های رالیسم معاصر، آلفرد ثرث وایتهد و برتراند راسل بودند این دو دانشمند مشترکات فراوانی داشته از جمله این که هر دو انگلیسی بودند و در نوشتن مطالب ریاضی همکاری می کردند. سرانجام، هر دو به تدریس در برخی از دانشگاه‌های سرشناس ایالات متحده پرداخته، به تعلیم و تربیت علاقه مند شدند و در مورد آن کتاب نوشتند.
 
با این همه مشترکات، هر کدام گرایش فلسفی خاص خود را در پیش گرفتند. گرایش فلسفی وایتهد، تحقیق در الگوهای کلی مانند افلاطون بود؛ اما راسل به سوی کمیت سنجی و بررسی صحت و سقم به شیوه ریاضی به عنوان مبنای تعمیم های فلسفی روی آورد.

آلفرد ثرث وایتهد (۱۸۶۱ - ۱۹۴۷ م): شاید یکی از پرثمرترین کارهایی که فلاسفه خلاق انجام می دهند، ایجاد سازش میان نظامهای فکری متخالف است. آکویناس با ایجاد آشتی بین تفکرات ارسطو و مسیحیت این کار را انجام داد. کانت در تلاش برای آشتی علم و ارزشهای سنتی به چنین کاری اقدام کرد. آلفرد ثرث وایتهد کوشید بین برخی جنبه های ایده‌آلیسم و رآلیسم آشتی برقرار کرده، بدین وسیله مبانی فلسفی علم جدید را بازسازی نماید.
 
وایتهد از طریق ریاضی به فلسفه راه یافت. او در نوشتن اثری با عنوان اصول ریاضی با برتراند راسل همکاری کرد. شصت سال از عمرش گذشته بود که به صورت تمام وقت به فلسفه روی آورد و به عنوان استاد فلسفه هاروارد کار خود را آغاز کرد. یکی از رساله‌های برجسته فلسفی او علم و دنیای جدید است و می توان برخی از اظهارات اساسی او در مورد تعلیم و تربیت را در کتاب اهداف تعلیم و تربیت و کتاب گفتاری دیگر یافت. اساسا پویش محور فلسفه وایتهد است، زیرا او اعتقاد داشت که واقعیت، پویش است. آنچه را فرد در این پویش با آن مواجه می شود، موجود واقعی یا «لحظه ها» (اشیای واقعی یا عینی)، «ادراکات» (پویشهای ارتباطی میان فرد تجربه کننده و اشیای تجربه شده) و «شبکه های ارتباطی» (حوادث گسترده زمانی که «وقایع» و «پویش‌های ارتباطی» را در وجودی مستمر، با یکدیگر جفت می کند) است.
 
منبع: مبانی فلسفی تعلیم وتربیت، هوارد آ. اوزمن و ساموئل ام. کراور،مترجمان: غلامرضا متقی فر، هادی حسین خانی، عبدالرضا ضرابی، محمدصادق موسوی نسب و هادی رزاقی،صص102-99، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی رحمة الله علیه، قم، چاپ دوم، 1387
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
گوشه هایی از فعالیت محیط‌بانان در ارتفاعات شمال غرب کشور + فیلم
play_arrow
گوشه هایی از فعالیت محیط‌بانان در ارتفاعات شمال غرب کشور + فیلم
ترامپ درباره ایران: صحبت‌هایی در جریان است + فیلم
play_arrow
ترامپ درباره ایران: صحبت‌هایی در جریان است + فیلم
پیام حسن یزدانی برای فرزندش پس از کسب برنز + فیلم
play_arrow
پیام حسن یزدانی برای فرزندش پس از کسب برنز + فیلم
حزب‌الله: توسعه روابط با ایران ضرورت امروز لبنان است + فیلم
play_arrow
حزب‌الله: توسعه روابط با ایران ضرورت امروز لبنان است + فیلم
حرکات جالب امیرحسین زارع پس از پیروزی مقابل رقیب آمریکایی + فیلم
play_arrow
حرکات جالب امیرحسین زارع پس از پیروزی مقابل رقیب آمریکایی + فیلم
ترامپ: به معترضین من ۲۰۰ دلار می‌دهند که به من اعتراض کنند + فیلم
play_arrow
ترامپ: به معترضین من ۲۰۰ دلار می‌دهند که به من اعتراض کنند + فیلم
ویدیو صفحه اتحادیه جهانی کشتی پس از کسب مدال برنز کشتی‌گیران ایرانی + فیلم
play_arrow
ویدیو صفحه اتحادیه جهانی کشتی پس از کسب مدال برنز کشتی‌گیران ایرانی + فیلم
فواد ایزدی: اکثریت مردم آمریکا مخالف جنگ هستند + فیلم
play_arrow
فواد ایزدی: اکثریت مردم آمریکا مخالف جنگ هستند + فیلم
دنیای شگفت‌انگیز عکاسی ماکرو؛ جزئیاتی از حشرات که با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شوند + فیلم
play_arrow
دنیای شگفت‌انگیز عکاسی ماکرو؛ جزئیاتی از حشرات که با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شوند + فیلم
رونمایی از سگ رباتیک آتش‌نشان برای عملیات در مناطق پرخطر + فیلم
play_arrow
رونمایی از سگ رباتیک آتش‌نشان برای عملیات در مناطق پرخطر + فیلم
روایت رئیس صداوسیما از دیدار با شهید لاریجانی در روز ۹ اسفند درباره اعلام خبر شهادت رهبر انقلاب + فیلم
play_arrow
روایت رئیس صداوسیما از دیدار با شهید لاریجانی در روز ۹ اسفند درباره اعلام خبر شهادت رهبر انقلاب + فیلم
حمله لفظی ترامپ به خبرنگار رویترز؛ قیافه‌ات افتضاح است، برو به خودت برس + فیلم
play_arrow
حمله لفظی ترامپ به خبرنگار رویترز؛ قیافه‌ات افتضاح است، برو به خودت برس + فیلم
افسر بازنشسته نیروی دریایی آمریکا: فروپاشی کامل ساختار پشتیبانی و لجستیک عملیاتی آمریکا در خاورمیانه توسط ایران + فیلم
play_arrow
افسر بازنشسته نیروی دریایی آمریکا: فروپاشی کامل ساختار پشتیبانی و لجستیک عملیاتی آمریکا در خاورمیانه توسط ایران + فیلم
نایب‌رئیس مجلس: مطالبه تغییر دکترین هسته‌ای باید بررسی شود + فیلم
play_arrow
نایب‌رئیس مجلس: مطالبه تغییر دکترین هسته‌ای باید بررسی شود + فیلم
پوتین: برای جنگ با اروپا آماده‌ایم، اما قصد جنگ نداریم + فیلم
play_arrow
پوتین: برای جنگ با اروپا آماده‌ایم، اما قصد جنگ نداریم + فیلم