![شعبده بازي با ويندوز شعبده بازي با ويندوز](https://rasekhoon.net/_files/thumb_images700/article/45c9a361-13e1-4015-8921-6e0b3fe616bd.jpg)
![شعبده بازي با ويندوز شعبده بازي با ويندوز](/userfiles/Article/1390/08/01/242638.jpg)
شعبده بازي با ويندوز
نويسنده:بابک عظيمي
ويندوز، جعبه ابزاري مخفي دارد که پر است از ابزارهاي کارآمد براي دستکاري کردن سيستم عامل؛ در اين مقاله مي خواهيم روش استفاده کردن از آن را به شما بياموزيم.
بيش تر کاربران مي دانند که ابزارهاي جالب زيادي در کنترل پنل ويندوز زندگي مي کنند، اما تعداد کمي از کاربران مي دانند که براي انجام دادن دستکاري هاي پيشرفته، مکان ديگري هم در ويندوز وجود دارد. اين ابزار کارآمد که «کنسول مديريت»(Management Console) نام دارد، خانه ي بسياري از تنظيمات پيشرفته است که شيوه ي عملکرد ويندوز را تعيين مي کنند. البته کنسول مديريت به اندازه ي کنترل پنل خوش دست و به قول فرنگي ها User frindly نيست، ضمن اين که در مورد برخي ابزارهاي پيشرفته ي آن، بايد از گفته ي قديمي «ببين و نپرس»(يا دقيق تر، ببين و دست نزن!) پيروي کرد. با اين حال مي توانيد بسياري از ابزارهاي موجود در اين کنسول را با خيال راحت به کار بگيريد و بسياري از مشکلات ويندوز را با آن ها برطرف کنيد.
در اين مقاله، قصد داريم شما را با کارآمدترين ابزارهاي موجود در کنسول مديريت آشنا کنيم، کار هريک از آن ها را شرح دهيم و بگوييم که چگونه مي توانيد به کمک آن ها، ايرادهاي ويندوز را گير بياوريد و عملکرد آن را بهبود بخشيد.
وقتي کارهاي ايمني لازم را انجام داديد، سراغ منوي شروع ويندوز برويد، روي My Computer (در ويندوز ويستا، Computer) کليک راست بزنيد و گزينه ي Manage را انتخاب کنيد. پس از چند لحظه، پنجره ي کنسول مديريت نمايان مي شود. اين پنجره به دو بخش تقسيم شده است. نيمه ي سمت چپ، محل زندگي «بخش» ها و «گروه» هاي گوناگون است و نيمه ي سمت راست، متناسب با بخشي که در سمت چپ انتخاب کرده ايد تغيير مي کند.
در هر دو ويندوز اکس پي و ويستا، نيمه (يا در واقع «قابِ») سمت چپ، به سه «بخش» متفاوت تقسيم مي شود: System Tools (ابزارهاي سيستمي)، Storage (ذخيره سازي) و APPlications Services and (سرويس ها و برنامه هاي کاربردي). هريک از اين بخش ها، به «گروه » هاي متفاوتي تقسيم شده اند- با کليک کردنِ آيکن کنار هريک از اين گروه ها، مي توانيد به اعماق آن شيرجه بزنيد (اين آيکن در ويندوز اکس پي علامت هاي مثبت و منفي است و در ويندوز ويستا، فلشي کوچک)؛ کليک دوبل زدن روي نام گروه نيز باعث باز و نمايش داده شدنِ گزينه هاي موجود در گروه مي شود.
همان طور که از نامش پيداست، گروه Shared Folders (پوشه هاي به اشتراک گذاشته شده) حاوي اطلاعاتي است در مورد پوشه هايي که ساير کاربران «شبکه» هم مي توانند به آن ها دسترسي داشته باشند. اگر روي «زيرگروه» Shares کليک کنيد، فهرستي از تمام پوشه هايي که در حال حاضر در کامپيوترتان به اشتراک گذاشته شده اند، نمايان مي شود. به اين ترتيب، به راحتي مي توانيد بفهميد که ساير کاربران خانه، مي توانند کدام بخش هاي کامپيوترتان را ببينند.
اگر مي خواهيد ببينيد آيا کاربر کامپيوتر ديگري سراغ يکي از اين پوشه هاي اشتراکي رفته است يا خير، Sessions را کليک کنيد. اگر کاربري هم اکنون در حال تماشاي يکي از اين پوشه ها باشد، نام پوشه و اطلاعات بيش تر (مانند نام کامپيوتري که به پوشه دسترسي دارد و مدت زماني که کاربر آن کامپيوتر سرگرم کار با پوشه ي شماست) در قاب سمت راست نمايش داده مي شوند. اگر گزينه ي Open Files را کليک کنيد، مي فهميد که کاربر کامپيوتر ديگر، هم اکنون در حال استفاده از کدام فايل هاست. اگر فکر مي کنيد شخصي بدون اجازه ي شما به شبکه تان دسترسي دارد، با اين ابزار به راحتي مي توانيد مچ او را بگيريد.
وجود چنين طيف گسترده اي از اطلاعات در اين بخش از کنسول مديريت، آن را کمي ترسناک جلوه مي دهد. اما به کمک همين ابزارها، مي توانيد به سادگي بفهميد که چه چيزي باعث کند کار کردن کامپيوترتان شده است. به عنوان مثال، اگر نمودار مربوط به سخت ديسک، فعاليتي صد در صدي نشان مي دهد، مي توانيد روي آن کليک کنيد و با تماشاي فهرست برنامه هايي که در پايين پنجره نمايش داده مي شوند، دريابيد که علت فعاليت بيش از حد سخت ديسک و در نتيجه کند شدن کامپيوتر، کدام يک از برنامه هاست.
به همين شکل، گرافِ مربوط به پردازنده هم نشان مي دهد که کدام برنامه ها در حال استفاده از پردازنده هستند - وقتي کامپيوترتان خشکش مي زند و واکنشي نشان نمي دهد، به کمک اين ابزار مي توانيد علت را کشف کنيد. در نمودار پردازنده، خطي آبي به چشم مي خورد که نشان مي دهد کامپيوترتان در حال محدود کردن قدرت پردازنده اش است يا خير. به عنوان مثال، بعضي از لپ تاپ ها وقتي در وضعيت Power-Saving هستند تا در شارژ باتري صرفه جويي کنند، پردازنده شان را کندتر از حالت عادي مي کنند. بنابراين اگر احساس کرديد لپ تاپ تان کند کار مي کند، مي توانيد با مراجعه به نمودار پردازنده، دريابيد که علت، کند شدن پردازنده است يا چيز ديگري.
تقريباً تمام کامپيوترهاي ويندوز ويستا دير يا زود دچار نوعي ايراد نرم افزاري يا سخت افزاري مي شوند. اگر به زير گروه Reliability Monitor برويد، مي توانيد بفهميد که کي اوضاع به هم ريخته، چه اتفاقي افتاده و علت وقوع مشکل چه چيزي است. نموداري که در بالاي پنجره ديده مي شود، نشان مي دهد که کامپيوترتان در گذشته چقدر قابل اطمينان بوده و امتيازي بين 1 تا 10 به آن مي دهد. آيکني، مانند علامت مثبت قرمز يا علامت تعجب زرد، نشان دهنده ي اخطار است و با کليک کردن آن نقطه روي نمودار، در نيمه ي پايين صفحه نوشته مي شود که دقيقاً چه اتفاقي افتاده است. با استفاده از نوار کشويي پايين نمودار، مي توانيد مروري بر اتفاقات گذشته ي کامپيوترتان داشته باشيد.
براي ايجاد وظيفه اي جديد، روي زيرگروه Task Scheduler Library در قاب سمت چپ کليک راست کنيد و گزينه ي Create Basic Task را انتخاب نماييد. نام و شرحي براي وظيفه بنويسيد، دکمه ي Next را کليک کنيد و گزينه ي When the Computer Starts را انتخاب نماييد. در صفحه اي که نمايان مي شود، گزينه ي Send an Email را انتخاب کنيد و پس از کليک کردن دکمه ي Next، اطلاعات لازم را در بخش هاي Subject ، To،From و Text بنويسيد. ويندوز براي انجام دادن اين وظيفه، از برنامه ي ارسال و دريافت ايميل خود استفاده مي کند (برنامه ي Mail در ويندوز ويستا)، مگر اين که برنامه ي ديگري را براي اين کار روي ويندوز نصب کرده باشيد. به همين دليل، بايد اطلاعاتي هم چون سرور SMTP را نيز مشخص کنيد. سرانجام، دکمه ي Next را بزنيد، نگاهي دوباره به تنظيماتي که تعيين کرده ايد بيندازيد و دکمه ي Finish را کليک کنيد. اکنون وظيفه ي جديدي که تعيين کرده ايد، در کنار ساير وظايف در فهرست نمايش داده مي شود.
اگر معمولاً يادتان مي رود که از اطلاعات مهم موجود در کامپيوترتان نسخه ي پشتيبان تهيه کنيد نيز مي توانيد از Task Scheduler کمال استفاده را ببريد - مي توانيد وظيفه اي براي راه انداختن برنامه ي پشتيبان گير در زمان مورد نظرتان تعيين کنيد (هر روز، هفته يا هر ماه).
هنگام عيب يابي مشکلات سخت افزاري، Device Manager بسيار به کارتان مي آيد. اگر کامپيوترتان مشکل سخت افزاري داشته باشد، هنگامي که Device Manager را باز مي کنيد، علامتي کنار سخت افزار مشکل دار خواهيد ديد. به عنوان مثال، اگر علامت تعجب سياهي را داخل دايره اي زرد ديديد، يعني سخت افزار مربوطه درست کار نمي کند (الزاماً به معني خراب بودن قطعه نيست).
ابزار يکپارچه ساز (Defragmenter)، که بيش تر کاربران ويندوز با آن آشنايي دارند، ابزار مفيدي است که سخت ديسک کامپيوتر را بررسي مي کند و عملکرد آن را بهبود مي بخشد. فقط به طور خلاصه مي گوييم که به مرور زمان، داده هاي موجود در فايل ها و برنامه هاي داخل سخت ديسک پخش و پلا مي شوند و به همين دليل، برنامه ها براي يافتن داده هاي مورد نظر خود، نياز به زمان بيش تري دارند. ابزار يکپارچه ساز، اين داده ها را مرتب مي کند و کنار هم مي چيند. بسته به گنجايش سخت ديسک، عمل يکپارچه سازي ممکن است از چند دقيقه تا چند ساعت طول بکشد.
در ويندوز اکس پي، به کمک اين ابزار مي توانيد پارتيشن ها را پاک کنيد و پارتيشن جديدي بسازيد، اما نمي توانيد اندازه ي پارتيشن را تغيير دهيد. بنابراين تنها زماني که سخت ديسک داخلي جديدي به کامپيوترتان وصل کرده ايد لازم است سراغ اين ابزار برويد. دقت داشته باشيد که اگر پارتيشني را پاک کنيد، تمام اطلاعات موجود در آن، يعني تمام فايل ها و برنامه ها، از بين مي رود. اما ابزار مديريت ديسک (Disk Management) در ويستا کمي کارآمدتر است، چون با آن مي توانيد اندازه ي پارتيشن ها را نيز تغيير دهيد. اين يعني اگر پارتيشن گنده اي در کامپيوترتان داريد که فضاي خالي بدون استفاده ي زيادي در آن موجود است، مي توانيد آن را کوچک کنيد تا با فضاي خالي آزاد شده، پارتيشن جديدي بسازيد.
دو گروه ديگري که در بخش Services and Applications ديده مي شوند (يعني WMI Control و SQL Service Configuration)، فقط براي کاربران پيشرفته هستند و هيچ گُلي به سر کاربران عادي نمي زنند!
منبع:صفر و يک، شماره 27.
بيش تر کاربران مي دانند که ابزارهاي جالب زيادي در کنترل پنل ويندوز زندگي مي کنند، اما تعداد کمي از کاربران مي دانند که براي انجام دادن دستکاري هاي پيشرفته، مکان ديگري هم در ويندوز وجود دارد. اين ابزار کارآمد که «کنسول مديريت»(Management Console) نام دارد، خانه ي بسياري از تنظيمات پيشرفته است که شيوه ي عملکرد ويندوز را تعيين مي کنند. البته کنسول مديريت به اندازه ي کنترل پنل خوش دست و به قول فرنگي ها User frindly نيست، ضمن اين که در مورد برخي ابزارهاي پيشرفته ي آن، بايد از گفته ي قديمي «ببين و نپرس»(يا دقيق تر، ببين و دست نزن!) پيروي کرد. با اين حال مي توانيد بسياري از ابزارهاي موجود در اين کنسول را با خيال راحت به کار بگيريد و بسياري از مشکلات ويندوز را با آن ها برطرف کنيد.
در اين مقاله، قصد داريم شما را با کارآمدترين ابزارهاي موجود در کنسول مديريت آشنا کنيم، کار هريک از آن ها را شرح دهيم و بگوييم که چگونه مي توانيد به کمک آن ها، ايرادهاي ويندوز را گير بياوريد و عملکرد آن را بهبود بخشيد.
احتياط شرط عقل است
وقتي کارهاي ايمني لازم را انجام داديد، سراغ منوي شروع ويندوز برويد، روي My Computer (در ويندوز ويستا، Computer) کليک راست بزنيد و گزينه ي Manage را انتخاب کنيد. پس از چند لحظه، پنجره ي کنسول مديريت نمايان مي شود. اين پنجره به دو بخش تقسيم شده است. نيمه ي سمت چپ، محل زندگي «بخش» ها و «گروه» هاي گوناگون است و نيمه ي سمت راست، متناسب با بخشي که در سمت چپ انتخاب کرده ايد تغيير مي کند.
در هر دو ويندوز اکس پي و ويستا، نيمه (يا در واقع «قابِ») سمت چپ، به سه «بخش» متفاوت تقسيم مي شود: System Tools (ابزارهاي سيستمي)، Storage (ذخيره سازي) و APPlications Services and (سرويس ها و برنامه هاي کاربردي). هريک از اين بخش ها، به «گروه » هاي متفاوتي تقسيم شده اند- با کليک کردنِ آيکن کنار هريک از اين گروه ها، مي توانيد به اعماق آن شيرجه بزنيد (اين آيکن در ويندوز اکس پي علامت هاي مثبت و منفي است و در ويندوز ويستا، فلشي کوچک)؛ کليک دوبل زدن روي نام گروه نيز باعث باز و نمايش داده شدنِ گزينه هاي موجود در گروه مي شود.
System Tools
همان طور که از نامش پيداست، گروه Shared Folders (پوشه هاي به اشتراک گذاشته شده) حاوي اطلاعاتي است در مورد پوشه هايي که ساير کاربران «شبکه» هم مي توانند به آن ها دسترسي داشته باشند. اگر روي «زيرگروه» Shares کليک کنيد، فهرستي از تمام پوشه هايي که در حال حاضر در کامپيوترتان به اشتراک گذاشته شده اند، نمايان مي شود. به اين ترتيب، به راحتي مي توانيد بفهميد که ساير کاربران خانه، مي توانند کدام بخش هاي کامپيوترتان را ببينند.
اگر مي خواهيد ببينيد آيا کاربر کامپيوتر ديگري سراغ يکي از اين پوشه هاي اشتراکي رفته است يا خير، Sessions را کليک کنيد. اگر کاربري هم اکنون در حال تماشاي يکي از اين پوشه ها باشد، نام پوشه و اطلاعات بيش تر (مانند نام کامپيوتري که به پوشه دسترسي دارد و مدت زماني که کاربر آن کامپيوتر سرگرم کار با پوشه ي شماست) در قاب سمت راست نمايش داده مي شوند. اگر گزينه ي Open Files را کليک کنيد، مي فهميد که کاربر کامپيوتر ديگر، هم اکنون در حال استفاده از کدام فايل هاست. اگر فکر مي کنيد شخصي بدون اجازه ي شما به شبکه تان دسترسي دارد، با اين ابزار به راحتي مي توانيد مچ او را بگيريد.
Event Viwer
Reliability and Performance
وجود چنين طيف گسترده اي از اطلاعات در اين بخش از کنسول مديريت، آن را کمي ترسناک جلوه مي دهد. اما به کمک همين ابزارها، مي توانيد به سادگي بفهميد که چه چيزي باعث کند کار کردن کامپيوترتان شده است. به عنوان مثال، اگر نمودار مربوط به سخت ديسک، فعاليتي صد در صدي نشان مي دهد، مي توانيد روي آن کليک کنيد و با تماشاي فهرست برنامه هايي که در پايين پنجره نمايش داده مي شوند، دريابيد که علت فعاليت بيش از حد سخت ديسک و در نتيجه کند شدن کامپيوتر، کدام يک از برنامه هاست.
به همين شکل، گرافِ مربوط به پردازنده هم نشان مي دهد که کدام برنامه ها در حال استفاده از پردازنده هستند - وقتي کامپيوترتان خشکش مي زند و واکنشي نشان نمي دهد، به کمک اين ابزار مي توانيد علت را کشف کنيد. در نمودار پردازنده، خطي آبي به چشم مي خورد که نشان مي دهد کامپيوترتان در حال محدود کردن قدرت پردازنده اش است يا خير. به عنوان مثال، بعضي از لپ تاپ ها وقتي در وضعيت Power-Saving هستند تا در شارژ باتري صرفه جويي کنند، پردازنده شان را کندتر از حالت عادي مي کنند. بنابراين اگر احساس کرديد لپ تاپ تان کند کار مي کند، مي توانيد با مراجعه به نمودار پردازنده، دريابيد که علت، کند شدن پردازنده است يا چيز ديگري.
تقريباً تمام کامپيوترهاي ويندوز ويستا دير يا زود دچار نوعي ايراد نرم افزاري يا سخت افزاري مي شوند. اگر به زير گروه Reliability Monitor برويد، مي توانيد بفهميد که کي اوضاع به هم ريخته، چه اتفاقي افتاده و علت وقوع مشکل چه چيزي است. نموداري که در بالاي پنجره ديده مي شود، نشان مي دهد که کامپيوترتان در گذشته چقدر قابل اطمينان بوده و امتيازي بين 1 تا 10 به آن مي دهد. آيکني، مانند علامت مثبت قرمز يا علامت تعجب زرد، نشان دهنده ي اخطار است و با کليک کردن آن نقطه روي نمودار، در نيمه ي پايين صفحه نوشته مي شود که دقيقاً چه اتفاقي افتاده است. با استفاده از نوار کشويي پايين نمودار، مي توانيد مروري بر اتفاقات گذشته ي کامپيوترتان داشته باشيد.
Task Scheduler
براي ايجاد وظيفه اي جديد، روي زيرگروه Task Scheduler Library در قاب سمت چپ کليک راست کنيد و گزينه ي Create Basic Task را انتخاب نماييد. نام و شرحي براي وظيفه بنويسيد، دکمه ي Next را کليک کنيد و گزينه ي When the Computer Starts را انتخاب نماييد. در صفحه اي که نمايان مي شود، گزينه ي Send an Email را انتخاب کنيد و پس از کليک کردن دکمه ي Next، اطلاعات لازم را در بخش هاي Subject ، To،From و Text بنويسيد. ويندوز براي انجام دادن اين وظيفه، از برنامه ي ارسال و دريافت ايميل خود استفاده مي کند (برنامه ي Mail در ويندوز ويستا)، مگر اين که برنامه ي ديگري را براي اين کار روي ويندوز نصب کرده باشيد. به همين دليل، بايد اطلاعاتي هم چون سرور SMTP را نيز مشخص کنيد. سرانجام، دکمه ي Next را بزنيد، نگاهي دوباره به تنظيماتي که تعيين کرده ايد بيندازيد و دکمه ي Finish را کليک کنيد. اکنون وظيفه ي جديدي که تعيين کرده ايد، در کنار ساير وظايف در فهرست نمايش داده مي شود.
اگر معمولاً يادتان مي رود که از اطلاعات مهم موجود در کامپيوترتان نسخه ي پشتيبان تهيه کنيد نيز مي توانيد از Task Scheduler کمال استفاده را ببريد - مي توانيد وظيفه اي براي راه انداختن برنامه ي پشتيبان گير در زمان مورد نظرتان تعيين کنيد (هر روز، هفته يا هر ماه).
Device Manager
هنگام عيب يابي مشکلات سخت افزاري، Device Manager بسيار به کارتان مي آيد. اگر کامپيوترتان مشکل سخت افزاري داشته باشد، هنگامي که Device Manager را باز مي کنيد، علامتي کنار سخت افزار مشکل دار خواهيد ديد. به عنوان مثال، اگر علامت تعجب سياهي را داخل دايره اي زرد ديديد، يعني سخت افزار مربوطه درست کار نمي کند (الزاماً به معني خراب بودن قطعه نيست).
Storage
ابزار يکپارچه ساز (Defragmenter)، که بيش تر کاربران ويندوز با آن آشنايي دارند، ابزار مفيدي است که سخت ديسک کامپيوتر را بررسي مي کند و عملکرد آن را بهبود مي بخشد. فقط به طور خلاصه مي گوييم که به مرور زمان، داده هاي موجود در فايل ها و برنامه هاي داخل سخت ديسک پخش و پلا مي شوند و به همين دليل، برنامه ها براي يافتن داده هاي مورد نظر خود، نياز به زمان بيش تري دارند. ابزار يکپارچه ساز، اين داده ها را مرتب مي کند و کنار هم مي چيند. بسته به گنجايش سخت ديسک، عمل يکپارچه سازي ممکن است از چند دقيقه تا چند ساعت طول بکشد.
Disk Management
در ويندوز اکس پي، به کمک اين ابزار مي توانيد پارتيشن ها را پاک کنيد و پارتيشن جديدي بسازيد، اما نمي توانيد اندازه ي پارتيشن را تغيير دهيد. بنابراين تنها زماني که سخت ديسک داخلي جديدي به کامپيوترتان وصل کرده ايد لازم است سراغ اين ابزار برويد. دقت داشته باشيد که اگر پارتيشني را پاک کنيد، تمام اطلاعات موجود در آن، يعني تمام فايل ها و برنامه ها، از بين مي رود. اما ابزار مديريت ديسک (Disk Management) در ويستا کمي کارآمدتر است، چون با آن مي توانيد اندازه ي پارتيشن ها را نيز تغيير دهيد. اين يعني اگر پارتيشن گنده اي در کامپيوترتان داريد که فضاي خالي بدون استفاده ي زيادي در آن موجود است، مي توانيد آن را کوچک کنيد تا با فضاي خالي آزاد شده، پارتيشن جديدي بسازيد.
Services and Applications
دو گروه ديگري که در بخش Services and Applications ديده مي شوند (يعني WMI Control و SQL Service Configuration)، فقط براي کاربران پيشرفته هستند و هيچ گُلي به سر کاربران عادي نمي زنند!
مراقب باشيد
منبع:صفر و يک، شماره 27.
/ج