آن که پا مال جفا کرد چو خاک راهم

خاک پای آن کسی را که مرا چون خاک راه از روی ستم پایمال کرد و نابود ساخت، می بوسم و عذرخواهی هم می کنم و از قدم رنجه ی او که برای پایمال کردن من به زحمت افتاد، سپاس گزارم.
سه‌شنبه، 16 ارديبهشت 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
آن که پا مال جفا کرد چو خاک راهم
آن که پا مال جفا کرد چو خاک راهم

 

به کوشش: رضا باقریان موحد




 
آن که پا مال جفا کرد چو خاک راهم *** خاک می بوسم و عذر قدمش می خواهم
من نه آنم که ز جور تو بنالم حاشا *** بنده ی معتقد و چاکر دولتخواهم
بسته ام در خم گیسوی تو امید دراز *** آن مبادا که کند دست طلب کوتاهم
ذرّه ی خاکم و در کوی توام جای خوش است *** ترسم ای دوست که بادی ببر ناگاهم
پیر میخانه سحر جام جهان بینم داد *** و اندر آن آینه از حُسن تو کرد آگاهم
صوفی صومعه ی عالم قُدسم لیکن *** حالیا دیر مغان است حوالتگاهم
با من راه نشین خیز و سوی میکده آی *** تا در آن حلقه ببینی که چه صاحب جاهم
مست بگذشتی و از حافظت اندیشه نبود *** آه اگر دامن حُسن تو بگیرد آهم
خوشم آمد که سحر خسرو خاور می گفت *** با همه پادشهی بنده ی تو را نشاهم

تفسیر عرفانی
1. خاک پای آن کسی را که مرا چون خاک راه از روی ستم پایمال کرد و نابود ساخت، می بوسم و عذرخواهی هم می کنم و از قدم رنجه ی او که برای پایمال کردن من به زحمت افتاد، سپاس گزارم.
2. این چنین نیست که من به خاطر جور و ستمی که در حقّ من روا داشتی، ناله سر دهم؛ زیرا که غلام و بنده ی با اعتقاد و استوار تو هستم و دوستدار و عاشقی که خواهان خیر و نیکی توست و برای تو سعادت و خوشبختی آرزو می کند.
3. در پیچ و تاب گیسوی بلند و زیبای تو امید وصال بسته ام. هرگز دست از این طلب و امید بر نمی دارم و مبادا که دست نیاز مرا از گیسوی خود کوتاه کنی.
4. من چون ذرّه ی خاک و غباری بی ارزش هستم که در کوی تو ساکن شده و آرام گرفته ام و جایی خوش دارم. ای یار! ترس و ناامیدی من از آن است که روزی باد حوادث که همان عدم شایستگی من و یا بی توجهی تو می باشد، مرا از آنجا دور سازد.
5. پیر مغان که مراد و مرشد من است، جام شراب را به دستم داد و آن جام و شراب راز نما مرا از زیبایی و جمال دلآرای تو آگاه ساخت. به مدد رازگشایی عشق است که از حسن و جمال معشوق باخبر می شوم.
6. من صوفی پاک و پاکباز عالم قدس و غیبم، ولی دست تقدیر مرا گوشمالی داده و کنون مقیم در خانه گردانیده است. من اصل بهشتی و روحانی دارم، حالا خداوند برای آنکه چندان بار غربت تحمل نکنم، شبیه ترین جای در روی زمین را که به منشأ روحانی من نزدیک است، پناهگاه من قرار داده است.
7. برخیز و با من گدا و مسکین در راه مانده به سوی میخانه و خرابات بیا تا ببینی که در آن مجلس و حلقه ی مستانه چه مقام بلند و رفیعی دارم و در نزد پیر میکده از چه عزتی برخوردارم.
8. سرمست و مغرور و بدون هیچ التفاتی از کنار حافظ گذشتی و به فکر او نبودی و از آه و سوز درون او نترسیدی؛ آه و فغان از آن لحظه ای که آتش آه و ناله ی من دامن حسن و جمال تو را بگیرد و بسوزاند و این مایه ی حسرت و افسوس خواهد بود.
9. بسیار خوشحال شدم که سحرگاهان خورشید، این پادشاه مشرق با این همه بلندی و درخشندگی و شکوهی که داشت، گفت:بنده و خدمت گزار تورانشاه هستم.

منبع مقاله: باقریان موحد، رضا؛ (1390)، شرح عرفانی دیوان حافظ بر اساس نسخه دکتر قاسم غنی و محمد قزوینی، قم: کومه، چاپ اول

/م

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم