آن که پا مال جفا کرد چو خاک راهم

خاک پای آن کسی را که مرا چون خاک راه از روی ستم پایمال کرد و نابود ساخت، می بوسم و عذرخواهی هم می کنم و از قدم رنجه ی او که برای پایمال کردن من به زحمت افتاد، سپاس گزارم.
سه‌شنبه، 16 ارديبهشت 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
آن که پا مال جفا کرد چو خاک راهم
آن که پا مال جفا کرد چو خاک راهم

 

به کوشش: رضا باقریان موحد




 
آن که پا مال جفا کرد چو خاک راهم *** خاک می بوسم و عذر قدمش می خواهم
من نه آنم که ز جور تو بنالم حاشا *** بنده ی معتقد و چاکر دولتخواهم
بسته ام در خم گیسوی تو امید دراز *** آن مبادا که کند دست طلب کوتاهم
ذرّه ی خاکم و در کوی توام جای خوش است *** ترسم ای دوست که بادی ببر ناگاهم
پیر میخانه سحر جام جهان بینم داد *** و اندر آن آینه از حُسن تو کرد آگاهم
صوفی صومعه ی عالم قُدسم لیکن *** حالیا دیر مغان است حوالتگاهم
با من راه نشین خیز و سوی میکده آی *** تا در آن حلقه ببینی که چه صاحب جاهم
مست بگذشتی و از حافظت اندیشه نبود *** آه اگر دامن حُسن تو بگیرد آهم
خوشم آمد که سحر خسرو خاور می گفت *** با همه پادشهی بنده ی تو را نشاهم

تفسیر عرفانی
1. خاک پای آن کسی را که مرا چون خاک راه از روی ستم پایمال کرد و نابود ساخت، می بوسم و عذرخواهی هم می کنم و از قدم رنجه ی او که برای پایمال کردن من به زحمت افتاد، سپاس گزارم.
2. این چنین نیست که من به خاطر جور و ستمی که در حقّ من روا داشتی، ناله سر دهم؛ زیرا که غلام و بنده ی با اعتقاد و استوار تو هستم و دوستدار و عاشقی که خواهان خیر و نیکی توست و برای تو سعادت و خوشبختی آرزو می کند.
3. در پیچ و تاب گیسوی بلند و زیبای تو امید وصال بسته ام. هرگز دست از این طلب و امید بر نمی دارم و مبادا که دست نیاز مرا از گیسوی خود کوتاه کنی.
4. من چون ذرّه ی خاک و غباری بی ارزش هستم که در کوی تو ساکن شده و آرام گرفته ام و جایی خوش دارم. ای یار! ترس و ناامیدی من از آن است که روزی باد حوادث که همان عدم شایستگی من و یا بی توجهی تو می باشد، مرا از آنجا دور سازد.
5. پیر مغان که مراد و مرشد من است، جام شراب را به دستم داد و آن جام و شراب راز نما مرا از زیبایی و جمال دلآرای تو آگاه ساخت. به مدد رازگشایی عشق است که از حسن و جمال معشوق باخبر می شوم.
6. من صوفی پاک و پاکباز عالم قدس و غیبم، ولی دست تقدیر مرا گوشمالی داده و کنون مقیم در خانه گردانیده است. من اصل بهشتی و روحانی دارم، حالا خداوند برای آنکه چندان بار غربت تحمل نکنم، شبیه ترین جای در روی زمین را که به منشأ روحانی من نزدیک است، پناهگاه من قرار داده است.
7. برخیز و با من گدا و مسکین در راه مانده به سوی میخانه و خرابات بیا تا ببینی که در آن مجلس و حلقه ی مستانه چه مقام بلند و رفیعی دارم و در نزد پیر میکده از چه عزتی برخوردارم.
8. سرمست و مغرور و بدون هیچ التفاتی از کنار حافظ گذشتی و به فکر او نبودی و از آه و سوز درون او نترسیدی؛ آه و فغان از آن لحظه ای که آتش آه و ناله ی من دامن حسن و جمال تو را بگیرد و بسوزاند و این مایه ی حسرت و افسوس خواهد بود.
9. بسیار خوشحال شدم که سحرگاهان خورشید، این پادشاه مشرق با این همه بلندی و درخشندگی و شکوهی که داشت، گفت:بنده و خدمت گزار تورانشاه هستم.

منبع مقاله: باقریان موحد، رضا؛ (1390)، شرح عرفانی دیوان حافظ بر اساس نسخه دکتر قاسم غنی و محمد قزوینی، قم: کومه، چاپ اول

/م

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران