آن که پا مال جفا کرد چو خاک راهم

خاک پای آن کسی را که مرا چون خاک راه از روی ستم پایمال کرد و نابود ساخت، می بوسم و عذرخواهی هم می کنم و از قدم رنجه ی او که برای پایمال کردن من به زحمت افتاد، سپاس گزارم.
سه‌شنبه، 16 ارديبهشت 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
آن که پا مال جفا کرد چو خاک راهم
آن که پا مال جفا کرد چو خاک راهم

 

به کوشش: رضا باقریان موحد




 
آن که پا مال جفا کرد چو خاک راهم *** خاک می بوسم و عذر قدمش می خواهم
من نه آنم که ز جور تو بنالم حاشا *** بنده ی معتقد و چاکر دولتخواهم
بسته ام در خم گیسوی تو امید دراز *** آن مبادا که کند دست طلب کوتاهم
ذرّه ی خاکم و در کوی توام جای خوش است *** ترسم ای دوست که بادی ببر ناگاهم
پیر میخانه سحر جام جهان بینم داد *** و اندر آن آینه از حُسن تو کرد آگاهم
صوفی صومعه ی عالم قُدسم لیکن *** حالیا دیر مغان است حوالتگاهم
با من راه نشین خیز و سوی میکده آی *** تا در آن حلقه ببینی که چه صاحب جاهم
مست بگذشتی و از حافظت اندیشه نبود *** آه اگر دامن حُسن تو بگیرد آهم
خوشم آمد که سحر خسرو خاور می گفت *** با همه پادشهی بنده ی تو را نشاهم

تفسیر عرفانی
1. خاک پای آن کسی را که مرا چون خاک راه از روی ستم پایمال کرد و نابود ساخت، می بوسم و عذرخواهی هم می کنم و از قدم رنجه ی او که برای پایمال کردن من به زحمت افتاد، سپاس گزارم.
2. این چنین نیست که من به خاطر جور و ستمی که در حقّ من روا داشتی، ناله سر دهم؛ زیرا که غلام و بنده ی با اعتقاد و استوار تو هستم و دوستدار و عاشقی که خواهان خیر و نیکی توست و برای تو سعادت و خوشبختی آرزو می کند.
3. در پیچ و تاب گیسوی بلند و زیبای تو امید وصال بسته ام. هرگز دست از این طلب و امید بر نمی دارم و مبادا که دست نیاز مرا از گیسوی خود کوتاه کنی.
4. من چون ذرّه ی خاک و غباری بی ارزش هستم که در کوی تو ساکن شده و آرام گرفته ام و جایی خوش دارم. ای یار! ترس و ناامیدی من از آن است که روزی باد حوادث که همان عدم شایستگی من و یا بی توجهی تو می باشد، مرا از آنجا دور سازد.
5. پیر مغان که مراد و مرشد من است، جام شراب را به دستم داد و آن جام و شراب راز نما مرا از زیبایی و جمال دلآرای تو آگاه ساخت. به مدد رازگشایی عشق است که از حسن و جمال معشوق باخبر می شوم.
6. من صوفی پاک و پاکباز عالم قدس و غیبم، ولی دست تقدیر مرا گوشمالی داده و کنون مقیم در خانه گردانیده است. من اصل بهشتی و روحانی دارم، حالا خداوند برای آنکه چندان بار غربت تحمل نکنم، شبیه ترین جای در روی زمین را که به منشأ روحانی من نزدیک است، پناهگاه من قرار داده است.
7. برخیز و با من گدا و مسکین در راه مانده به سوی میخانه و خرابات بیا تا ببینی که در آن مجلس و حلقه ی مستانه چه مقام بلند و رفیعی دارم و در نزد پیر میکده از چه عزتی برخوردارم.
8. سرمست و مغرور و بدون هیچ التفاتی از کنار حافظ گذشتی و به فکر او نبودی و از آه و سوز درون او نترسیدی؛ آه و فغان از آن لحظه ای که آتش آه و ناله ی من دامن حسن و جمال تو را بگیرد و بسوزاند و این مایه ی حسرت و افسوس خواهد بود.
9. بسیار خوشحال شدم که سحرگاهان خورشید، این پادشاه مشرق با این همه بلندی و درخشندگی و شکوهی که داشت، گفت:بنده و خدمت گزار تورانشاه هستم.

منبع مقاله: باقریان موحد، رضا؛ (1390)، شرح عرفانی دیوان حافظ بر اساس نسخه دکتر قاسم غنی و محمد قزوینی، قم: کومه، چاپ اول



 

 



ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
مقالات مرتبط
موارد بیشتر برای شما
نقش طرح توجیهی کسب و کار در اخذ مجوز و تسهیلات بانکی
نقش طرح توجیهی کسب و کار در اخذ مجوز و تسهیلات بانکی
بعد از مراسم تحلیف ترامپ چه اتفاقاتی در انتظار خاور میانه است؟
بعد از مراسم تحلیف ترامپ چه اتفاقاتی در انتظار خاور میانه است؟
قدردانی ابوعبیده از جمهوری اسلامی ایران برای انجام دو عملیات وعده صادق
play_arrow
قدردانی ابوعبیده از جمهوری اسلامی ایران برای انجام دو عملیات وعده صادق
سجده شکر جوانان فلسطینی بعد از اعلام آتش بس
play_arrow
سجده شکر جوانان فلسطینی بعد از اعلام آتش بس
اقدام جالب یک خبرنگار در لحظه آغاز آتش‌بس در غزه
play_arrow
اقدام جالب یک خبرنگار در لحظه آغاز آتش‌بس در غزه
حضور مجاهدان حماس در خیابان‌های غزه
play_arrow
حضور مجاهدان حماس در خیابان‌های غزه
وداع با پیکر شهیدان رازینی و مقیسه در معراج شهدا
play_arrow
وداع با پیکر شهیدان رازینی و مقیسه در معراج شهدا
ورود کامیون‌ کمک‌های بشر دوستانه به غزه
play_arrow
ورود کامیون‌ کمک‌های بشر دوستانه به غزه
بزرگترین شکست صهیونیست‌ها
play_arrow
بزرگترین شکست صهیونیست‌ها
آغاز به کار روند انتقال اسرای صهیونیست در غزه به صلیب سرخ
play_arrow
آغاز به کار روند انتقال اسرای صهیونیست در غزه به صلیب سرخ
تصاویر اولیه از تحویل اسرای صهیونیست
play_arrow
تصاویر اولیه از تحویل اسرای صهیونیست
پاسخ دختر شهید سیدحسن نصرالله به شایعه زنده بودن پدرش
play_arrow
پاسخ دختر شهید سیدحسن نصرالله به شایعه زنده بودن پدرش
تجلیل رهبر انقلاب از شهیدان رازینی و مقیسه بعد از اقامه نماز بر پیکر این دو شهید.
play_arrow
تجلیل رهبر انقلاب از شهیدان رازینی و مقیسه بعد از اقامه نماز بر پیکر این دو شهید.
اقامه نماز رهبر انقلاب بر پیکر دو قاضی شهید
play_arrow
اقامه نماز رهبر انقلاب بر پیکر دو قاضی شهید
حکمت | جامع نگری در تربیت دینی / استاد عالی
music_note
حکمت | جامع نگری در تربیت دینی / استاد عالی