بي رحمي زندگي سياسي

ماکياوللي نامي است که رعشه بر اندام مي اندازد. با گذشت بيش از 350 سال، نام او همچنان کمابيش مترادف با شر است. با اين حال، ماکياوللي آدم شروري نبود. و فلسفه ي سياسي او في نفسه شر نبود. فقط به شدت واقع بينانه بود.
واکنش ما بيش تر به خود ما مربوط مي شود تا به ماکياوللي. فلسفه ي مملکت داري يي که او طرح کرد، هدف اش اين بود که فلسفه يي علمي باشد.
اين يعني که در فلسفه ي او جايي براي احساسات و ترحم- يا حتي، در نهايت، اخلاق – وجود نداشت.
شاهکار ماکياوللي، کتاب کوچک و يگانه يي که به خاطر آن هميشه در ياد خواهد ماند، شهريار است. شهريار اندرزنامه يي براي يک شهريار درباره ي نحوه ي مملکت داري است. اين کتابي بسيار معقول و به لحاظ روان شناختي تيزبينانه است که بدون پرت و پلاگويي، لب مطلب را مي گويد. اگر شما شهرياري باشيد که داريد مملکتي را اداره مي کنيد، هدف اصلي تان حفظ قدرت و اداره ي مملکت با حفظ بيش ترين منافع براي خودتان است. ماکياوللي، با استفاده از گنجينه يي از مثال هاي تاريخي، و بدون هرگونه احساساتي گري، نحوه ي انجام اين کار را روي کاغذ مي آورد. صغرا و کبرايي در کار نيست؛ دستور کار داده مي شود.
فلسفه ي سياسي ماکياوللي جلوه ي ملموسي از زندگي، زمانه، و اوضاع و احوال او است. ماکياوللي در بيش تر عمر خود به شدت درگير دنياي سياست در ايتالياي دوران رنسانس مي شود. همچنان که در مسير زندگي پيش مي رود، خصيصه هاي فلسفه اش نيز يک به يک بروز پيدا مي کند، تا اين که ناگهان مورد غضب قرار مي گيرد و همه ي آن چه را که حاصل عمر خود مي داند از دست مي دهد. او، محروم و مورد بي مهري، در نوميدي کامل، مي نشيند و شاهکارش شهريار را مي نويسد. فقط با چند ماهي انديشه پردازي عالي، کل فلسفه ي سياسي خود را، به شکل کامل و بي عيب و نقص، عرضه مي کند.
بي رحمي اين فلسفه نمود بي رحمي زندگي سياسي او است، و همچنين بي رحمي فاجعه يي که تازه بر او نازل شده بود. اما اين کتاب فراتر از فلسفه ي سياسي زمانه ي او است. انديسه ي مالياوللي يک وجه اصلي فلسفه ي سياسي همه ي دوران - از اسکندر کبير تا صدام حسين - را به دقت برجسته مي سازد. انديشه ي او منعکس کننده ي يکي از عميق ترين حقايق وضعيت بشري، حقيقي عميقاً نگران کننده است.
منبع مقاله :
استراترن، پل، (1387)، آشنايي با ماکياوللي، ترجمه ي پيام يزدانجو، تهران: نشر مرکز، چاپ دوم.