غول‌های سرخ

ستاره، پس از سپری کردن بیشتر عمر خود در رشته‌ی اصلی، مرحله‌ای نهایی از نور افشانی خود را به صورت غول سرخ آغاز می‌کند. اطلاق چنین عنوانی، ناشی...

پنجشنبه، 9 شهريور 1396

واژه‌ي خوش‌ساخت و واژه‌ي بد ساخت

زبان به طور کلّي داراي دو سطح براي نمايش صداهاست، يکي سطح واجي و ديگري سطح آوايي. سطح واجي در واقع همان تصوير ذهني است که سخنگويان هر زبان از...

چهارشنبه، 8 شهريور 1396

فضای بین ستاره‌ای

ماده‌ی میان ستاره‌ای عبارت است از گاز و غبار که عموماً به صورت ابرهایی نسبتاً چگال بافت می‌شوند. ئیدروژن که فراوان‌ترین عنصر جهان است، بیشترین...

چهارشنبه، 8 شهريور 1396

شکل‌گيري ستارگان

پيش از آنکه ستاره‌اي بتواند شکل بگيرد، ابري از گاز و غبار مي‌بايد خود را به نحوي از محيط ميان ستاره‌اي جدا کند. ابر جدا شده بايد به چنان ابعادي...

چهارشنبه، 8 شهريور 1396

تابش ستارگان

اگر به ماهیت واقعی ستارگان پی ببریم می‌توانیم حتی بدون استفاده از ابزارهای خاص، فاصله آن‌ها را تخمین بزنیم. اگر فرض کنیم که ستارگان نیز مانند...

چهارشنبه، 8 شهريور 1396

آيا ستاره‌ها هم حرکت مي‌کنند؟

با چشم غير مسلح فقط مي‌توان حرکت‌هاي ظاهري ستارگان را، که ناشي از چرخش و گردش زمين هستند، ديد. ولي اندازه‌گيري‌هاي دقيق نشان مي‌دهند که ستارگان...

چهارشنبه، 8 شهريور 1396

فاصله‌ي ستاره‌ها

ستارگان اجرامي هستند بسيار دور دست؛ نزديک‌ترين آن‌ها بسيار دورتر از دورترين سيارات است و دورترينشان آنقدر از ما فاصله دارد که حتي بزرگترين تلسکوپ‌هاي...

چهارشنبه، 8 شهريور 1396

پراش پرتو ایکس با تفکیک زمانیِ نانوثانیه‌ای

در پژوهش‌هایی که با پراش پرتو ایکس با تفکیک زمانی نانوثانیه‌ای (لاریس ودیگر ) در مورد ساختار سیلیسیوم در اثنای تاب‌کاری لیزری تپیده به عمل آمده،...

دوشنبه، 6 شهريور 1396

به یاد نیلس بور - 5

آن روز در انستیتو، بور با یک روسی جلسه داشت. خانم شولتز با تلفن به او خبر داد که من آمده‌ام. بور از او خواست که مرا به داخل بفرستد تا یک فیلم...

دوشنبه، 6 شهريور 1396

به یاد نیلس بور - 4

وقتی صحبت به اقتصاد کشید بور گفت: "اقتصاد به هیچ عنوان علم نیست، بهتر است بگوییم تبلیغات است." و اضافه کرد: "البته ما خودمان هم در فیزیک جاروجنجال...

دوشنبه، 6 شهريور 1396

به یاد نیلس بور - 3

شاید بد نباشد قدری هم راجع به تسلط بور به زبان‌های خارجی بگویم. یک بار کسی تلویحاً به او گفته بود زبان انگلیسی‌اش آن چنان‌که باید کامل نیست....

دوشنبه، 6 شهريور 1396

به یاد نیلس بور - 1

این مقاله در سال 1963 در یاد بود نیلس هنریک دیوید بور (1885 ـ 1926) نوشته شده و نویسنده، که خودش هم یک فیزیک‌دان دانمارکی است، با آوردن خاطراتی...

دوشنبه، 6 شهريور 1396

به یاد نیلس بور - 2

سخنرانی بور در انجمن فیزیک دانمارک در اکتبر 1921 ـ که مربوط به ساختار اتم‌ها و خواص شیمایی عناصر می‌شد ـ خیلی خوب به خاطر دارم. قبل از شروع سخن‌رانی...

دوشنبه، 6 شهريور 1396

برق فوتوولتایی - 3

یک پیشرفت دیگر در این زمینه، ابداع سیلیسیم کاربید اریخت (Si ـ a) است. سازندگان با این آلیاژ نه تنها می‌توانند ظرفیت را کنترل کنند (با آلاییدن...

يکشنبه، 5 شهريور 1396

برق فوتوولتایی - 4

گام بعدی نصب یک نیروگاه بزرگ مقیاس فوتوولتایی است که به شبکة برق متصل باشد. به منظور انجام آزمایش‌ها و آزمون‌هایی در جهت قبل به چنین قابلیتی،...

يکشنبه، 5 شهريور 1396

برق فوتوولتایی - 1

تبدیل مستقیم انرژی خورشیدی به برق از لحاظ فنی و اقتصادی پیشرفت سریعی داشته است. تا چند سال آینده، شاید نیروگاه‌های خورشیدی با قدرت‌هایی از مرتبة...

يکشنبه، 5 شهريور 1396

برق فوتوولتایی - 2

آخرین بخش یک سلول معمولی، شبکة اتصال رویی آن است. اگر اتصال‌های رویی و زیری در یک مدار به هم وصل شوند، مدام که سلول در معرض نور باشد، برق قابل...

يکشنبه، 5 شهريور 1396

آینه‌ای از جنس نور

نمای غیر واقعی دنیای کوانتومی به وجه بارزی واقعی‌تر شده است. بنابر مکانیک کوانتومی، بسته به شرایط آزمایش، نور در بعضی موارد مانند ذره و در مواردی...

يکشنبه، 5 شهريور 1396

آیا خواب گردی ارثی است؟

خواب گردی یکی از اختلالات مرتبط با خواب است. آیا خواب گردی ارثی است؟ چه چیزی باعث خواب گردی می‌شود؟ کسی که از خواب گردی رنج می‌برد حتی هنگام...

يکشنبه، 5 شهريور 1396

آیا از شکل ظاهری سطح اقیانوس‌ها هم می‌توان به ساختار زمین پی برد؟

می‌دانیم که سطح آب در لیوان تخت است. ولی اگر لیوان را بچرخانیم، مایع شروع به چرخیدن می‌کند و سطح آن تغییر شکل می‌دهد. در اثر گردش آب‌ها در دریاها...

يکشنبه، 5 شهريور 1396