نظم در مجموعه‌های بی‌نهایت بزرگ

بنا بر آن‌چه ریاضی‌دان برجسته، فرانک پلامپتون رمزی، ثابت کرده است، وجود بی‌نظمیِ کامل ناممکن است. هر مجموعه‌ی بزرگی از اعداد، نقاط یا اشیا، الزاماً...

پنجشنبه، 6 تير 1392

نجات پرندگان دریایی از انقراض

در دل شب در جزیره‌ای گرمسیری در اقیانوس آرام، غوغایی از یک گودال آتش فشانی قدیمی به گوش می‌رسد. پرندگان مهاجر که صدا آن‌ها را جلب کرده است به...

پنجشنبه، 6 تير 1392

منشأ میمون‌های آدم نما

در این که انسان از لحاظ فیزیولوژیکی و علم وظایف الاعضا یک حیوان محسوب می‌شود و شباهت‌ها و تناظرهای تامی بین اعضای بدن او و اعضای بدن دیگر جانوران...

پنجشنبه، 6 تير 1392

عنصر قلیایی چموش، روبیدیم

فکر می‌کنید عمر زمین، سیاره‌ای که رویش ساکنیم، چقدر باشد؟ متأسفانه شناسنامه‌ای برایش صادر نشده است، و خودش نیز، هم‌چون برخی زنانِ پا به سن گذاشته،...

پنجشنبه، 6 تير 1392

علت سفید شدن موی سیاه

آن روز سرنوشت ساز که نخستین تار موی سفید در آیینه دیده می‌شود، آغاز نقطه چرخشی در زندگی اکثر مردم است. در قرن‌های گذشته، داشتن موی خاکستری نشانه‌ی...

پنجشنبه، 6 تير 1392

شیطانک ماکسول و قانون دوم ترمودینامیک

بنا بر قانون دوم ترمودینامیک، گرما نمی‌تواند از یک منبع سرد به یک منبع گرم برود بدون این که فرایند دیگری رخ دهد. هیچ کس انتظار ندارد که یخچال...

پنجشنبه، 6 تير 1392

جُبّه‌ی زمین

دیر زمانی است که زمین شناسان در انتظار سفری به مرکز زمین هستند. زمین شناسان، چونان مسافران دلواپسی که موفق به خرید بلیت نشده‌اند تن به خیال پردازی...

سه‌شنبه، 4 تير 1392

تناظر جغرافیای زمین و ماه

ارسطو، فیلسوف یونانی در قرن چهارم قبل از میلاد، بر این عقیده بود که تصاویر ابرهای اطراف زمین بر ماه انعکاس دارد. البته با وجود اطلاعاتی که امروزه...

سه‌شنبه، 4 تير 1392

بررسی واقعیت ترجیح دست در انسان

تامس کارلایل در سال 1871 میلادی نوشت: «سربازی که سپرش را با دست چپ و سلاحش را با دست راست می‌گیرد شانس بهتری برای زنده ماندن تا نبرد بعدی دارد....

سه‌شنبه، 4 تير 1392

باران‌های اسیدی

پیش از این گمان می‌رفت که باران‌های اسیدی مخصوص جوامع صنعتی است. اما با مطالعاتی که در مناطق استوایی افریقا و مناطق دیگر نیم‌کره‌ی جنوبی صورت...

سه‌شنبه، 4 تير 1392

آیا جنسیت گونه‌ها به صورت ژنتیک تعیین می‌شود؟

در کمی بیش از دو دهه‌ی پیش، بالاخره حاصل سی سال پژوهش به نتیجه رسید و دانشمندان موفق شدند ژن تعیین کننده‌ی جنسیت جنین را شناسایی کنند. این ژنِ...

سه‌شنبه، 4 تير 1392

اصطلاح شناسی وات

اسب بخار: واحد اندازه گیری توان که در سیتم اندازه گیری انگلیسی به کار می رود. یک اسب بخار برابر 745/7 وات است (نگاه کنید به وات). انرژی: توانایی...

شنبه، 25 خرداد 1392

زمین از منظر علم

زمین از جمله سیاراتی است که برگرد خورشید می گردند، از سیارات کوچک به شمار می آید، از نظر قطر و جرم، پنجمین سیاره و از لحاظ فاصله از خورشید، سیاره...

يکشنبه، 12 خرداد 1392

آیا زمین گرد است؟

انسان های اولیه به تبعیت از ساده ترین مشاهدات خود، تصور می کردند که برروی جسمی مسطح زندگی می کنند و بسیاری از آنان بر این باور بودند که زمین،...

يکشنبه، 12 خرداد 1392

انواع حرکات زمین

یکی از ویژگی های مهم اجرام آسمانی که در علم نجوم از آن بحث می شود، حرکت آنهاست. چنانکه از راه های متعددی به اثبات رسیده است هر یک از اجرام چند...

يکشنبه، 12 خرداد 1392

مهندسی ژن‌ها

به هنگام صحبت از مهندسی ژنتیک معمولاً جنبه‌ای از آن بیش‌تر مورد توجه قرار می‌گیرد که ناظر به ثمراتی است که این فناوریِ نسبتاً جدید به بشر عرضه...

سه‌شنبه، 27 فروردين 1392

کیهانی از بی‌نهایت کوچک تا بی‌نهایت بزرگ

هزاران سال است که علما و فیلسوفان بزرگ بشریت درگیر سؤال‌هایی اساسی از این قبیل هستند که جهان چگونه آغاز شده است، یا این که از چه چیزی ساخته شده...

شنبه، 24 فروردين 1392

اصلاح نسل در انسان

با پیش‌رفت علوم ژنتیک و نیز پزشکی و زیست‌شناسی امروزه اصلاح نژاد حیوانات (و گیاهان) نه به صورت تنها یک علم تحقیقاتی که به صورت رشته یا رشته‌های...

شنبه، 24 فروردين 1392

وضعیت کنونی فراصوت

بازرسی فراصوتی (UT) برای چند دهه مورد استفاده بوده است. پیشرفت‌های سریع اولیه در تجهیزات با پیشرفت‌های تکنولوژیکی از دهه‌ی 1950 تا امروز ادامه...

دوشنبه، 19 فروردين 1392

نسبت سیگنال به نویز( Signal – To – Noise Ratio)

کشف عیب با فاکتورهای متعدد دیگری غیر از رابطه‌ی طول موج و اندازه‌ی عیب، مربوط است. به طور مثال میزان صوت بازتاب شده از یک عیب به تفاوت مقاومت...

دوشنبه، 19 فروردين 1392