یادبود پل لانژون

خبر درگذشت پول لانژون، ضربه ای شدیدتر از اکثر رویدادهای این سالهای سرنوشت ساز و آکنده از سرخوردگی و نامرادی، بر من وارد ساخت. چرا چنین بود؟ مگر...

چهارشنبه، 17 آبان 1391

یادبود ماری کوری

در این موقع که شخصیت پرعظمتی همچون مادام کوری به پایان عمر خود رسیده است، جای آن دارد که فقط به یادآوری خدمات او به بشریت اکتفا نکنیم. خصال اخلاقی...

چهارشنبه، 17 آبان 1391

یادبود یوهانس کپلر

در نامه های کپلر ما خود را با شخصیتی حساس رو به رو می یابیم که با شور فراوان خود را وقف تحقیق و ژرفکاوی در مختصات فرایندهای طبیعی ساخته بود -...

چهارشنبه، 17 آبان 1391

مبانی فیزیک نظری

علم کوششی است برای مطابقت دادن تنوع هرج و مرج آمیز تجربیات حسی ما با نوعی نظام فکری منطقاً یکنواخت. در این نظام تجربیات منفرد باید به طرزی با...

سه‌شنبه، 16 آبان 1391

فیزیک و واقعیّت(2)

برای راهیابی به مفاهیم بنیادین علم فیزیک هیچ گونه روش استقرایی وجود ندارد. عدم درک این واقعیت اساسی ترین خطای فلسفی بسیاری از محققان قرن نوزدهم...

سه‌شنبه، 16 آبان 1391

فیزیک و واقعیت (1)

اغلب گفته اند، و مسلماً نه بدون دلیل، که شخص دانشمند فیلسوفی کم مایه است. پس، آیا برای فیزیکدان بهتر نیست که فلسفه پردازی را به فیلسوف واگذارد؟...

سه‌شنبه، 16 آبان 1391

نظریه‌ی نسبیّت در دو مرحله

ریاضیات منحصراً با روابط متقابل مفاهیم سرو کار دارد، بی آنکه رابطه آنها را با تجربه در نظر گیرد. علم فیزیک هم با مفاهیم ریاضی سروکار دارد؛ با...

سه‌شنبه، 16 آبان 1391

زمان، فضا و گرانش

در فیزیک چند نوع نظریه وجود دارد. بیشتر آنها جنبه سازنده و زیربنایی دارند. این نظریه ها می کوشند تا با استفاده از بعضی قضایای نسبتاً ساده، تصویری...

سه‌شنبه، 16 آبان 1391

جاذب‌های بزرگ کیهانی

چند ده سال است که از پیدایش نظریه‌ی انبساط عالم می‌گذرد. یافته‌های نجومی و به ویژه پدیده‌ی انتقال به سرخ نور ستارگان (که عبارت است از شیفت به...

دوشنبه، 8 آبان 1391

ستارگان تپنده

در آسمان، یا در واقع در کیهان، ستارگانی وجود دارد که به ستارگان تپنده معروف شده‌اند. علت این نام‌گذاری بر آنها این است که شدت نور مشهود آنها...

دوشنبه، 8 آبان 1391

سلول

دانشمندان تعریف مشخصی از موجود زنده ارائه داده‌اند. اگر موجودی دارای ویژگی‌های تعریفی آنها باشد می‌گوییم آن موجود، زنده است یا حیات دارد. بر...

دوشنبه، 8 آبان 1391

قمر زمین

ماه نزدیک‌ترین جرم آسمانی به زمین است. میلیاردها سال است که ماه به گرد زمین می‌چرخد. درواقع اگر بخواهیم دقیق صحبت کنیم ماه به گرد زمین نمی‌چرخد...

يکشنبه، 7 آبان 1391

عدسی اپتیکی

چشم وسیله‌ای عجیب است. این کاملاً به جاست که بینایی که مربوط به چشم می‌شود را ارزشمندترین حس از میان حواس شش‌گانه‌ی بشر بدانیم. دیدن و درک پیرامون...

شنبه، 6 آبان 1391

انقلابی به نام فیزیک مدرن

صد و پنجاه سال اخیری که تاریخ تمدن بشری به خود دیده است از خیلی جهات از تمام بقیه‌ی طول تاریخ بشری متمایز است. در این دوره بیش از تمام تاریخ...

شنبه، 6 آبان 1391

شیمی و رهیافت آن

در حال حاضر در جهان بیش از یک میلیون ماده‌ی مختلف وجود دارد. در طول تمدن بشر از دیرباز شناسایی مواد مختلف مورد توجه بشر بوده است. علت این توجه...

شنبه، 6 آبان 1391

زایش انسان

مسأله‌ی حیات و چگونگی پیدایش و گسترشش بر روی زمین از دیر باز مورد توجه کنجکاوان بشر و دانشمندان بوده است. تنوع جانداران و مشابهت‌های فراوان ساختاری...

شنبه، 6 آبان 1391

انرژی، منابع، و صورت‌های آن

از انرژی به صورت‌های گوناگونی یاد می‌شود. مثلاً گفته می‌شود فلان شیرینی انرژی دارد، یا فلان فرد پر انرژی است، یا این که ما باید قادر به استفاده‌ی...

شنبه، 6 آبان 1391

دوربین انرژی تاریک

اولین وسیله‌ای که تاکنون به طور انحصاری برای کمک به ستاره شناسان در مطالعه‌ی اثرهای انرژی تاریک ساخته شده است اکنون آماده‌ی ثبت در تاریخ کیهان...

شنبه، 6 آبان 1391

در مورد بادبان خورشیدی

مبحث فشار تابش و آزمایش‌هایی که تاکنون برای آشکارسازی فشار تابش (صرف نظر از توجیه واقعی آن) انجام شده است دانشمندان را برانگیخت که از فشار تابش...

دوشنبه، 1 آبان 1391

فخر رازی و مسأله حرکت وضعی زمین

معمولاً سال 1543 میلادی را آغاز انقلاب علمی جدید می‌دانند. در این سال نیکولا کوپرنیک کتابی به نام درباره دوران افلاک آسمانی (1) منتشر کرد و در...

چهارشنبه، 12 مهر 1391