سیاست علم

در سطح تعیین خط‌مشی‌های یا سیاست‌گذاری، سیاست علم را معمولاً خط‌مشی‌هایی تعریف می‌کنند که برای تأثیرگذاری بر تخصیص منابع برای فعالیت‌‎های علمی...

چهارشنبه، 5 اسفند 1394

جفت طوسی در کتاب اُکَرنیکول اورم

نیکول اورمِ، فیلسوف فرانسوی در دوره‌ی فعالیتش در پاریس، سؤال‌هایی را در [کتابی با عنوان] پرسش بر کتاب مشهور و پرنفوذ اکرساکروبوسکو تدوین کرد....

پنجشنبه، 1 بهمن 1394

کشفُ القِناع یا اولین کتاب در مثلثات

علم مثلثات یکی از شعب ریاضیات است که از قسمت‌‌های متوسطه‌ی این علم گرفته تا درجات عالیه‌ی آن و همچنین در اغلب مسائل فنی و علمی مورد استعمال دارد...

پنجشنبه، 1 بهمن 1394

رساله‌ی چهار ضلعی

یکی از بزرگ‌ترین نمایندگان علم اسلامی یقیناً نصیرالدین طوسی است (672- 597ق/ 1273-1200م). او دانشمندی جامع بود و فکری نسبتاً بدیع داشت و به همه‌ی...

پنجشنبه، 1 بهمن 1394

نصیر الدین طوسی و ابن شاطر در کراکو؟

«خوشبختانه کوپرنیک یک مدل طوسی را در اختیار داشته است».این جمله را نویگه بائر هنگام شرح روش کوپرنیک در ترکیب دو حرکت دایروی به صورت یک حرکت نوسانی...

پنجشنبه، 1 بهمن 1394

حساب ترکیبات و ما بعدالطبیعه

به مدت هفت قرن تمام، پژوهش ریاضی پیشرفته ای در مراکز شهری جهان اسلام به زبان عربی صورت می‌گرفت. پس حق داریم از خود بپرسیم که آیا فیلسوفان در...

چهارشنبه، 30 دی 1394

حرکت وسط کواکب در زیج ایلخانی و نقدهای وارد بر آن

یکی از مشهورترین زیج‌های دوره‌ی اسلامی زیج ایلخانی است که در قرن هفتم هجری زیر نظر نصیرالدین طوسی (د 672ق) به رشته‌ی تحریر در آمد. این زیج نتیجه‌ی...

چهارشنبه، 30 دی 1394

رشته‌های پزشکی در دارالفنون

هر چند پزشکان خارجی و پزشکان ایرانی تحصیل کرده در اروپا، یک جمع به نسبت کوچکی را در زمینه‌ی مراقبت‌های بهداشتی و درمانی در ایران تشکیل داده بودند...

شنبه، 12 دی 1394

انقلاب علمی- تکنولوژیکی

یکی از مهم‌ترین دگرگونی‌های دوره‌ی مدرن، انقلاب در علم و فن‌آوری در قرن بیستم بوده است. این انقلاب به معنای دگرگونی بنیادی در علم و نیز در پیوند...

چهارشنبه، 9 دی 1394

سرچشمه‌های دانش در عهد باستان و تأثیر‌ ایرانیان بر انتشار علوم

به نظر می‌رسد كه مغان ‌ایرانی یا روحانیوّن دوره‌ی ماد با آموزش علوم ریاضی و نجوم از بابل و دیگر سرزمین‌های همسایه‌ی‌ ‌ایران به گسترش دانش‌های...

يکشنبه، 29 آذر 1394

رشته، میان رشته و تقسیم بندی علوم

به نظر می‌رسد تمرکز و تأکید بر رشته و میان رشته در حوزه علوم و معارف، با تقسیم بندی علوم و روابط اجتماعی و فرهنگی دانش پیوند داشته باشد. تاریخ...

پنجشنبه، 7 آبان 1394

آشنایی با هاوکینگ

استفان هاوکینگ به دکتر استرنج‌لاو، شیطان فیلم کلاسیک کوبریک تشبیه شده است. او چیزی فراتر از این شباهت آشکار است. کسانی که با او کار کرده‌اند...

يکشنبه، 19 مهر 1394

آشنایی با تورینگ

پیشرفت کامپیوتر از بزرگ‌ترین موفقیت‌های فناوری محسوب می‌شود. اختراع کامپیوتر در ردیف استفاده از آتش، اختراع چرخ و مهار الکتریسیته قرار می‌گیرد....

شنبه، 18 مهر 1394

تانری، پوْل

تانری كه حرفه‌اش مهندسی و مدیریت بود، می‌توانست فقط ساعات فراغت را به علم اندوزی بپردازد. لیكن، به رغم این محدودیت، مقدار زیادی پژوهش مؤثر و...

چهارشنبه، 1 مهر 1394

پزشکی در ایران کهن

واژه‌‌ی پزشکی، از ریشه‌‌ی پهلوی (بَئَشَ زَه) به معنای از بین برنده‌‌ی رنج‌ها و بیماری‌ها آمده است. گمان بر این است و تاریخ مکتوب و شواهد و قراین...

يکشنبه، 29 شهريور 1394

ساعت همچون وسیله ای مصرفی

وقتی بیل کلینتون رئیس جمهور آمریکا شد، مردم به خاطر ساعتِ ژاپنی و ارزان قیمت او به شدت شگفت زده و عصبانی بودند. این ساعت در خور یک رئیس جمهور...

چهارشنبه، 18 شهريور 1394

اصلاحات تقویمی

محقق فرانسوی راجر بیکن (1292-1219) از طرف "کِلِمنس پاپ چهارم مأموریت یافت تا تفسیری بر تقویم کلیسا بنویسد. این مرد فرهیخته‌ی فرانسوی پیش از اینکه...

چهارشنبه، 18 شهريور 1394

تیک‌تاک ساعت‌ها، صدایمان می‌کنند

کتاب معروف "دی. اس. لاند" به نام "انقلاب در زمان: ساعت و بنای جهان نو" توصیفی اصیل و گسترده از استحاله‌ای فرهنگی- اجتماعی ارائه می‌دهد و مبنای...

چهارشنبه، 18 شهريور 1394

ظهور ساعت

مورخ یونانی هرودوت چهارصد سال پیش از میلاد می‌زیست. او روایت می‌کند که یونانی‌ها تقسیم روز به دوازده ساعت را از بابلی‌ها تقلید کردند، اما شب...

چهارشنبه، 18 شهريور 1394

پیدایش گاه‌شماری

جایگاه ویژه و منحصر به فرد بشر در طبیعت به او این توان را داده است که بر زمان تأثیر بگذارد. تنها بشر می‌تواند بار دیگر گذشته‌ها را به خاطر بیاورد...

دوشنبه، 16 شهريور 1394