پیرنگ و محاکات در دوره باستانی

مبنای اصلی اندیشه ی ارسطو در کتاب فنّ شعر عبارت است از محاکات که همان تقلید یا بازنمایی است. این تکیه و تأکید پیامدهای ضمنی بسیاری دارد، زیرا...

سه‌شنبه، 22 بهمن 1392

آینده سوررئالیسم

سوررئالیسم نفوذ زیادی داشته است، نه فقط در فرانسه، در نقاط دیگر دنیا هم. دوره ی کلاسیک سوررئالیسم شاید سپری شده باشد، ولی کمتر کشوری از تأثیر...

يکشنبه، 20 بهمن 1392

از دادائیسم تا سوررئالیسم

می توان ادعا کرد که دادا در رهایی هنرمند از قید گذشته نقش مهمی بازی کرده بود. در تداوم هنر وقفه ای افکنده بود. سنت را در ذوق، در عادات اجتماعی...

يکشنبه، 20 بهمن 1392

فراواقع گرایی

من معتقدم که این دو حالت ظاهراً متناقض، که رؤیا و واقعیت باشند، در آینده به یک جور واقعیت مطلق، یک فراواقعیت، مبدل خواهند شد.

يکشنبه، 20 بهمن 1392

سوررئالیسم: از تولد تا مرگ

یک شب در سال 1919 آندره بروتون از شنیدن جمله ای که «به پنجره ی ذهنش زد» تکان خورد. تصویر محو شد، ولی جمله در یادش ماند: «پنجره مردی را دو تکه...

يکشنبه، 20 بهمن 1392

جوهر دادا

دادا در جهانی پا به عرصه ی وجود نهاد که ایمان استوار خود به مطلقها را از دست داده بود. فرد، در برابر فرایندهای ماشینی و جبر زیست شناختی، میدان...

يکشنبه، 20 بهمن 1392

دادائیسم چیست؟

نام اختیاریِ بی معنی که از میان خنثاترین لغات یک دیکسیونر برای جنبشی هنری و ادبی انتخاب شد که در سال 1916 با تکیه بر استهزا و خردستیزی و تصادف...

يکشنبه، 20 بهمن 1392

شیوع ویروس دادا

جنگ سالهای 1914-1918 برای خیلیها سند نهایی ورشکستگی کل یک نظام فکری و فرهنگی و اجتماعی بود. دین، عقل و منطق، و ارزشهای انسانی را ظاهراً کشتاری...

يکشنبه، 20 بهمن 1392

درآمدی بر بوم نقد

نظریه ی ادبی بوم نقد بر مطالعه ی (بینارشته ای) ادبیات و زیست بوم در ارتباط با یکدیگر تأکید دارد. این مقاله درآمدی است بر پیشینه، فرایند پیدایش...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

مطالعات فرهنگی و نقد ادبی

مطالعات فرهنگی رویکردی بین رشته ای است که در آن دایره ی شمول تحقیقات ادبی به تمام جلوه های فرهنگ جامعه گسترش داده می شود و مصنوعات فرهنگی همچون...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

نقد ادبی، رویکردی میان رشته ای

ادبیات پدیده ای چندوجهی است و در شکل گیری یک اثر ادبی عوامل گوناگونی اعم از متنی، برون متنی و بینامتنی نقش دارند؛ از این رو فهم و نقد همه جانبه...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

بررسی تطبیقی فرمالیسم در نقد هنر، نقد ادبی و نظریه ی فیلم

دغدغه ی مهم نظریه پردازان فرمالیستی بیشتر، وضع نظریه هایی به منظور برجسته کردن سبک های هنری است تا مکتبی فلسفی. با این یش فرض، در مقاله ی حاضر،...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

ترجمه ی ادبی از دیدگاه نظریه ی دریافت

در سال 1972م، هانس روبر یاوس نظریه ی ادبی «دریافت»(3) را معرفی کرد. این نظریه ی زمینه ی مناسبی را در اختیار منتقدان ادبی قرار داد تا به بازنگریِ...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

هم گرایی ادبیات تطبیقی و نقد ادبی

ادبیات تطبیقی از بدو تولد در قرن نوزدهم تا دهه ی شصت قرن بیستم، تحت سیطره ی مکتب اثبات گرای فرانسوی بود که ادبیات تطبیقی را بخشی از تاریخ ادبیات...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

درباره ی ی پدیده ی مترجم- منتقد در ایران

آیا مترجم ادبی مجاز است به حیطه ی نقد ادبی قدم بگذارد؟ پاسخ قطعی و روشن به این سؤال تقریباً غیرممکن است و بسته به شرایط فرهنگی، ادبی، اجتماعی،...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

پیر بوردیو و نقد ادبی

پیر بوردیو، فیلسوف و جامعه شناس مشهور، از برجسته ترین و تأثیرگذارترین اندیشمندان معاصر غرب است. روش جامعه شناختی بوردیو در تحلیل تولیدات فرهنگی...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

درآمدی بر نقد تکوینی در تحلیل آثار ادبی

نقد تکوینی(3) مبحثی نو در نقد ادبی است که «سرچشمه ها و فرایند زایش و تکوین یک اثر را مطالعه و بررسی می کند؛ به همین دلیل آن را "جنین شناسی اثر"...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

درآمدی بر روایت‌شناسی در حوزۀ نقد ادبی با مروری بر داستان‌های کلاسیک و مدرن فارسی

روایت شناسی یکی از شاخه های نقد ادبی و در اصل، بررسی دستور زبان حاکم بر روایت ها و بیشتر، روایت های داستانی است. این شاخه از دانش چارچوب و الگویی...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

نگاهی به پژوهش های روایت شناسی زبان فارسی

امروزه، روایت شناسی به عنوان نظریه و روشی مطالعاتی در سطح جهان شناخته شده و رایج است. با این حال، روشن شدن قلمرو کاربرد این اصطلاح به گونه ای...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

روایت شناسی قصص قرآنی در مقابل روایت شناسی غیرقرآنی

این مقاله، دستور زبان و ویژگی های منحصر به فرد قصص قرآنی را که از آن بوطیقا تعبیر می کنیم، در تقابل با دستور زبان روایت در غرب و به ویژه بوطیقای...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392