نگاهی نقادانه به الگوی کنش گرماس با تکیه بر حکایت های تذکرة الاولیا

در علم روایت شناسی، شخصیت ها جزئی از ساختار کلی متن به شمار می آیند و تابع کنش های از پیش تعیین شده اند. بنابراین، به منظور تحلیل شخصیت، قبل...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

قواعد مکالمه ی گرایس، معنای ضمنی و شخصیت پردازی در متون نمایشی

در این پژوهش از قواعد مکالمه ی گرایس، به عنوان یکی از دستاوردهای کاربردشناسی زبان، برای مطالعه ی گفت و گوی نمایشی استفاده شده است. داده های این...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

سبک شناسی سازمان متن ادبیات داستانی کودکان در زبان فارسی

پژوهش حاضر به بررسی و تحلیل عناصر داستانی 57 نمونه کتاب داستانی در گروه های سنی «الف»، «ب» و «ج» می پردازد (17 نمونه گروه سنی «الف»، 20 نمونه...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

سبک سنجی و بررسی روش های موجود

سبک سنجی رویکردی در تحلیل متون زبانی است که در آن سعی می شود تا صاحب اثر و سبک فردی او بر اساس متغیرهای آماری و قابل اندازه گیری موجود در متن...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

رابطه ی سبک شناسی و علم آمار

در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، به فضل تلاش های پژوهشگرانی همچون سوسور و شاگردش، چارلز بالی، تعامل خاصی با آثار ادبی پدیدار شد. در این...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

نشانه شناسی فرهنگی رولان بارت و تأثیر آن بر مطالعات فرهنگی

رولان بارت منتقد، زبان شناس و از بزرگ ترین اندیشمندان قرن معاصر است. از نظر او، به یاری روش های زبان شناختی و نشانه شناختی می توان ساختارهای...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

تعامل پدیدارشناسی و نشانه- معناشناسی

«پدیدارشناسی(2)» یکی از تأثیرگذارترین نظریه ها در نقد ادبی معاصر است؛ به گونه ای که ایده و نظریه ی مادر در گرایش نقد ادبیِ «خواننده محوری(3)»...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

درآمدی بر نشانه شناسی قصه گویی (نقالی)

افسانه ها و داستان ها از کهن ترین آثار فکری هر ملت به شمار می آیند. سرزمین ما ایران نیز با داشتن تمدن و پشتوانه ی فرهنگی و ادبی غنی، سرشار از...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

بررسی انتقادی کاربرد نظریه ی سیستمی- نقشی هلیدی (زبان شناسی متن بنیاد)

پس از طرح نظریه ی متن بنیاد و نقش گرای زبان شناس معاصر انگلیسی، ام. کی. هلیدی، در زبان فارسی تلاش های متعددی در جهت نقد و تحلیل متون ادبی به...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

تناسب گریزی در بلاغت بر پایه ی اصل همکاری گرایس و نظریه ی تناسب

هربرت پاول گرایس (1913-1988م) در سال 1967م نظریه ی معنای ضمنی (Thory of Implicature) خود را مطرح کرد. او در سال 1978م در مقاله ای با نام «منطق...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

نظریه ی استعاره مفهومی و جایگاه آن در پژوهش های ادبی ایران

برخلاف دیدگاه ها و رویکردهای سنتی- که کاربردهای استعاره را در بررسی کلمات و حداکثر عبارات به زبان ادبی محدود می کرد- دیدگاه شناختی، استعاره را...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

بازشناسی و تبیین یک ژانر ناشناخته در ادب فارسی (حماسه ی عرفانی)

ژانر یا انواع ادبی از مقولات بنیادین ادبیات است که از آغاز پیدایش نقد ادبی تاکنون، صاحب نظران و منتقدان درباره ی آن سخن گفته اند. در روزگار ما،...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

بهره گیری از الگوی تحلیل گفتمان انتقادی در نقد ادبی

نقد ادبی شامل فرایند توصیف، تحلیل، شناخت و ارزش گذاری ویژگی های زبانی، فرازبانی و سازمان متن آثار ادبی در بافت گفتمانی خاص است. اگر ناقد متن...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

واکاوی نظریه ی نظم عبدالقاهر جرجانی

اکنون در میان پژوهشگران نقد ادبی، دو نام عبدالقاهر و نظریة النّظم چنان به هم پیوند خورده اند که اینشتاین و نظریه ی نسبیت. اهمیت این نظریه درآن...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

نقدی بر برداشت های زیباشناختی کهن

زیباشناسی کهن که بیشتر ذیل دو عنوان پرشکوه «علم بدیع» و «علم بیان» قرار می گیرد، همواره از محاسبه ی روابط قدرت در فرایند ظهور و افول امر زیبا...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

نقد و نظریه پردازی فرمالیستی در قرن ششم هجری

در فضای ادبی پیش از مشروطه در ایران، نظریه پردازی و نقد چندان مجال بروز نیافته است؛ زیرا نظریه پردازی حاصل تفکر انتقادی است و تفکر انتقادی نیز...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

نقد و بررسی آرا و نظریات ادبی اخوان الصّفا

اخوان الصفا نام جمعیتی سرّی است که در سده ی چهارم هجری در جهان اسلام شکل گرفت. هدف این جمعیت، آمیختن دین به فلسفه و تعدیل آن به وسیله ی حکمت...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

عربی زدگی در شرح و تحلیل متون ادب فارسی

از آفت های بزرگ در شرح و تحلیل متون ادب فارسی، استناد بسیار به امثال و اشعار عربی و بی توجهی به فرهنگ و ادب باستانی ایرانیان است که پس از دفاع...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

بحران اصطلاح سازی در نقد ادبیات باستانی

اصطلاحات نقد ادبی ابزارهایی برای درک، مطالعه و خلق متون نقدی به شمار می روند. بر اساس این، هرگونه تلاش برای تصحیح، تدقیق، شیواسازی و آسیب شناسی...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

نقد پسااستعمارگرایی و انعکاس آن در آثار داستان نویسان مهاجر ایرانی

در دهه های اخیر، رویکرد انتقادی جدیدی در حوزه ی گفتمان های هنری به وجود آمده که با عنوان «پسا استعمارگرایی»(3) شناخته شده است. این رویکرد را...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392