جايگاه حدوث دهرى و حركت جوهرى در دو نظام متفاوت فلسفى

براى هر پژوهشگرى كه با آثار فلسفى صدرالمتألهين آشنائى دارد، اين سؤال كه «چرا صدرالمتألهين نظريه «حدوث دهرىِ» استادش ميرداماد را در آثارش مسكوت...

چهارشنبه، 16 ارديبهشت 1388

«وجود محمولى» از ديدگاه كانت و ملاصدرا

بررسى ديدگاههاى كانت در باب وجود بعنوان محمول و مقايسه آن با نظرات ملاّصدرا كه معتقد به واقعى بودن مفاهيم و قضاياى فلسفى است و براى واقعى نشان...

چهارشنبه، 16 ارديبهشت 1388

محيط‌ زيست‌ طبيعي‌ از ديدگاه حكمت‌ متعاليه‌

مردم‌ عامّه‌ چنين‌ مي‌پندارند كه‌ فلسفه‌ موضوعي‌ كاملاً جدا از زندگي‌ روزمرّه‌ است‌. وقتي‌ گفته‌ مي‌شود فيلسوف‌، شخصي‌ در نظرشان مي‌آيد كه‌ از...

دوشنبه، 14 ارديبهشت 1388

جايگاه حدوث دهرى و حركت جوهرى در دو نظام متفاوت فلسفى

براى هر پژوهشگرى كه با آثار فلسفى صدرالمتألهين آشنائى دارد، اين سؤال كه: «چرا صدرالمتألهين نظريه «حدوث دهرىِ» استادش ميرداماد را در آثارش مسكوت...

دوشنبه، 14 ارديبهشت 1388

تئوري جهان زنده و انعكاس آن در حكمت متعاليه

انگارة جهان زنده و يا زنده انگاري جهان هستي سابقة تاريخي طولاني دارد. در سير فلسفه، كثيري از فلاسفه و همچنين عرفا، مجموع جهان هستي را بصورت يك...

يکشنبه، 13 ارديبهشت 1388

عناصر فهم مسئله تشكيك نزد ملاصدرا

يكى از اصول اساسى مابعدالطبيعه ملاصدرا اثبات تشكيك در حقيقت وجوداست، با اينهمه، بايد تصريح كرد كه تصديق تشكيك چه مفهوم و اهميتى دارد. در اين...

يکشنبه، 13 ارديبهشت 1388

نظر ملاصدرا و احاديث‌ شيعه‌ اماميه دربارة خاستگاه‌ انسان‌ در ازل‌ و حدوث‌ او در زمان‌

فلسفه‌ وجود ملاصدرا, در واقع,‌ فلسفه‌ صيرورت‌ كامل‌ است‌. اين‌ فلسفه‌، دگرگوني‌ پيوسته‌ ميان‌ حالات‌ گوناگون‌ وجود و بين‌ مراتب‌ مختلف‌ نفس‌...

شنبه، 12 ارديبهشت 1388

برهان حركت در فلسفه ارسطو و حكمت متعاليه

همواره يكي از محورهاي مورد بحث فيلسوفان خداشناسي بوده است. يكي از استدلالهايي كه براي اثبات وجود خداوند مطرح بوده برهان حركت است. در اين مقاله...

پنجشنبه، 10 ارديبهشت 1388

تأثرات ملاصدرا از مكتب اشراقي در بحث نظام فيض

ملاصدرا از جهت عملي به تز كثرتگرايي روش شناختي پاي بند بوده است، بدين خاطر در حل مسائل فلسفي از مكاتب و منابع مختلف تأثر ثبوتي و سلبي پذيرفته...

پنجشنبه، 10 ارديبهشت 1388

مواد ثلاث از امور واقعي است يااعتباري؟

دير زماني است كه اين بحث در ميان فلاسفه و متكلمين مطرح شده كه آيا مواد ثلاث از امور حقيقي است يا از امور اعتباري؟ واژه «اعتباري» گاهي در مقابل...

چهارشنبه، 9 ارديبهشت 1388

ابتكارات فلسفي صدرالمتألهين (قسمت دوم)

تنوع نوآوريهاي فلسفي صدرالمتألهين ايجاب مي‌كند كه در چهار بخش ـ كه در واقع بخشهاي اصلي فلسفه را تشكيل مي‌دهند ـ تقسيم و ارائه شوند، كه عبارتند...

سه‌شنبه، 8 ارديبهشت 1388

ابتكارات فلسفي صدرالمتألهين (قسمت اول )

حكمت متعاليه كه حاصل مطالعات و مكاشفات صدرالمتألهين شيرازي است بي ترديد تحولي بنيادين در عرصه علوم و معارف الهي در تاريخ انديشه اسلامي پديد آورد...

سه‌شنبه، 8 ارديبهشت 1388

هستی مطلق يا نورالانوارتحليلی بر تفسير ملاصدرا بر آية نور

ملاصدرا با زبان عربی زيبا و بليغی, «آية نور» را شرح و تفسير کرده, سبک درخشان, منسجم و هماهنگ خود را در معرض نمايش می گذارد. تفسير صدرا بر اين...

سه‌شنبه، 8 ارديبهشت 1388

نفس انسان

از نظر تاريخ فلسفه، دربارة نفس تا چهار قرن پيش فقط دو نظرية معروف وجود داشته است. افلاطون و عدة بسياري از فلاسفة باستاني آنرا حقيقتي مجرد از...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

رابطه نفس و بدن از ديدگاه ملاصدرا

نفس (يا ذهن) وجود عقلی بسيط و يکی از صور در علم الهی است.[1] اما اگر او صورتی عقلی در علم الهی است پس چرا با بدن پيوند مي‌يابد؟ اگر او صورت عقلی...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

نظرية ملاصدرا در باب رابطة‌ نفس‌ و بدن‌

بحث‌ از ذهن‌ يا نفس‌ و رابطة‌ آن‌ با بدن‌، بحثي‌ فلسفي‌ است‌. اما بيترديد، هيچ‌ نظريه‌اي‌ در روانشناسي‌ نمي‌تواند بدون‌ اتخاذ موضعي‌ در اين‌...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

نكاتى برجسته از فلسفه ملاصدرا در مقايسه با نظريات فلسفى قرون اخير در غرب

در قرون نهم تا دوازدهم ميلادى كشورهاى اسلامى هر يك دانشگاهى محسوب مى شدند و در آنجا دانشمندان و فلاسفه برجسته به تحقيق و تدريس مشغول بودند. ايرانيان...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

نسبت و رابطة عالم با خدا در حکمت متعاليه

قبل از هر چيز لازم است به اين نکته اشاره شود که موضوع مقاله مذکور بسيار گسترده‌تر از حد و اندازه يک مقاله است و برای بحث کامل راجع به اين موضوع...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

علم واجب الوجود از ديدگاه صدرالمتألهين

مسئله علم واجب، از مسائل غامض و دشوار فلسفه و كلام است و به همين لحاظ است كه كمتر مسأله اى از مسائل كلامى و فلسفى، اين همه مورد اختلاف و مناقشه...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

مراتب نفس از ديدگاه ابن عربي و ملاصدرا

نحوه تعلق نفس به بدن برحسب وجود و تشخّص آن تنها حدوثي است و نه بقائي. يعني نفس در اوايل تكون و حدوث خود محتاج مادّه است ولي در بقاء، ديگر چنين...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388