فلسفه اسلامی

حکمت متعالیه

قاعده امکان اشرف بر اساس حکمت متعالیه در اثبات جوهر عقلانی

حکمت متعالیه
در مباحث علت و معلول ثابت شده است که ملاک معلولیت، ضعف وجودی است. پس هرجا بتوان موجود کامل‌تر و قوی‌تر را فرض کرد، به گونه‌ای که موجود ضعیف‌تر، شعاعی از وجود آن به حساب آید و نسبت به آن استقلالی نداشته باشد، چنین فرضی ضرورت خواهد داشت. ادامه ...

عقل در نظر ابن سینا

عقل نظری و عملی از دیدگاه ابن سینا

عقل در نظر ابن سینا
عقل عملی را به عنوان مدبر بدن و ناظر به سوی عمل یا موجد شوق در نفس معرفی نمی کند. بلکه گونه ای استنباط را نیز در این قوه ملحوظ می دارد. به گونه ای که با استمداد از عقل نظری، آراء کلی را تبدیل به آراء جزئی می نماید تا در راستای فعل قرار گیرد. ادامه ...

توجه فردید به مباحث اتیمولوژیک

نگاهی به آموزه‌های احمد فریدید

توجه فردید به مباحث اتیمولوژیک
کربن خواهان دست یابی به عالم و نحوه تفکری است که در آن تفکر معنوی در کنار تفکر عقلی و نظری به نحو توأمان دیده میشود و از نظر او، اهمیت سهروردی و ملاصدرا در همین تلاش به منظور جمع میان حضور و حصول، یا عرفان و فلسفه در یک نظام واحد فکری است. ادامه ...

سرمایه‌ای در زمانه‌ی عسرت (قسمت اول)

نگاهی به آموزه‌های احمد فریدید

سرمایه‌ای در زمانه‌ی عسرت (قسمت اول)
گرایش شدید فردید به نوعی ثنویت سازی و دوقطبی کردن امور، تفکر وی را با انسداد و محدودیت بسیار و با خطر درغلتیدن به شیوه اندیشیدن ایدئولوژیک مواجه می سازد ادامه ...

سرمایه‌ای در زمانه‌ی عسرت (قسمت دوم)

نگاهی به آموزه‌های احمد فریدید

سرمایه‌ای در زمانه‌ی عسرت (قسمت دوم)
هایدگر در بسیاری از مباحث خود نشان میدهد که چگونه در دوره متافیزیک با تحولات واژگان یونانیان اولیه و سپس با ترجمه این واژگان از زبان یونانی به زبان لاتین، نحوه مواجهه با وجود و معنای حقیقت، طبیعت و ... ادامه ...

القاء نظریه به واقعیت

نقدی بر احمد فردید

القاء نظریه به واقعیت
فردید آرزومندانه و بر اساس شور و شوق فلسفی خود خواهان آن بود که به خود انقلاب و حوادث پس از آن معانی مورد نظر خویش را القا کند، و چنین تلاش آرزومندانه ای دقیقا در متفکران بزرگی چون افلاطون و هایدگر نیز دیده میشود. جالب است که هر سه تجربه به شکست می انجامد. ادامه ...

مواجهه‌ی ایدئولوژیک (قسمت اول)

مواجهه‌ی ایدئولوژیک با متافیزیک و غرب

مواجهه‌ی ایدئولوژیک (قسمت اول)
نگاه پدیدارشناسانه و وجودشناسانه نه خواهان دفاع از نگرش سکولار و روشنگرانه مبنی بر اصالت مطلق بخشیدن به سنت نظری متافیزیک است آن چنان که گویی تمام حقایق، عظمتها و زیبایی ها از آن این سنت است و سنت های تاریخی دیگر دارای هیچ حقیقت یا بصیرت بزرگی نبوده و نیستند که بتواند حقیقت انسانی و حیات ما را غنا بخشد ادامه ...

مواجهه‌ی ایدئولوژیک (قسمت دوم)

مواجهه‌ی ایدئولوژیک با متافیزیک و غرب

مواجهه‌ی ایدئولوژیک (قسمت دوم)
هر جا نوعی عقلانیت متافیزیکی ظهور کرده هر چند نه به آن اصالت، شدت و چدتی که در غرب ظهور یافته است حاصل بسط متافیزیک یونانی بوده است. این نوع عقل گرایی متافیزیکی در هیچ جا و در هیچ مورد از ابراز وجود باز نمی ایستد و هر چیزی را متعلق تفکر خویش قرار میدهد. ادامه ...

مواجهه‌ی ایدئولوژیک (قسمت سوم)

مواجهه‌ی ایدئولوژیک با متافیزیک و غرب

مواجهه‌ی ایدئولوژیک (قسمت سوم)
علم و تکنولوژی دوره جدید را به هیچ وجه نباید در ادامه طبیعیات و ابزارسازی گذشتگان دانست. این امر یگانه و نوظهور، جهان را چه از حیث ظاهر و چه از لحاظ معنا چنان منقلب کرده است که به این اعتبار با هیچ حادثه ای از نخستین لحظه تاریخ بشر تا به امروز قابل قیاس نیست. ادامه ...

سرنوشت دو اندیشه (قسمت اول)

درنیافتن وجه ایجابی فلسفه تکنولوژی هایدگر

سرنوشت دو اندیشه (قسمت اول)
تا چند دهه قبل، ما یک قدرت آسیایی بودیم، اما امروز حتی یک قدرت منطقه ای نیز نیستیم. هنوز ذهن و احساس ما ایرانیان نسبت به مسئله توسعه تکنولوژیک گیج و گنگ، و اراده و عزم ملی ما در اتخاذ تصمیمی تاریخی برای نزدیک شدن به قدرت تکنولوژیک فلج است. ادامه ...

آخرین مقالات
جهان هستی حادث و قدیم

جهان-هستی-حادث-و-قدیمازلیت حق سبحانه نه به معنی تقدم زمانی است؛ بلکه به معنی اطلاق وجودی است که لازم آن احاطه وجودی وی به ادامه ...

حدوث و قدم عالم

حدوث-و-قدم-عالمشرافت وجودی علت نسبت به معلول، طبق مبانی عقلی و فلسفی، علتی که می خواهد شیئی را به وجود بیاورد و به آن ادامه ...

احدیت خداوند

احدیت-خداونداز جمله اقسام توحید، توحید به معنای احدیت است. یعنی تصدیق به این که حقیقت واجب الوجود بالذات، واحد من ادامه ...

حق تعالی واحد نیست

حق-تعالی-واحد-نیستواجب الوجود با هیچ چیزی در ماهیت آن چیز مشارک نیست. زیرا هر ماهیتی که برای ما سوای اوست مقتضی امکان وجود ادامه ...

وحدت حقه حقیقیه

وحدت-حقه-حقیقیهذات واجب تعالی عین وجودی است که نه ماهیت دارد و نه جزء عدمی. از اینجا دانسته می شود که او صرف هستی است ادامه ...

وحدت حق تعالی

وحدت-حق-تعالیهر اسم و صفتی نیز برای وی فرض شود، باید عین ذات باشد و گرنه غیرذات خواهد بود و ثابت برای ذات و فرض مغایرت ادامه ...

ظهور و بطون ذات حق

ظهور-و-بطون-ذات-حقخداوند مبدأ جمال و کمال است. از جلالی برتر و نوری فراتر نسبت به دیگر موجودات برخوردار است و پوشیده از ادامه ...

علم به ذات الهی

علم-به-ذات-الهیذات اقدس حق گرچه بسیط محض بوده و تبعیض بردار نیست و لیکن علم ممکن به واجب، به وسعت معلوم نمی باشد؛ بلکه ادامه ...

برهان صدیقین

برهان-صدیقیندقت کن چگونه بیان ما برای اثبات وجود خداوند و یگانگی و بری بودن او از نقصها به چیزی جز تأمل در حقیقت ادامه ...