استناد فقهي به «تحف العقول»*(2)

نكته ي ديگر، مصادر مورد استفاده در تحف العقول است. دو سه تا از مصادري را كه از اين كتاب مي توان درآورد اسم برده است؛ اولين مصدر «آداب اميرالمؤمنين...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

گونه هاي تاثير اخلاق در فقه و اجتهاد(3)

3.تقدم استنباط فقهي بر آموزه هاي اخلاقي از نظر دلالت: گاهي ادله اي كه حكم فقهي را ثابت مي كند، از نظر دلالت بر ادله اي كه آموزه ي اخلاقي را...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

گونه هاي تاثير اخلاق در فقه و اصول(4)

افتا خبر دادن از نظر استنباطشده ي فقهي است. گاهي فقيه پس از بررسي ادله، ديدگاه فقهي را استنباط مي كند، ولي به ملاحظاتي از فتوا دادن خودداري مي...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

گونه هاي تأثير اخلاق در فقه و اجتهاد(1)

بررسي بيروني و فلسفي علم فقه و شيوه ي اجتهاد را از زواياي گوناگوني ميتوان به انجام رساند. يكي از آنها بررسي تأثيري است كه علم اخلاق و خصلت هاي...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

گونه هاي تاثير اخلاق در فقه و اجتهاد(2)

فقيه مراحلي را طي مي كند تا به استنباط حكم شرعي مي رسد. آموزه هاي اخلاقي ممكن است در هر يك از مراحل، تأثيرگذار باشد كه در اين جا نقش آموزه هاي...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

حجيت ذاتي بناهاي عقلايي و تاثير آن در فقه و اصول(6)

اين جمله كه «اصول، دانشي عقلايي است»، در ميان علما اصولي معروف و شناخته شده است. هر كسي كه با كتب اصولي آشنايي داشته باشد، واژه هايي مانند «بناء...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

حجيت ذاتي بناهاي عقلايي و تاثير آن در فقه اصول(4)

چنانچه بيان شد، بازگشت بناهاي عقلايي به بداهت هاي عقلي است، ولي جاي اين سؤال باقي است كه چرا اين نكته مورد غفلت قرار گرفته و مشهور علما به عدم...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

حجيت ذاتي بناهاي عقلايي و تاثير آن در فقه و اصول (5)

بر اساس آنچه گذشت، سيره ي عقلا مبسوق به حكم اضطراري و بديهي عقل است و چون اين حكم بديهي است، از شدت روشني مخفي مانده و تنها سيره ي عملي نمود...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

حجيت ذاتي بناهاي عقلايي و تاثير آن در فقه و اصول (2)

1.بناي عقلا از آن جهت كه معاصر با معصوم (ع) باشد و از تقرير يا اذعان امام (ع) موافقت و يا مخالفتش معلوم شود، و يا پس از معصوم (ع) به وجود آيد...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

حجيت ذاتي بناهاي عقلايي و تاثير آن بر فقه و اصول (3)

همان طور كه علامه از سيره هاي عقلايي با تعبير «فلا يخالفه انسان بالفطرة»(1) ياد مي كند، حضرت امام خميني نيز در بياني مشابه مي نويسد: «فانه من...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

حجيت ذاتي بناهاي عقلايي و تأثير آن در فقه و اصول

اغلب امارات اصولي و قواعد فقهي از بناهاي عقلايي به شمار مي روند، بناي عقلا بنابر قول مشهور، رفتار جمعي عقلاي عالم است و بدون تقرير معصوم واقعيتي...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

پژوهشي در فقه اراضي: احياي اموات (3)

با مقايسه ي اين چهار دسته روايات، دسته ي دوم را با هيچ يك از انواع روايات ديگر، مخالفت نمي يابيم، زيرا تمامي حقوق را بيان و ثابت مي كند. چنين...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

پژوهشي در فقه اراضي: احياي اموات(4)

كوشش ششم: پس از تعارض دسته اوّل و چهارم روايات، مي بايد به «ترجيحات» مراجعه كرد. در باب تعارض، دو ترجيح وجود دارد: موافقت با كتاب (قرآن) و مخالفت...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

پژوهشي در فقه اراضي: احياي اموات(2)

افزون بر دلايل گذشته، بايد ديد كه آيا دليل ديگري بر خلاف دلايل «مالكيت اراضي موات توسط امام» وجود دارد يا خير. در اين مورد مي توان دليلي را ذكر...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

پژوهشي در فقه اراضي: احياي موات (1)*

در تعطيلات ماه مبارك رمضان (شب شنبه، سوم تا هفدهم رمضان 1391 قمري و نوامبر و اكتبر 1971 ميلادي) شهيد سيد محمد باقر صدر، سلسله جلساتي را درباره...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

تأملي در موضوع شناسي غنا (4)

برخي غنا را آوازِ با ترجيعي مي دانند كه متناسب با مجالس لهو خوانده شود، چنانكه در تعريف خود چنين آورده اند: «الغناء المحرّم عبارة عن الصوت المرجّع...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

تأملي در موضوع شناسي غنا (2)

صاحب جواهر از برخي فقيهان نقل مي کند كه آنان به آوردن واژه ترجيع در تعريف غنا اكتفا كرده و گفته اند غنا، ترجيع صدا و كشيدن آن است. (1) وحيد بهبهاني...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

تأملي در موضوع شناسي غنا (3)

مشهور فقيهان در تعريف غنا گفته اند غنا، كشيدن صدايي است كه مشتمل بر ترجيع طرب آور باشد.(1) به نظر مي آيد كه اكثر فقيهان تعريف ياد شده را پسنديده...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

تأملي در موضوع شناسي غنا (1)

در اين مقاله با نگاهي اجمالي به نظرات فقيهان درباره ي حكم غنا، موضوع غنا مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است؛ زيرا پرداختن به حكم غنا نيازمند تبيين...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390

اسرار بسم اللّه...

چون بسم اللّه الرحمن الرحيم نازل شد رسول خدا(ص) فرمودند: اولين مرتبه نزول اين آيه «بسم اللّه» بر حضرت آدم(ع)بود كه پس از شنيدن آن گفت: ذريه من...

پنجشنبه، 17 شهريور 1390