شیخ مفید و حکمت طبیعی

عصری که شیخ مفید در آن بالیده است، عصر خِردگرایی است. مذاهب کلامی در نظر مورّخان عقاید اسلامی از دیرباز متّصف به اتّصال با مکاتب فلسفی بوده و...

جمعه، 27 دی 1392

حکومت فقیه در نظر شیخ مفید (ره)

در نظر شیخ مفید در دوران غیبت امام، احکام سیاسی و اجتماعی اسلام که باید به دست امام مسلمین به اجرا درآید تعطیل نمی شود. و اساساً امامت و رهبری...

جمعه، 27 دی 1392

اجتهاد و منابع آن از منظر شیخ مفید

«بدان که ریشه های احکام فقهی سه است: کتاب خدا، سنّت پیامبرش، و گفته های ائمّه طاهرین پس از وی. و راههای رسیدن به معرفت آنچه در این سه ریشه آمده،...

جمعه، 27 دی 1392

برخی عقاید فقهی شیخ مفید (ره)

در این نوشتار: الف- بیان وضع فقهی امامیّه: از مذهب شیخ مفید درباره ی امر به معروف و نهی از منکر و تقیّه و حدود همکاری مجاز با فاسقان، ب- در بحث...

جمعه، 27 دی 1392

برخی از عقاید کلامی شیخ مفید

در برابر معتزله و خوارج که ایمان و اسلام را یکی می دانستند، شیخ مفید بر آن بود که این دو از یکدیگر متمایزند. گفته ی وی چنین است:

جمعه، 27 دی 1392

عدل الهی و اعمال نیک و بد انسان

شیخ مفید بر آن است که خدا عادل است. وی بر آن است که خدا می تواند به ستم عمل کند، ولی چنین نمی کند. گفته ی وی چنین است:

جمعه، 27 دی 1392

صفات خدا در اندیشه شیخ مفید

«خدای عزّ و جلّ در الاهیّت و ازلیّت یگانه است. هیچ چیز به او شبیه نیست و نمی توان چیزی را همانند او دانست. تنها او شایسته ی پرستش است، و از این...

پنجشنبه، 26 دی 1392

جایگاه وحی و عقل در تکلیف و طاعت از منظر شیخ مفید

قاضی عبدالجبار معتزلی و معاصر شیخ مفید، گفته است که نخستین وظیفه ی آدمی استدلال کردن برای شناختن خدا است. شیخ مفید می گوید که نخستین تکلیف انسان...

پنجشنبه، 26 دی 1392

نبوت و امامت از منظر شیخ مفید

به گفته ی شیخ مفید، ضرورت نیازمندی به پیامبر قطعی است، زیرا که بشر برای شناختن خدا و اصول نخستین اخلاقی به وحی نیاز دارد.

پنجشنبه، 26 دی 1392

نظام فکری شیخ مفید

مرتب کردن آموزه ها و تعلیمات مفید در یک نظام، قدری دشوار است، زیرا آثار کلامی او نشان می دهد که نظم و ترتیب آنچنانی که یک نظام فکری به آن نیاز...

پنجشنبه، 26 دی 1392

مناظرات مذهبی شیعه از آغاز تا عصر شیخ مفید

شیخ مفید رئیس متکلمان امامیّه در فضای مکتب بغداد که آکنده از مجادلات و مناظرات کلامی بین مذاهب مختلف اسلامی بود، نشو و نما کرد.(1) ضرورت چنین...

پنجشنبه، 26 دی 1392

اختلافات کلامی شیخ مفید با شیخ صدوق

برجسته ترین شخصیّت در مکتب فکری شیعه در بغداد در قرن چهارم و اوائل قرن پنجم که به نقد افکار و آراء قمیّون و مکتب حدیثی آنها پرداخت، شیخ مفید...

پنجشنبه، 26 دی 1392

شیخ مفید در کرسی زعامت شیعه

وقتی که شیخ مفید در حدود 40 سالگی ریاست طایفه ی امامیّه را بر عهده گرفت دورانی پرآشوب بود. شیخ در فقه و کلام و حدیث شیعه ریاست داشت. در عصر شیخ...

پنجشنبه، 26 دی 1392

شیخ مفید در کرسی تدریس و تألیف

مفید که در فنون مختلف علم- همچون کلام، فقه، اصول، رجال، تفسیر، نحو و شعر- یگانه ی عصر خویش بود تعلیم و آموزش را بسیار مهم می دانست و از این رو...

چهارشنبه، 25 دی 1392

اساتید و شاگردان شیخ مفید

شیخ مفید در کودکی به همراه پدر به بغداد آمد و به فراگیری علم روی آورد، برای او در سن پنج سالگی از ابن ابی الیاس(م 341) اجازه ی روایت گرفته اند....

چهارشنبه، 25 دی 1392

اوضاع علمی و سیاسی عصر شیخ مفید (قرن چهارم)

قرن چهارم هجری در تاریخ اسلامی قرنی پربار است، زیرا در این قرن با استقرار دولت آل بویه (414-320ه. ق) در بغداد، علم و دانش در حدّ وسیعی انتشار...

چهارشنبه، 25 دی 1392

توقیعات در رثای شیخ مفید

سه توقیع یا نامه از طرف امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) بنابر نقل کتب، صادر شده است(1). توقیع اول در سال 410هـ و توقیع دوم در سال 412هـ...

چهارشنبه، 25 دی 1392

شعر شیخ بهایی (ره)

اگر سعدی می گفت: «همه قبیله ی من عالمان دین بودند ... مرا معلم عشق تو شاعری آموخت»، شیخ بهاءالدین عامِلی را شاعری چیزی نبود که در میراث پدران...

چهارشنبه، 25 دی 1392

میراث شیخ بهایی (ره)

شخصیت علمی شیخ بهائی، چونان سیمای معنوی و روحانی وی، بس بدیع و دلرُباست. شیخ بهائی «در تمام علوم رسمی زمان خود دست داشت و در شماری از آنها منحصر...

چهارشنبه، 25 دی 1392

شیخ بهایی و تصوف

میرزا محمد طاهر نصرآبادی، تذکره نگار معروف عصر صفوی، درباره ی شیخ بهائی گفته است: «در تزکیه ی نَفس و تصفیه ی باطن عَدیل نداشت». (1)

چهارشنبه، 25 دی 1392