آشنایی با اسامی سوره‌ها

اسامی سوره‌ها مانند تعداد آیات هر سوره توقیفی است، و با صلاح دید شخص پیامبر نام گذاری شده است. بیشتر سوره‌ها یك نام دارد و برخی دو یا چند نام....

سه‌شنبه، 8 تير 1395

معانی واژه‌های «قرآن»، «سوره» و «آیه»

قرآن یك واژه‌ی عربی اصیل به شمار می‌رود و ریشه‌ی اشتقاق آن از ماده‌ی‌ «قرأ» به معنای خواندن گرفته شده است. همزه‌ی «قرأ» در اصل واو بوده و از...

سه‌شنبه، 8 تير 1395

راه یافتن به اسباب نزول

چون اسباب نزول از راه نقل روایت به دست می‌آید و متأسفانه وقایع و حوادث، در گذشته ضبط نمی‌شد، بنابراین غالب روایات منقول چندان منابع قابل اعتمادی...

سه‌شنبه، 8 تير 1395

تنزیل و تأویل

در اصطلاح سلف، تنزیل بر مورد نزول گفته می‌شود. این مورد می‌تواند یك واقعه‌ی خاص باشد كه آن واقعه سبب نزول آیه شده است. ولی تأویل مفهوم عامّی...

سه‌شنبه، 8 تير 1395

استفاده‌ی فقهی از شأن نزول و تنزیل و تأویل

فقها و دانشمندان اسلامی با توجه به سبب و شأن نزول و ظهر و بطن آیات، قاعده‌ای را به دست آورده‌اند و با تمسك به آن قاعده، احكام را استنباط می‌كنند....

سه‌شنبه، 8 تير 1395

سبب نزول یا شأن نزول

چه فرقی میان این دو عبارت وجود دارد؟ بیشتر مفسرین فرقی میان این دو قابل نشده‌اند و هر مناسبتی را كه ایجاب كرده است آیه یا آیه‌هایی نازل شود،...

سه‌شنبه، 8 تير 1395

اسباب نزول

در اهمیت شناخت اسباب نزول یا شأن نزول باید گفت: همان گونه كه می‌دانیم قرآن، تدریجی و در مناسبت های مختلف نازل شده است. برحسب اقتضا اگر حادثه...

سه‌شنبه، 8 تير 1395

ترتیب نزول سوره‌ها

در ترتیب نزول سوره‌ها روایاتی در دست است كه مورد اعتماد بزرگان است و عمدتاً از ابن عباس نقل شده است. مانند روایتی كه احمد بن ابی یعقوب كاتب،...

سه‌شنبه، 8 تير 1395

سوره‌های مكی و مدنی و فواید شناخت آنها

یكی از مسایل مهم علوم قرآنی، مسأله شناخت سوره‌های مكی و مدنی است. تشخیص آنها به دلایل ذیل ضروری است:

سه‌شنبه، 8 تير 1395

شهادت قرآن به رسالت پیامبر (ص)

در سوره‌های حوامیم هفت‌گانه مضمونی مشترک وجود دارد و آن تبیین وحی و ضرورت نبوت است و در آن سور، رسول الله (صلی الله علیه و آله) برای حقانیت وحی...

دوشنبه، 7 تير 1395

راههای اثبات نبوت بوسیله‌ی نبی اکرم (ص)

یکی از مضامین مشترک هفت سوره حوامیم سبعه، تبیین وحی و ضرورت رسالت انبیاست. در بعضی از این سور احتجاج‌های رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)...

دوشنبه، 7 تير 1395

شهادت قولی و فعلی خداوند به رسالت پیامبر (ص)

در سوره‌های «حم» رسول الله (صلی الله علیه و آله) ادعای رسالت را با شهادت الله تثبیت می‌کند، یعنی می‌گوید، من رسول خدایم، و منکران وحی و نبوت،...

دوشنبه، 7 تير 1395

برخورد مُنکرین رسالت با وحی

بحث در پیرامون سوره‌هایی که با «حم» شروع می‌شود، از اینجا آغاز شد که در عین حال که هر سوره‌ی قرآن دارای محتوای خاصی است، بعضی از سور آن نیز دارای...

يکشنبه، 6 تير 1395

وحی و اقسام آن

در هفت سوره قرآن که به نام «حوامیم» معروفند و در آغاز آنها حرفهای «حم» آمده، پیرامون خطوط کلی وحی بحث شده است. در سوره شوری هم قسمت عمده بحث...

يکشنبه، 6 تير 1395

سوره‌ی شوری و وحی

مسائلی که تاکنون مطرح بود تبیین محتوای سوره‌هائی بود که با «حم» آغاز می‌شدند. گرچه سراسر قرآن کریم هماهنگ و منسجم است و یک موضوع را افاده می‌کند...

يکشنبه، 6 تير 1395

وحی وسیله ظهور باطن مردم

قسمت مهم سوری که با «حم» شروع می‌شود درباره اهمیت وحی و خطوط کلی آن است، یعنی وحی از چه مبدئی نازل می‌شود؟ گیرنده وحی، یعنی انسان کامل باید چه...

يکشنبه، 6 تير 1395

اعتماد به اسباب و علل مادی زمینه گمراهی

گرچه هر سوره‌ای از سور قرآن کریم مضمون خاصی را افاده می‌کند، ولی برخی از سور آن محتوای مشترکی دارند، یعنی در عین اینکه هر سوره دارای خصوصیت‌های...

يکشنبه، 6 تير 1395

وحی سنت لایزال الهی

گرچه در سراسر آیات قرآن کریم جز هماهنگی در بیان معارف الهی و انسجام چیز دیگری مشهود نیست، ولی بخشی از سور پیرامون مطلب خاصی نازل شده‌اند که وحدت...

يکشنبه، 6 تير 1395

عقل منشاء حرمت به وحی الهی

هر سوره‌ای از سور قرآن کریم محتوای خاصی دارد که آن محتوا با تمام خصوصیاتش در دیگر سور قرآن نیست، و احیاناً بعضی از سور مضمون مشترکی دارند که...

يکشنبه، 6 تير 1395

آخرین آیه و سوره

در روایات منقول از اهل بیت (علیهم السلام) آمده است كه آخرین سوره، سوره‌ی نصر است. در این سوره به ظاهر بشارت به پیروزی مطلق شریعت داده شده كه...

شنبه، 5 تير 1395