شیوه ی روشن ساختن استلزامات آیات

بی تردید پس از آگاهی به مدلول مطابقی و تضمّنی، پرده دیگری نیز هست که باید مفسّر آن را کنار بزند و به لوازم سخن گوینده پی ببرد.

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

قاعده ی سیاق آیات و کاربردهای آن

آنان که چیدمان آیه ای، نیز چینش سوره ای کنونی قرآن مجید را دستوری و برخاسته از فرمان نبوی (صلی الله علیه و آله و سلم) و توقیفی می دانند نه اجتهاد...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

شیوه ی تبیین شمار و چگونگی و چرائی چینش آیات

این مهم برای دست یابی به حکمت و مناسبت کلمات و جملات و سوره های قرآن مجید انجام می شود. اکثر قریب به اتفاق دانشمندان علوم قرآن، پذیرای این حقیقت...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

لزوم توجه به شرایط و فضای نزول آیات در تفسیر

بر این اساس، مفسّر راستین نخست باید به پاکسازی جانش بپردازد و به اندازه پاکی فکری و رفتاری اش، بدان حقیقت نوری دست یابد و خودش را نوردار سازد؛...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

مراد جدی کلام خدا را چگونه بفهمیم؟

اصل اوّلی و قاعده مقبول و قانون اتفاقی خردورزان، تطابق اراده استعمالی و جدّی است؛ یعنی کلّ ظاهر مقصودٌ للمتکلم أو الکاتب؛ هر گوینده یا نویسنده...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

شأن و سبب نزول آیات و کاربری های آن

یعنی سخنانی که عطایای الهی است و با توجه به نیازهای انسان درگذر زمان و فیّاضیّت علی الاطلاق خدای منّان، بدون هیچ گونه تقاضای بشری، از سوی خدای...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

معنای تفسیر

از مجموع سخنان ادیبان عرب برمی آید که ریشه « ف س ر » و « س ف ر » به معنای کشف و روشن ساختن است؛ واژه « تفسیر » فقط یک بار در قرآن آمده و در روشن...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

تعریف لغوی و اصطلاحی ریا

واژه ریا از ریشه ر- أ - ی می‌باشد که مصدر آن رأی، رؤیت و ارائه می‌باشد و گاهی یک مفعولی و گاه دو مفعولی است. راغب اصفهانی در مفردات رؤیت را ادراک...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

باطِرقانی

ابوبکر احمدبن محمّدبن احمدبن محمّدبن جعفر باطرقانی از استادان علم قرائت در قرن چهارم- پنجم؛ منسوب به باطرقان، روستایی در اصفهان که نام آن را...

پنجشنبه، 5 شهريور 1394

در معنای بقیّة الله

«بقیة الله» تعبیر قرآنی و نیز از القاب آخرین امام شیعه‌ی اثناعشری است. این تعبیر در آیه‌ی هشتاد و ششم سوره‌ی هود، پس از آنکه شعیب پیامبر قوم...

پنجشنبه، 5 شهريور 1394

گفتگو با علامه سید محمدحسین فضل الله درباره‌ی‌ زن در قرآن

پرسش 1: نخستین پرسش این است که با توجه به این واقعیت که زبان قرآن، عربی است - که بیش از هر زبانی بین مؤنث و مذکر تفاوت می‌گذارد؛ چنان که شرق...

پنجشنبه، 15 مرداد 1394

گفتگو با آیت الله دکتر محمد صادقی درباره‌ی‌ زن در قرآن

پرسش 1: نخستین پرسش این است که منظور از قوامیت در آیه: (الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى‏ النِّسَاءِ) چیست؟ و در جوامع کنونی که شرایط اجتماعی زن...

پنجشنبه، 15 مرداد 1394

مکانت زن در قرآن

زن در اسلام جایگاه بلندی دارد و در قرآن حکیم توجه ویژه‌ای به او شده و از آن جا که این موضوع گسترده است، بحث را در این زمینه بر موضوعات ذیل متمرکز...

پنجشنبه، 15 مرداد 1394

شخصیت و نقش فعال زن در زندگی از دیدگاه قرآن

فرهنگی که بر جامعه عرب عصر نزول قرآن حاکم بود، فرهنگی به غایت منحط بوده، به ویژه زن چنان زبون شمرده می‌شد که در زندگی اجتماعی، ارزشی برای وی،...

پنجشنبه، 15 مرداد 1394

زن در نگاه قرآن و فرهنگ زمان نزول (2)

از جمله مسائلی که بر اسلام و قرآن خرده گرفته شده، این است که عنان مرد را در طلاق دادن و نگه داشتن زن رها کرده، اما برای زن حق اختیاری در این...

پنجشنبه، 15 مرداد 1394

نکته‌ها و یادداشت‌هایی درباره‌ی‌ « زن در قرآن »

آنچه می‌خوانید، بخشی از یادداشت‌ها‌ی‌ استاد شهید مطهری است که تاکنون منتشر نشده بود و به تازگی پس از تنظیم موضوعی و با ترتیب الفبایی، از سوی...

پنجشنبه، 15 مرداد 1394

زن در نگاه قرآن و فرهنگ زمان نزول (1)

فرهنگی که بر جامعه عرب عصر نزول قرآن حاکم بود، فرهنگی به غایت منحط بود، به ویژه زن چنان زبون شمرده می‌شد که در زندگی اجتماعی ارزشی برای وی، جز...

پنجشنبه، 15 مرداد 1394

مفهوم شناسی «تبرّج جاهلی» (1)

واژه‌ها، جمله‌ها را می‌سازند و جمله‌ها، پاراگراف‌ها را و پاراگراف‌ها، مقصود کامل گوینده یا نویسنده را معرفی می‌کنند و می‌رسانند. البته این نکته...

پنجشنبه، 15 مرداد 1394

مفهوم شناسی «تبرج جاهلی» (2)

«توشیهیکو ایزوتسو» درباره‌ی‌ جاهلیت در دو کتابش به تفصیل سخن گفته و مدعی شده که اولین کسی که متوجه شد جاهلیت در قرآن کریم و در زبان عربی صدر...

پنجشنبه، 15 مرداد 1394

درآمدی بر جامعه شناسی خانواده در قرآن (2)

در عصر جاهلی، زن موجودی سربار و هزینه‌بر شناخته می‌شد؛ از این رو مردان عرب، دختران را ننگ خویش می‌دانستند و هرگاه خبر دختردار شدن خویش را می‌شنیدند،...

پنجشنبه، 15 مرداد 1394