حکمت ها و چراها در آیات قرآن

گاه قرآن حکیم حقیقتی را در آیه یا آیاتی می آورد و در پایان، با بیانی گویا و لطیف، برهان و علل یا ریشه های پیدایی آن را بازگو می فرماید. این گونه...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

روشن گری درباره ی زبان ویژه قرآن

از دیرزمان میان قرآن پژوهان، موضوع « زبان قرآن » بحث برانگیز بوده و هست، به ویژه امروز که مباحث هرمنوتیک ( معنا در دست شنونده و خواننده ) در...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

شناخت فنون بلاغی ( گویایی و رسانایی ) قرآن

آموزه های فنّ بیان، هنرنمایی در جان بخشی به کالبد مرده واژگان و بهینه سازی مقصودرسانی به شنونده و خواننده و دلنشین تر و آسان تر و خیال انگیز...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

آشکارسازی قلمروهای اعجاز محتوایی و بافتاری آیات قرآن

« قرآن » ارمغانی الهی و ره آوردی است از پیام آوری بی مانند که شاگرد ویژه و مستقیم خدای علاّم بوده و آموزه هایی بی همتا را همراه خویش آورده است...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

آذین های معنایی و بافتاری قرآن

کنار هم نشاندن واژگان متقابل و متناقض نما ( خودستیز ) در یک جمله را « طباق » می گویند که گاه از آن به « تضادّ » نیز یاد می شود؛ مانند:

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

شناسایی کارکرد آرایه های ادبی قرآن

زیبایی ها و دلربایی های روساخت قرآن، سجع ها و جناس ها، ترکیب ها و تشبیه ها، کنایه ها و استعاره های آن، چنان شکوه آمیز و شگفتی آفرین و شیفتگی...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

بسترهای اعجاز تبیینی و ساختاری قرآن

یاوه هایی چون زمینی و بشری بودنِ واژگان قرآن که اخیراً از زبان برخی خودباختگان غرب زده به گوش می رسد، سخن تازه ای نیست، قرن ها پیش قرآن پژوهان،...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

بیان ویژگی های ساختاری و بافتاری و زبان خاصّ قرآن

برای شروع ساختن ویژگی های پیش گفته و کرانه های اعجازین آیات الهی، خدمت گزار راستین قرآن مجید باید مراحل زیر را بپیماید:

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

شیوه ی روشن ساختن استلزامات آیات

بی تردید پس از آگاهی به مدلول مطابقی و تضمّنی، پرده دیگری نیز هست که باید مفسّر آن را کنار بزند و به لوازم سخن گوینده پی ببرد.

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

قاعده ی سیاق آیات و کاربردهای آن

آنان که چیدمان آیه ای، نیز چینش سوره ای کنونی قرآن مجید را دستوری و برخاسته از فرمان نبوی (صلی الله علیه و آله و سلم) و توقیفی می دانند نه اجتهاد...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

شیوه ی تبیین شمار و چگونگی و چرائی چینش آیات

این مهم برای دست یابی به حکمت و مناسبت کلمات و جملات و سوره های قرآن مجید انجام می شود. اکثر قریب به اتفاق دانشمندان علوم قرآن، پذیرای این حقیقت...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

لزوم توجه به شرایط و فضای نزول آیات در تفسیر

بر این اساس، مفسّر راستین نخست باید به پاکسازی جانش بپردازد و به اندازه پاکی فکری و رفتاری اش، بدان حقیقت نوری دست یابد و خودش را نوردار سازد؛...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

مراد جدی کلام خدا را چگونه بفهمیم؟

اصل اوّلی و قاعده مقبول و قانون اتفاقی خردورزان، تطابق اراده استعمالی و جدّی است؛ یعنی کلّ ظاهر مقصودٌ للمتکلم أو الکاتب؛ هر گوینده یا نویسنده...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

شأن و سبب نزول آیات و کاربری های آن

یعنی سخنانی که عطایای الهی است و با توجه به نیازهای انسان درگذر زمان و فیّاضیّت علی الاطلاق خدای منّان، بدون هیچ گونه تقاضای بشری، از سوی خدای...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

معنای تفسیر

از مجموع سخنان ادیبان عرب برمی آید که ریشه « ف س ر » و « س ف ر » به معنای کشف و روشن ساختن است؛ واژه « تفسیر » فقط یک بار در قرآن آمده و در روشن...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

تعریف لغوی و اصطلاحی ریا

واژه ریا از ریشه ر- أ - ی می‌باشد که مصدر آن رأی، رؤیت و ارائه می‌باشد و گاهی یک مفعولی و گاه دو مفعولی است. راغب اصفهانی در مفردات رؤیت را ادراک...

پنجشنبه، 12 شهريور 1394

باطِرقانی

ابوبکر احمدبن محمّدبن احمدبن محمّدبن جعفر باطرقانی از استادان علم قرائت در قرن چهارم- پنجم؛ منسوب به باطرقان، روستایی در اصفهان که نام آن را...

پنجشنبه، 5 شهريور 1394

در معنای بقیّة الله

«بقیة الله» تعبیر قرآنی و نیز از القاب آخرین امام شیعه‌ی اثناعشری است. این تعبیر در آیه‌ی هشتاد و ششم سوره‌ی هود، پس از آنکه شعیب پیامبر قوم...

پنجشنبه، 5 شهريور 1394

گفتگو با علامه سید محمدحسین فضل الله درباره‌ی‌ زن در قرآن

پرسش 1: نخستین پرسش این است که با توجه به این واقعیت که زبان قرآن، عربی است - که بیش از هر زبانی بین مؤنث و مذکر تفاوت می‌گذارد؛ چنان که شرق...

پنجشنبه، 15 مرداد 1394

گفتگو با آیت الله دکتر محمد صادقی درباره‌ی‌ زن در قرآن

پرسش 1: نخستین پرسش این است که منظور از قوامیت در آیه: (الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى‏ النِّسَاءِ) چیست؟ و در جوامع کنونی که شرایط اجتماعی زن...

پنجشنبه، 15 مرداد 1394